X
تبلیغات
سیمکان
مونو گرافی سیمکان

 

موضوع تحقیق :مونوگرافی سیمکان

 

استاد راهنما :استا دجباری

                                                         

گردآورنده :

سیده سمانه رضوی

 

شماره دانشجویی :

851226010

 

دانشگاه:

پیام نوراستهبان

پاییز 89

پایان نامه کارشناسی

تقدیم به:

تقدیم به همه ی آنهایی که بی توقع سرزمین غم گرفته وجودشان را به گلستان آرزوها تبدیل کرده اند . ودر سراشیب جاده های ناهموار زندگی بدون هیچ چشم داشتی برای سرزمین پاکشان همیشه با پشتکاری ویژه اقدام میکنند.وبا اینکه مورد کم لطفی وبی توجهی بعضی از مسئولین جامعه قرار میگیرند همیشه با عزمی راسخ درهمه ی عرصه ها فعالیتهای فراوانی داشته وآسمان زندگیشان را با چراغ چشم خدا روشن ساخته اند ودستان پینه بسته شان نه با احساس انسانهایی فرومایه وفرصت طلب بلکه بامحبت خدا بوسه باران می کنند. همه ی آن کسانیکه نسبت به روستا وروستائیان بی توجه اند وجوانان زحمت کش آن رابا وعده هایی دروغین درمسیر زندگی تنها میگذارند. آری درتنگنای وجود لحظه ها ستارگان روستا هریک بازحمتی فراوان دست به دست هم می دهند وزمین های حاصلخیز امیدشان رابا کشت سادگی وصداقت، راستی ودرستی را به بار می نشانند وهرلحظه بدون هیچ هراسی شاهد آرزوهای دورو درازخود میشوند.ودر لا به لای قلبهای شکسته شان باور دارند که خدایی هست درهمین نزدیکی که صداقت وجودشان را باور دارد. آری درنزدیکیهای روستا جایی که من ودوستانم زندگی می کنیم شفافیت باورمان براین اساس است که مردمان روستا ذهن وافکاری ساده همراه با توکلی غیر قابل وصف رادر مزارع چشم هایشان به تماشا نشسته اند وهربار با وجود خشکسالیهای پی درپی که دراعماق روحشان پافشاری میکند قلبهای یخ بسته ی خود را با گرمای وجود یکدیگر آب میکنند وباور دارند که خدا خنده ها وگریه هایشان را به نظاره نشسته واین است صداقت وجود یک روستایی...                                

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:39  توسط ستاره  | 

 

موضوع تحقیق :مونوگرافی سیمکان

 

استاد راهنما :استا دجباری

                                                         

گردآورنده :

سیده سمانه رضوی

 

شماره دانشجویی :

851226010

 

دانشگاه:

پیام نوراستهبان

پاییز 89

پایان نامه کارشناسی

تقدیم به:

تقدیم به همه ی آنهایی که بی توقع سرزمین غم گرفته وجودشان را به گلستان آرزوها تبدیل کرده اند . ودر سراشیب جاده های ناهموار زندگی بدون هیچ چشم داشتی برای سرزمین پاکشان همیشه با پشتکاری ویژه اقدام میکنند.وبا اینکه مورد کم لطفی وبی توجهی بعضی از مسئولین جامعه قرار میگیرند همیشه با عزمی راسخ درهمه ی عرصه ها فعالیتهای فراوانی داشته وآسمان زندگیشان را با چراغ چشم خدا روشن ساخته اند ودستان پینه بسته شان نه با احساس انسانهایی فرومایه وفرصت طلب بلکه بامحبت خدا بوسه باران می کنند. همه ی آن کسانیکه نسبت به روستا وروستائیان بی توجه اند وجوانان زحمت کش آن رابا وعده هایی دروغین درمسیر زندگی تنها میگذارند. آری درتنگنای وجود لحظه ها ستارگان روستا هریک بازحمتی فراوان دست به دست هم می دهند وزمین های حاصلخیز امیدشان رابا کشت سادگی وصداقت، راستی ودرستی را به بار می نشانند وهرلحظه بدون هیچ هراسی شاهد آرزوهای دورو درازخود میشوند.ودر لا به لای قلبهای شکسته شان باور دارند که خدایی هست درهمین نزدیکی که صداقت وجودشان را باور دارد. آری درنزدیکیهای روستا جایی که من ودوستانم زندگی می کنیم شفافیت باورمان براین اساس است که مردمان روستا ذهن وافکاری ساده همراه با توکلی غیر قابل وصف رادر مزارع چشم هایشان به تماشا نشسته اند وهربار با وجود خشکسالیهای پی درپی که دراعماق روحشان پافشاری میکند قلبهای یخ بسته ی خود را با گرمای وجود یکدیگر آب میکنند وباور دارند که خدا خنده ها وگریه هایشان را به نظاره نشسته واین است صداقت وجود یک روستایی...                                

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:39  توسط ستاره  | 

مقدمه:                                                                                   

             تحقیق در مردم شناشی کار بسیار دشواری است.زیرا هدف اصلی آن کشف حقیقت زندگی ورسیدن به عمق وکنش رفتار مردم یک منطقه است.این گردآوری وجمع آوری نتیجه ی تحقیق در یکی از بخشهای شهرستان جهرم بنام بخش سیمکان می باشد. وسعی بر این است که کلیه ی جوانب روستا ها از قبیل فرهنگ وآداب و رسوم، اقتصاد ومعیشت وهمچنین نحوه ی درآمد و ...آن رابررسی کنیم.         

 

          شایداین تحقیق باعث شود این بخش دربین محققان شناخته شود وکارهای تحقیقاتی دیگری درآنجا صورت گیرد.                                                                                                     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تک نگاری یا مونوگرافی:                                                             

 

        عبارت است ازبررسی عمیق وهمه جانبه ی یک امر اجتمایی یا  مجموعه ی اخلاقی کاملا محدود ماننده:خانواده یک گروه یا یک روستا وکارخانه وامثال آن است . درواقع دراین تکنیک یک روستا یا یک گروه محدود را انتخاب وسعی میکنیم جوانب وزوایای گوناگون واقعیت را به طورعمقی و همه جانبه مورد مطالعه قرار بدهیم .(قرائی مقدم 81)                                                                 

     پس مونوگرافی به  توصیفی جامع ونکته بین که با روش علمی درباره یک واحد اجتمایی صورت میگیرد اطلاق میشود.                                                                                               

مونوگرافی یا تک نگاری درایران:                                                               

       درایران تک نگاریهایی توسط پژوهشگران صورت گرفته که از ارزش واعتباری درزمینه های اجتمایی واقتصادی، شهری، روستایی وعشایری برخورداراست.                                             

      ازآن جمله نادر افشار نادری به عنوان مردم شناس با تیره های مختلفی از عشایر مدت های طولا نی زندگی کرده بود .او بیشترین وعمیقترین پژوهشها را درمورد عشایر ایران انجام داده است.          

 

 

 

 

 

 

 

موضوع تحقیق:                                                                         

      روستاهای ایران دارای فرهنگ غنی میباشد.زیرا نخستین تجمع انسانها در قدیم همین روستاها بوده است.وبرای اینکه به فرهنگ کلی جامعه ای پی ببریم باید فرهنگ وروابط اجتماعی واقتصادی روستاها را بررسی کنیم.                                                                                                    

      هر روستا بویژه در ایران واحدی مستقل ومجموعه ای کامل است از لحاظ جغرافیای علمی جدید ده در ایران کوچکترین واحد اجتمایی واقتصادی وجغرافیایی است ودر نهاد آن نوعی کولکتیویزم اقتصادی، اجتمایی وعمرانی قابل تصدیق است.ازقدیمی ترین زمان ها دهکده یک واحد تشکیلاتی بوده که اساس حیات اجتمایی ایران را تشکیل میداده است وجایی بوده که درآن دسته هایی از مردم خود را برای همکاری اقتصادی ،سیاسی متشکل می کرده اند واهمیت ده به اعتبار اینکه واحد تشکیلاتی در زندگی روستایی است درقرون وسطا وازآن پس تا به امروز برقرار بوده است.(وثوقی 77)                      

      موضوع تحقیق تک نگاری بخش سیمکان جهرم می باشدکه از لحاظ فرهنگی، اجتمایی و اقتصادی بررسی شده است وبا وجود عدم اطلاعات سعی شده گوشه ای ازاین موارد را ذکر کرده تا کمک کوچکی برای دانشجویان دیگر باشد.                                                                             

بیان مسئله:                                                                                                      

 

همانطوری که گفته شد مونوگرافی بررسی عمیق وهمه جانبه یک مجموعه ی اجتمایی است.             

       ما در اینجامونوگرافی بخش سیمکان جهرم را داریم که وضع جغرافیایی، جمعیت، سواد، بهداشت، آداب ورسوم و شیوه ی معیشت، اقتصاد، شغل ها و نوع مسکن، لباس ومراسم های مختلف آن رامورد بررسی قرار می دهیم.                                                                                             

 

هدف تحقیق:                                                                              

      انگیزه وهدف تحقیق در این بخش این است که با ادبیات عامه، آداب ورسوم، باورها، اعتقادات رایج وفراموش شده آنها آشنا شده و با ثبت کردن آنها دیگران را نیز آشنا سازیم.                            

اهمیت موضوع تحقیق:                                                                  

       همانطور که ما شاهد هستیم در روستا ها آداب ورسوم، اعتقادات وباورها ونوع پوشش و... تغییر کرده است وبعضی از آداب ورسوم ها رو به فرامو شی رفته است ودیگر به چشم نمی خورد وبه غیر از تعاریف عده ای از اهالی روستا ها مخصوصا کهنسالان چیزی باقی نمانده است وکمتر به آنها توجه میشود.                                                                                                              

بنابراین با جمع آوری تعاریف همین افراد وثبت آنها شاید باعث شود فرهنگ وآداب ورسوم فراموش شده بار دیگر احیا شود ومورد استفاده قرار گیرد.                                                                  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

       سیمکان خطه ی باستانی فارس درموجودیت محدوده ی پارس وایران باستان ید طولانی داشته است که قدمت آن به زمان هخامنشیان می رسد.                                                                

        ازطرفی سمبل تنوع وگوناگونی خصوصا درعرصه ی درختکاری وبرنج کاری است. بطوریکه درختانی مانند انگور، مرکبات ،خرما ،سیب و… درکنار یکدیگر غرس ومحصولاتی با کیفییت نسبتا بالا به بار می آورند.                                                                                                   

       اما علی رغم قدمت محیطی وتنوع محصولات کشاورزی وذکاوت وتلاش بی وقفه ی سکنه اش به جهت عدم توجه کافی درامور عمرانی ، این منطقه ی محروم ولی مستعد هنوز رد پای خصوصیات سنتی کشت وزرع مشاهده میشود.ومرکز بخش آن که به استناد نقشه ی جغرافیایی موجود جزء تقسیمات کشوری ایران بوده است .تا کنون طی طریق مطلوبی در مسیر تحول وترقی اجتماعی واقتصادی وگسترش امکانات نداشته است.                                                                                    

         که امید می رود با بذل توجه ومساعدت مقتضی و همراهی مشهود مقامات ذیربط جمهوری اسلامی ایران در جهت احداث تا سیسات خدماتی، اجتمایی، صنعتی و فرهنگی تا سر حد خود کفایی دراقصی نقاط کشور از جمله دراین محدوده ی جغرافیایی فارس جبران مافات شود.                       

 

وجه تسمیه بخش سیمکان:                                                                  

        سیمکان از ترکیب دو کلمه ی (سم وکان) تشکیل شده است که به معنی منطقه سردسیری می باشد. برخی به اشتباه آن را سیم کان خوانده اند به معنی معدن نقره ولی دراین منطقه در هیچ دوره ای معدن

 در گویش مردم سیمکان سوم زدن می باشد.                    (sum)اما واژه سم نقره وجود نداشته است.

پس جزء اول سیمکان (سم =سرما)و جزء دوم (کان =مکان ) معنا میشود .                                   

      در اینجا سیمکان مکان سرد معنا شده است .این بخش با 37 روستای بزرگ وکوچک ویک نقطه شهری درشمال غربی جهرم واقع شده است که مرکز آن شهر دوزه می باشد.                                

سیمکان دربعد از اسلام :                                                               

          درتاریخ طبری کامل ابن اثیر وفتوح البلدان بلا دزی ذکر میشود. که فارس درسال

 23و24هجری قمری توسط لشکر ظفر پیمای اسلام فتح شده است. میرزا حسن فسایی می نویسد.

لشکر اسلام پس از فتح جهرم خلیفه ساتیرین زنیم کنانی رامامور فتح دارابگرد می کند. بنابراین این سرداراز منطقه شهر گور (فیروز آباد کنونی) صیمکان وخبر (خفر کنونی) می گذرد و وارد جلگه سروستان می شود وبه سوی دارابگرد می رود. با توجه به تاریخ وتمدن درخشان این سرزمین در بعد از اسلام مشخص است که این بخش در آن زمان آباد بوده وجمعیت مناسبی داشته است.

         مصلی های بسیاری که در اکثر روستاهای سیمکان بصورت متروکه باقی مانده است وهمچنین مکانهایی که امروزه مصلی خوانده می شود نشان میدهد که مردم این بخش در همان سال های اولیه ورود اسلام به ایران ندای حق را شنیده و به آن پاسخ مثبت داده اند. ابن بلخی وحمدالله مستوفی از وجود جامع ومنبر دراین بخش سخن گفته اند. وجود سنگ قبرهای بسیار از عالمان بزرگ در قبرستانهای این بخش بعد از ورود اسلام نشان دهنده ی علا قمندی ومسلمان بودن مردم درآن زمان است.                 

        کهن ترین ماخذی که بعد از ورود اسلام از سیمکان نام می برد اثر ابن فقیه است که در سال 290 هجری قمری.( 903 م) در ذکر کوره (استان) اردشیر خوره چنین می نویسد:                       

        روستا های آن چنین است:جور وسیمند وخبره وسیمکان و... (مختصر البلدان) همین اطلاعات را ابن خرداد در کتاب خود که حدود سال 232 هجری. شمسی (846 م)نوشته چنین تکرار میکند: ناحیه ی اردشیر خوره :روستای آن گور ومیمند وخبر وسیمکان است.                                                

سیمکان وحاج میرزا حسن فسایی :                                                               

       حاج میرزا حسن فسایی که فارسنامه خود را بین سال های1304 و1311 هجری قمری تالیف کرده است شرح کاملی از منطقه سیمکان به این صورت ارائه داده است. بلوک صیمکان در اصل سی مکان بود که سین را بدل به صاد نموده اند .                                                                     

        از گرمسیران فارس است درجانب جنوبی شیراز درازای آن ازمانیان تا کوشک سرتنگ هشت فرسخ وپهنای آن از اسفیان تا شلدان پنج فرسخ است. ومحدود است ازمشرق به جانب جهرم، ازشمال به بلوک خفر ومیمند، ازمغرب به نواحی اربعه واز جنوب به بلوک قیروکارزین. هوای تابستانه اش گرم وزمستا نش در کمال اعتدال است، کشت وزرعش شلتوک است،گندم وجوآن در سالی که خوب شود کفایت اهل خود را کند.                                                                                            

       بساتین گرمسیری فراوان دارد وبیشتر درختش لیمو ونارنگی است. بازار زمستانه شیراز را از فواکه خود آباد کند وبیشتر آبلیموی فارس که حمل اطراف شود از این بلوک است.                         

      آبش از چشمه ورود خانه است وماننده دره ای پراز تل وماهور است. دراج در این بلوک فراوان است.                                                                                                                

       ضابطی این بلوک از هفتاد هشتاد سال پیش با میرزا عبدالله خان که متفکل امور ضابطی سیمکان بوده است گذشت. القاب کدخدایان دهات این بخش را دهدار گویند مثل:دهدار محمد حسین ودهدار محبعلی وقصبه این بلوک دوزه است .                                                                                     

به مساحت 24 فرسخ از شیراز دور افتاده است.واین بلوک مشتمل بر38 قریه است واین روستاها عبارتند از :                                                                                                         

آب شیخ (فرسخی بیشتر در جنوب دوزه)                                                                        

آرجو(یک فرسخ ونیم میانه شمال ومغرب دوزه)                                                                

اسفل(فرسخی کمترشمال دوزه)                                                                                  

اسفیان(دو فرسخ شمال دوزه )                                                                                    

آغان(دو فرسخ مشرق دوزه)                                                                                    

خراهه(سه فرسخ میانه جنوب ومشرق دوزه)                                                                  

دوزه (همان قصبه این بلوک است)                                                                               

زیغان(فرسخی جنوب دوزه )                                                                                     

براق(سه فرسخ مشرق دوزه )                                                                                     

تیرکان(یک فرسخ ونیم شمال دوزه)                                                                              

جرمشت(دو فرسخ ونیم میانه جنوب ومشرق دوزه)                                                             

چشوان(دو فرسخ ونیم میانه جنوب ومشرق دوزه)                                                              

دشت دال(دو فرسخ مشرقی دوزه)                                                                               

ده قا نون(دو فرسخ مشرقی دوزه)                                                                               

ریکان(دو فرسخ کمترجنوب دوزه)                                                                              

زاغ(یک فرسخ میانه جنوب ومشرق دوزه)                                                                      

صیمکان از توابع فیروزآباد به حساب آمده و41 ده آن را میتوان نام برد                                     

(نزهه القلوب)                                                                                                        

سار(نیم فرسخ مشرق دوزه)                                                                                       

شلدان(سه فرسخ بیشتر جنوب دوزه)                                                                             

قم آباد(دو فرسخ مشرق دوزه)                                                                                    

کشکو(نیم فرسخ مشرق دوزه)                                                                                    

کنگان(فرسخی بیشتر مشرق دوزه)                                                                               

سرقل آباد(سه فرسخ مشرق دوزه)                                                                                

قبه(چهار فرسخ مشرق دوزه)                                                                                      

کاکان(یک فرسخ میانه شمال ومغرب دوزه)                                                                     

کلاکلی(یک فرسخ نیم میانه جنوب ومشرق دوزه)                                                              

گودزاغ(فرسخی کمتر مشرق دوزه)                                                                             

شاغلان(دو فرسخ میانه جنوب ومشرق دوزه )                                                                  

قلاتان(فرسخی کمتر مغرب دوزه)                                                                               

کراته(دوفرسخ میانه شمال ومغرب دوزه)                                                                       

گنبد ترمه(یک فرسخ ونیم میانه شمال ومشرق دوزه)                                                            

کوشک سرتنگ(دو فرسخ و نیم مغرب دوزه)                                                                   

مانیان(چهار فرسخ میانه جنوب ومشرق دوزه)                                                                  

ماهیتا(یک فرسخ بیشتر میانه جنوب ومشرق دوزه)                                                            

مدخون(ملک زر خرید نویسنده فارسنامه است)                                                                

مزکان(نیم فرسخ میانه شمال ومغرب دوزه)                                                                      

نوداد(به مسافت کمی مشرق دوزه)                                                                              

همنده(به مسافت کمی جنوب دوزه)                                                                             

یرگ(سه فرسخ بیشتر میانه جنوب ومشرق دوزه)                                                           

فسایی در مورد کوههای مشهورورودخانه ها وهمچنین طایفه های متفرقه وچشمه ها درسیمکان چنین می نویسد                                                                                                                 

 

کوههای مشهور:                                                                                    

1 ) خرمن کوه سیمکان:کوه بزرگی است ماننده خرمن که جانبش از جانبی فرق نکند ومیانه بلوک سیمکان وبلوک میمند وخفر است.                                                                            

2 ) کوه رشنو:میانه بلوک فیروزآباد وسیمکان واربعه است.                                                  

3) کوه نارو:میانه بلوک سیمکان وبلوک فیروزآباد است. باغستان انگور وانجیر دیمی دراین کوه فراوان است.                                                                                                             

رودخانه هاوچشمه:                                                                         

1 ) رودخانه سیمکان :آبش شیرین وگوارا ازآب چشمه ی آتشگاه برخاسته وچند  ین ده را آب داده درقریه سرقل آباد سیمکان با رودخانه شور جهرم وخفر آمیخته از تنگ کارزین گذشته رود خانه کارزین می گردد.                                                                                                             

2) رودخانه کوار که همان رودخانه سیمکان است.                                                             

3) چشمه ی آتشگاه سیمکان که به مسافت کمی میانه شمال ومغرب کوشک سرتنگ است وچندین سنگ آسیاب گردان دارد وآبش شیرین وگوارا است.                                                                   

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:38  توسط ستاره  | 

                                   

 

طا یفه های متفرقه (عشایر):                                                          

1 ) طایفه پاسلاوی:                                                                                                

       ییلاق آنها درکوه نارو میانه بلوک میمند وفیروزآباد وسیمکان وقشلاق آنهادرجلگه سیمکان ،میمند و معیشت آنها از گوسفند بزوگاو است.                                                                           

2) طایفه بهاءالدینی:                                                                                                

       ییلاق تابستانه آنها درکوه مره سیمکان و قشلاق زمستانه آنها در جلگه سیمکان است .معیشت آنها از گوسفند وباغستان انگور دیمی است.                                                                          

  3 ) طایفه شبانکاره:                                                                                              

         ییلاق آنها کوهستان میانه میمند وفیروزآباد وسیمکان وقشلاق زمستانه آنها درجلگه سیمکان است. ومعیشت آنها از گاو وگوساله وبزمی باشد.                                                                   

4)طایفه علی شاه محمدی:                                                                                         

       همه چادرنشین، ییلاق آنها کوه نارو میانه ی سیمکان وفیروزآباد وقشلاق آنهاجلگه سیمکان می باشد. ،معیشت آنها از گوسفند است.                                                                             

5)طایفه فرهادی :                                                                                                 

         ییلاق تابستان آنها کوه مره سیمکان وقشلاق زمستانه آنها جلگه  وصحرای سیمکان است. معیشت آنها ازگوسفند وبزوبساتین انگور دیمی است.                                                                    

6)طایفه گونکی:                                                                                                     

        ییلاق آنها خرمن کوه سیمکان قشلاق آنها نواحی بلوک میمند ومعیشت آنها از گوسفند است. (کوه مره سیمکان را کوه نارو میگویند که درچهار فرسخی مغرب دوزه است وباغهای انگور دیمی دراین کوه معمور و آباداست)                                                                                                  

سیمکان ونزهه القلوب حمدالله مستوفی:                                                         

      (صمکان) شهری خوش واز عجا یب دنیاست زیرا که درمیان آن رودی می گذرد وبر آن پلی (پل اسفل) ساخته اند.                                                                                                   

         یک نیمه شهرکه از این جانب رود است(پل به بالا) سردسیر می باشد. ودرخت رز انگور بسیار باشد چنانچه قیمتی نگیرد وبعضی آنرا عصیر سازند و به علاقه کنند وبعضی به دوشاب پزند ودیگر بجوشند و به سیکی کنند سیکی عظیم باشد چنا نکه یکی را دو یا سه چندان آب برباید نهادن تا توان خورد وسخت ارزان باشد ونیمه د یگراین شهر که از جانب رود است(پل به بالا) گرمسیر است ودرختان خرما ،لیمو و ماننده این باشد .                                                                                     

 

سیمکان وجلال طوفان:                                                                            

      طوفان کتاب خود را به نام شهرستان جهرم در سال 1335 منتشر کرد ودر سه صفحه بخش سیمکان را این گونه معرفی میکند.                                                                               

 حدود ومساحت:                                                                                                    

        این بخش محدود است ازشمال، به دهستان میمند فیروآباد وقسمتی از دهستان گوکان خفر، از جنوب به بخش قیروکارزین فیروزآباد وارتفا عات چغل و پلنگی ،از مشرق به رودخانه قره آغاج و دهستان هکان وجلگاه ازمغرب به ارتفاعات میمند ومساحت آن 57/705 کیلومتر مربع است.            

        این بخش در شمال غربی جهرم واقع شده وزمینهای آن کوهستانی دامنه بوده است وبه دو حوزه متمایز تقسیم می شود. یکی حوزه رودخانه سیمکان ودیگری قسمتهایی که درپشت ارتفاعات قرار گرفته وآبادی های آن در محل به نام دهات پشت کوه خوانده می شوند بنابراین هوای آبادیهای واقعه درارتفاعات معتدل وهوای نواحی پست گرم می باشد.                                                          

سیمکان پس از خفر مهمترین وقدیمی ترین بخش شهرستان جهرم است ،جغرافیا نویسان قدیم همگی از بخش سیمکان درکتابهای خود نام برده و آن را به نام " صمکان" ضبط کرده اند.از جمله در کتاب نزهه القلوب حمدالله مستوفی که بیان گردید.ظاهرا کلمه سیمکان در طی قرون متمادی تحریف شده وبه احتمال قوی در اصل سمیکان بوده است وشاید علت این تحریف دشواری تلفظ بوده است. با این استدلال این کلمه از دو جزء یکی سمی یا سم ودیگری پسوند کان ترکیب شده است.جزءاول به معنی سردو سرما     وجزءدوم به معنی محل وجایگاه است بنا براین سیمکان  محل سرد معناشده است. طوفان سیمکان را دارای 41 آبادی با مرکزیت کلا کلی معرفی می کند که این روستادر 48 کیلومتری مغرب جهرم واقع شده است و محصولات عمده سیمکا ن  نیز  غلات، برنج، خرما و مرکبات است.                           

 

کوه میمند وسیمکان:                                                                              

        این کوه شهرستان جهرم را از فیروزآباد جدا می کند وامتداد آن از شمال باختری به جنوب خاوری وبه تنگاب فیروزآباد ورود خانه ی قره آغاج محدود می گردد.                                      

بلندترین قله ی  آن 2627 متر ارتفاع دارد واغلب نقاط آن پوشیده ازجنگل است.                           

رود خانه سیمکان:                                                                                  

         این رودخانه از تنگ آتشگاه واقع در 12 کیلومتری جنوب خاوری میمند سرچشمه گرفته وبعد از مشروب نمودن دهات سیمکان در مغرب هکان به رودخانه ی قره آغاج می ریزد،آب آن دائمی ودر زمستان وبهار زیاد شده و به علت بستر عمیق به زحمت مورد استفاده قرار میگیرد . بر روی این رود خانه یک پل گچی در نزدیکی روستای اسفل ساخته اند. همچنین این بخش دارای آب و هوایی گرم ومرطوب است ومحصولات عمده آن خرما ، تنباکو وبرنج است.                                             

این بخش تقریبا 7775 هزار نفر جمعیت دارد وتوابع آن عبارت است از:                                   

آب شیخ(مغرب کلاکلی با 85 نفر جمعیت)                                                                       

آرگو(شمال غربی کلاکلی با532 نفر جمعیت)                                                                   

اسفل(شمال غرب کلاکلی با321 نفر جمعیت)                                                                   

اسفنجان(شمال کلاکلی با213 نفر جمعیت)                                                                       

آغون(جنوب شرق کلاکلی با 136 نفر جمعیت)                                                                  

ایدویه(مغرب کلاکلی با88 نفر جمعیت)                                                                           

بادنجان(مغرب کلاکلی با261 نفر جمعیت)                                                                       

براق(جنوب شرق کلاکلی با 112 نفر جمعیت)                                                                  

بهجان(مغرب کلاکلی با888 نفر جمعیت)                                                                        

تیره کان(شمال غرب کلاکلی با65 نفر جمعیت)                                                               

جرمشت(جنوب غرب کلاکلی 445 نفر جمعیت )                                                               

جنبد(شمال کلاکلی با 40 نفر جمعیت)                                                                           

چشوان(مشرق کلاکلی با 26 نفر جمعیت)                                                                       

چهار طاق(شمال شرقی با71 نفرجمعیت)                                                                        

درویشان (مغرب کلاکلی با70 نفر جمعیت)                                                                   

دشت دال(مشرق کلاکلی با 107 جمعیت)                                                                       

دولت آباد(مشرق کلاکلی با 51 نفر جمعیت)                                                                    

دوزه وهمنده(شمال غرب کلاکلی با561 نفر جمعیت)                                                          

ده قا نون(شمال شرق کلاکلی با88نفر جمعیت )                                                              

ریکان(جنوب شرق کلاکلی با 117 نفر جمعیت)                                                              

زاغ(شمال غرب کلاکلی با 142 نفر جمعیت)                                                                   

زیقون(مغرب کلاکلی با 55نفر جمعیت)                                                                        

سار(شمال غرب کلاکلی با477 نفر جمعیت)                                                                 

شاغون(جنوب شرق کلاکلی با 183 نفر جمعیت)                                                              

شاه نورالدین(مشرق کلاکلی با 18 نفر جمعیت)                                                                

شاه محیط آب(جنوب کلاکلی با 16 نفر جمعیت)                                                                

شلدان(جنوب غرب کلاکلی با 202 نفر جمعیت)                                                              

کبه(جنوب شرق کلاکلی با 10 نفر جمعیت)                                                                    

          کراده(شمال غرب کلا کلی با262 نفرجمعیت)                                                         

قلاتون(شمال غرب کلاکلی با 231نفر جمعیت)                                                                 

قم آباد(مشرق کلاکلی با 56نفر جمعیت)                                                                          

کوشک سرتنگ(شمال غرب کلاکلی با298 نفرجمعیت)                                                       

کوشک حسن آباد(شمال غرب کلاکلی با 200 نفر جمعیت)                                                  

کنگان((شمال کلاکلی با85 نفر جمعیت)                                                                       

گنبد ترمه(شمال کلاکلی با 106 نفر جمعیت)                                                                

گودزاغ(شمال غرب کلاکلی با 224نفرجمعیت)                                                              

مدخون(جنوب کلاکلی با75 نفر جمعیت)                                                                      

مزه کان(شمال غرب کلاکلی با368نفر جمعیت)         

نوداد و جیکون(شمال کلاکلی با 141نفر جمعیت)        

مئیتا یا محیط آب(شمال غرب کلا کلی با80 نفر جمعیت)

(با این اوصاف جلال طوفان شناخت درستی از بخش سیمکان نداشته چون  وسعت  سیمکان را کمتر از حدود واقعی آن ذکر کرده است)                                                                                  

سیمکان طبق تعریف دکتر ناصر کرمی :                                                                  

 

             بخش سیمکان از سه دهستان به نامهای پل به بالا، پل به پایین وپشت پر تشکیل شده است. مجموع آبا د یهای این بخش 59 آبادی که 43 آبا دی آن دارای سکنه و16 آبادی آن فاقد سکنه می باشد و مرکز آن روستای دوزه است. این بخش در شمال غربی وغرب شهرستان جهرم واقع شده است و همراه با بخش خفر از نظر تاریخی بسیار قدیمی است .                                                        

            این بخش دارای آب وهوایی مرطوب بوده وآب زراعتی وآشامیدنی آن ازرود خانه های میمند، سیمکان، قره آغاج  وهمچنین از چشمه سارهای متعددی که از سلسله کوه  های گرم وپلنگی در قسمت جنوبی این بخش واقع است تامین می گردد. بارندگی این بخش مانند بخش خفر بیشتر از بخش مرکزی وکردیان است. محصولات عمده ی آن عبارتند از :محصولات صیفی، برنج مقدار کمی گیاهان جا لیزی، حبوبات، گندم و جو ،شبدر، باقلا ومقدار کمی باغات مرکبات وخرما وسیاه درخت نیز دیده می شود.    

        منابع درآمد اهالی این بخش به ترتیب اهمیت عبارتند از:کشاورزی، دامداری وکارگری ومقدار اندکی صنایع دستی .چون این بخش منطقه ای است کوهستانی از نظر مراتع وضعیت بهتری نسبت به سایر مناطق شهرستان دارد لذا منطقه قشلاق عشایر بوده وقطب دامداری این شهرستان محسوب می شود.                                                                                                                  

بنابراین مردم آن علاوه بر زراعت به دامداری نیز اشتغال دارند.                                            

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:35  توسط ستاره  | 

 

آثار تاریخی بخش سیمکان:                                                                        

       سیمکان یکی از قدیمی ترین مناطق فارس کهن است که قد مت آن طبق الواح گلی تخت جمشید به بیش از 2500 سال میرسد.                                                                                      

      بنابراین موجودیت 2500 ساله می تواند آثار گرانبهایی برای آگاهی به زندگی مردم گذشته این دیار داشته باشد وما با مطا لعه وتحقیق بر روی این آثار می توانیم فرهنگ عالی واصیل اجداد پاک نهادمان را به اثبات برسانیم. اما تا کنون کاوشی به شکل گسترده در این خطه به عمل نیامده وفقط از این آثار موجود بنایی متروک باقی مانده  است وبسیاری از آنها براثر بی توجهی مردم ومسئولان از بین رفته است.                                                                                                                 

    مسلما اگر هیئتی اقدام به کاوش نمایند در جای جای این منطقه آثاری کشف خواهد شد که از لحاظ فرهنگی - تا ریخی وبا ستانی در خور توجه است .                                                            

آثار باستانی این منطقه به شرح زیر می باشد:                                                                 

1)غار شفق (روستای همنده)  یکی از زیباترین وبزرگترین غارهای ایران است که در 75 کیلومتری جهرم در بخش سیمکان دقیقا رو به روی روستا ی کوشکسار قرار گرفته است .                         

این غاردارای استلا گمیت واستلاکتیت های منحصر به فردی می با شد. در دهانه ورودی این غار درارتفاع 200 متری از کف دره تیهوهای فراوانی وجود دارد که به همین نام هم معروف است.            

      ورودی غار دوطبقه ودر حدود 8 متر ارتفاع دارد وحدود 50 درصد رطوبت داشته و دارای خفاش های زیادی است که گاهی اندازه آن در حد یک مرغ خانگی است که  در غار درحال پرواز هستند. پس از وارد شدن به غار وطی یک مسیر 50 متری به یک تالار بزرگ میرسیم که درحدود 50در40 متر است که به دو راه ختم می شود راه سمت راست که در حدود 200 متر است ودارای 2چاله 5/3 متری است که بین این دو چاله دالانی بسیار زیبا ازقندیلها تشکیل شده است ودارای آب می باشد.               

این غا ر همه ساله تفریحگاه مردم شهرهای مختلف وهمچنین مکانی توریستی است که بین دو کوه هفت مانند قرار گرفته که این کوهها پوشیده از درختان بادام کوهی و گیاهان دارویی است.                     

2) سنگ آثارخانه (شهر دوزه) :قد مت این سنگ به قبل از بوجود آمدن آسیاب آبی وحتی طولانی تراز آن می رسد که جهت آرد کردن غلات استفاده می شده است.                                              

       دو سنگ کنار هم بوده که بصورت دایره ای وبا ضخا مت 70 سانتیمتر وقطر 2 متر ساخته شده است .در وسط این سنگ سوراخی است که بوسیله این سوراخها واستفاده از یک چوب این دو را به صورت افقی کنار هم قرار می داده اند واز قاطر جهت گرداندن چرخش سنگ بالایی بر روی سنگ زیرین ودرست کردن آرد استفاده می کرده اند.                                                                

3) طاق یا باغ قاضی(دوزه) :این طاق درکنار زمین های کشاورزی شرق شهر دوزه قرار دارد تاریخ مشخصی از قد مت آن در دست نیست اما با توجه به مصالح به کار رفته در آن می توان گفت قد مت آن به دوران صفویه وقبل از آن بر می گردد. علت نامیدن زمینهای اطراف این طاق به باغ قاضی این است که گویا در آن زمانها قاضی القضات وشاهزاده ها به این باغ می رفته اند ودر کنار این حوض می نشسته وبه تفریح می پرداخته اند.                                                                                 

4)مدرسه علمیه(دوزه): سابقه بنای این مدرسه به زمان شاه عباس صفوی می رسد. این مدرسه درسمت شرقی دوزه ودر قسمت بافت قدیمی شهر قرار گرفته است. از ویژگی های آن این است که دارای حوض شبستان وهمچنین جایگاهی به نام شاهنشین بوده است.                                                         

اما بنای این مدرسه در حال حاضر به علت بی توجهی مسِِئولین ذیر ربط به شکل  مخروبه ای بیش در نیامده است.                                                                                                       

5)پل اسفل:این پل در شمال غربی و نزدیک شهردوزه قرار دارد.قدمت این پل به دوران صفویه بر میگردد.این پل توسط خواجه عبدالصمد دوزه ای سیمکانی بر رودخانه ی سیمکان ساخته شده است که ارتباط دهنده بین شهردوزه و  روستای اسفل می باشد.جنس این پل از سنگ و ساروج می باشد.         

6)تل حیدری و قلعه کهنه ی شاغون که قد متی 450 سا له دارد.                                              

7)آسیاب سنگی قد یمی و خرف خانه ی قدیمی که همان خانه سالمندان است در بسیاری از روستا های سیمکان موجود است و جوی آب قدیمی که به نر و لاس(نر و ماده هر حیوان) معروف است قد متی 1000ساله دارد که جزء آثار باستانی روستای گودزاغ می باشد.                                             

8) حمام قدیمی و امارات که جایگاه خان ها و تفریحگاه شاهزاده ها بوده است که در وسط باغی قرار گرفته ولی امروزه متروک شده و به گفته ی قدیمی ها جایگاه اجنه است.(دوزه)                         

9)تنگه ی باغ شهر جن و آب سوراخ آسیاب میرزا علی، آسیاب سید محمود، کوره گچ پزی باغ شهر جن، سنگ لعنتی، آ ب ریز تنگه ی آ ب ریز یا البرز که قد متی 1500 ساله دارد و بسیار زیبا و دیدنی است(روستای بهجان). در روستای نوداد یک درخت کنار با قدمتی هزار ساله وجود دارد که روستاهای

همسایه آن برای مراسم عروسیشان نزدیک  آن درخت برای داماد مراسم سرتراشان برگزار می کنند یا به دومادرو برای زیارت میروند .                                                                               

آثار تاریخی روستای کند یجان  نیز به این شرح است:تل قلعه وگورستان قدیمی وهمچنین آسیاب آن که قدمت آن به دوره صفویه می رسد.                                                                               

سنگ لوحهای 1400 ساله در کوشک حسن آباد سنگ تیمنو با قدمت هزار ساله وآسیاب قدیمی در روستای زیغون آتشکده های کراده وزاغ که جزءآثار باستانی هستند.                                          

در روستای باد نجان 17 اثر تاریخی وجود داردکه به ثبت ملی رسیده است که به زمان ساسا نیان وایلخانان وسلجوقیان می رسد.  مثل قلعه تاریخی میرزا علی محمد،حمام وقبرستان قدیمی با قدمت 1000 ساله محضر قدیمی که رئیس آن افرادی به نام شیخ عبدالنبی وشیخ بهمن بوده اند.                

زیارتگاهها:                                                                                          

       وجود امنیت محلی موجبات حضور گروهی از پارسایان رادر منطقه سیمکان فراهم کرده است که اینک تعدادی از قبور آنان موجود وبه جهت کرامات متعددی که از آنها دیده شده جنبه ی تقدس دارند وزیارتگاه خاص وعام هستند.                                                                                    

 

           امام زاده شاه علمدارکه درشمال غربی شهر دوزه ودرباغی به مساحت3000  متر مربع قرار گرفته است که مکانی بسیار زیبا است.وهمه ی مردم برای ادای نذوراتشان به این امام زاده می آیند.    

 

  -  امام زاده خضر،شاهزاده مرد،سیدمحمد شهر دوزه                                                         

-امامزاده سید جمال الدین که در بخش شرقی دوزه واقع شده است وبقعه ی آن بخاطر خشت وگلی بودن براثر بارندگی از بین رفته است.                                                                              

امامزاده سید احمد،قدمگاه حضرت خضر(کوشک حسن آباد)                                                  

-امام زاده شاه عطاءالله دولت آباد                                                                                

امام زاده سید عبد الطیف وامام زاده سید عبدالکریم وامامزاده شاه منصورکه در روستای گودزاغ واقع شده است نیز مکا نهایی متبرک است ومردم این روستا هها به آن اعتقاد دارند.                             

-امام زاده شیخ محمد وامام زاده آقام شهید روستای شاغون                                                   

-امام زاده شاه علاء الدین وسید محمد رضوی وامامزاده سید جلیل روستای کلا کلی                         

-امام زاده سید عبدالوهاب وسید عبدالکریم وخواهر آنها چهل دختران که مردم اعتقا د بسیار زیادی به آنها دارند وباور مردم سیمکان این است که در اتاق بسیار کوچکی که در پشت امام زاده  (چهل   دختران) است مرد نباید برود و همچنین در زیر درختان توت دو سنگ بزرگ کنار هم به شکل هفت است که جوی آب زلالی از آن می گذرد که جای یک دست وجود دارد ومردم برای حاجت گرفتن به آنجا می روند یا با دو انگشت سبابه معجررا  بلند میکنند که دعایشان  مستجاب می شود واین امامزاده  تفریحگاه بسیار زیبایی نیز برای مردم شهرها و روستاهای اطراف است. (روستای آب شیخ)           

امامزاده پیر غیب و شاه غیب،پیر پدر در روستای کندیجان                                                   

-امامزاده سید محمد وپیربزرگ د رروستای تیرافجان .                                                        

-امامزاده شاه جلال الد ین که درروستای جنبد واقع شده است.                                                

-امامزاده سید محمد درروستای درویشان.                                                                       

-امامزاده چهل د ختران وامامزاده سید داوود ازمکان های مقد سی هستند که درروستای نوداد قراردارند.

-امامزاده ابوالقاسم که درروستای باد مجان واقع شده است ومکان مقدسی برای زائران میباشد .           

امام زاده آقام شهید روستای زیغون که همه ی مردم به این امام زادگان اعتقاد وافری دارند              

ویژگیهای جغرافیایی وطبیعی بخش سیمکان:                                                   

حدود وموقعیت:                                                                                                    

        بخش سیمکان نزدیک به 1044 کیلومترمربع مساحت دارد ودومین بخش بزرگ شهرستا ن جهرم میباشد. که در فاصله 75 کیلومتری این شهرستان قرار دارد که محدود است ازطرف شما ل به کوه وبخش خفر ازطرف جنوب به شهرستان قیروکارزین از طرف مشرق به بخش مرکزی جهرم  وازطرف مغرب به شهرمیمند وشهرستان فیروزآباد.                                                                        

تقسیمات کشوری :                                                                                                 

       مرکز این بخش شهر دوزه است که در75 کیلو متری شمال غربی جهرم واقع شده است وتا شیراز 130 کیلومتر فاصله  دارد.آب وهوای این شهر معتدل کوهستانی است . طول این شهر سه کیلومتر وعرض آن با شیراز یک کیلو متر  می باشد. این شهردرکوهپایه قرار دارد وکل مساحت آن 5/2 کیلومتر مربع است. وارتفاع آن از سطح دریا 1200 مترمی باشد. از نظر تقسیما ت کشوری منطقه ی سیمکان به سه دهستان تقسیم شده است که عبارتند از:                                                         

1 – دهستان پل به بالا با مرکزیت شهر دوزه                                                                    

2- دهستان پل به پا یین با مرکزیت روستای شاغون                                                            

3- دهستان پشت پر  با مرکزیت روستای جرمشت بالا                                                        

جغرافیای طبیعی:                                                                       

ارتفاعات ووضع توپوگرافی:                                                                                   

       سه رشته کوه کشیده وبلند به ارتفاع 2000 و3500 متر این نقطه جذاب را محصور کرده است. وهمچنین رشته کوهی با همان ارتفاع 3000 متر وبه طول45 کیلومتر مربع سیمکان جهرم را به دو قسمت  پشت پر وپیش پر (پل به بالا و پل به پایین) تقسیم کرده است. پست ترین نقطه شهرستان جهرم 850 متر در منطقه سیمکا ن ومرتفع ترین آن   قله کوه سفیدار درشمال غربی شهرستان 3170 متر از سطح دریا می باشد . درطرف غرب شهرستان جهرم دو رشته کوه مرتفع قرار گرفته که یکی از آن ها

سفیدار یا سفید ماراست ودیگری ارتفاعات میمند یا سیمکان است . ارتفاعات سفیدار بخش سیمکان را از بخش  خفر جدا می کند . دامنه  شمالی آن مشرف به رودخانه قره آغاج ودامنه جنوبی آن به رودخانه سیمکان و جلگه میمند منتهی می گردد.                                                                           

        بلندترن نقطه آن 3170 متر درشمال باختری میمند قرار گرفته است این کوه پوشیده شده از جنگل ها ی بنه وبا دام کوهی وسایر درخت های جنگلی وعده ای ازطوایف کوهکی دردامنه های آن به دامپروری وتهیه زغال اشتغال دارند .                                                                           

          دومین رشته کوه که در بخش غربی این شهرستان قراردارد ارتفاعات میمند یا سیمکان است . این رشته کوه جهرم رااز فیروزآبا د جدامی سازد وامتداد آن از شمال باختری به جنوب خاوری است. و به تنگه آب فیروزآباد ورودخانه ی قره آغاج محدود می گردد . بلند ترین نقطه ی آن 2637 متر ازسطح دریا ارتفاع دارد وبیشترین نقاط آن پوشیده از درختان جنگلی از نوع بنه وبا دام کوهی می با شد .       

رود خا نه ها:                                                                                       

رودخانه سیمکان:این رودخانه از تنگ آتشگاه واقع در 12 کیلومتری جنوب خاوری میمند سر چشمه گرفته و بعد از مشروب نمودن بسیاری از دهات سیمکان وتنگ هکان به رود خانه ی قره آغاج میریزد.

آب آن دائمی است ومیزان آن در زمستان وبهار زیاد می شود. بواسطه عمق زیاد بستر آن استفاده از آب آن برای آبیاری به زحمت انجام می گیرد .                                                                      

        درمحل تنگ آتشگاه 702لیتردر ثانیه آب دهی ودر محل براک 55میلیون متر مکعب تخلیه سا لیانه دارد و35رشته کانال آب زراعی با دبی 2متر مکعب درثانیه از آن منشعب میگردد میزان هدایت الکتریکی آب رودخا نه بین250تا10000میکروموس بر سانتیمتر میباشد. درشهرستان جهرم فقط درمنطقه سیمکان جریان آب دائمی قابل استفاده وجود دارد ومجموع آبدهی آن درسال 55000000متر مکعب میباشد                                                                                                       

 

آب وهوا:                                                                                            

 

        بخش سیمکان  دارای آب وهوایی مرطوب است وآب زراعتی وآشامیدنی آن از رود خا نه های میمند وسیمکان و قره آغاج وهمچنین از چشمه سارهای متعددی که از سلسله کوههای گرم و پلنگی در قسمت جنوبی این بخش واقع است تامین می گردد.                                                              

        بارندگی این بخش از بخش مرکزی وکردیان بیشتر است. بخش جنوبی سیمکان نیز جزء منطقه خشک است وشمال غربی آن نیمه خشک است، متوسط بارش در این بخش 260 میلیمتر می باشد. در مناطق کوهستانی بخش غربی که دارای آب بیشتری است شرایط رویش گیاهان بیشتر بوده ودر آنجا میتوان جنگلهای گرمسیری را مشاهده کرد این جنگلها از درختان بادام کوهی،  بنه،  کهکف وکلخنگ تشکیل شده است .                                                                                                  

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:34  توسط ستاره  | 

پوشش گیاهی منطقه سیمکان:                                                                     

 

      تنوع وگونا گونی درختکاری وبرنج کاری از خصوصیات بارز منطقه سیمکان است. دراین بخش محصولات وگیاهان متنوعی به چشم می خورد وتمامی محصولات گرمسیری وسرد سیری   در این بخش معتدل وجود دارد. وجود درختان خرما، مرکبات، انگوروبادام وسیب ترش و... در یک نقطه از زمین مبین واژه تنوع گیاهان میوه دار در منطقه سیمکان است.                                              

       این بخش با بهار زیبا وبی بدیل خود توام با عطر بهار نارنج وشکوفه های سیب وبادام وعطر گل های محمدی و... وپاییز زردو قشنگ همراه با حضور گلهای نرگس با میمند فارس وبخش خفر رقابتی منطقی دارد که همه ی این موارد موجب انبساط خاطر می شود.                                            

       پوشش گیاهی دیگر این منطقه گونه های گیاهان جنگلی است که در کوهپایه ها وارتفاعات به طور خودرو می روید وشامل انواع واقسام علفی وبوته ای ،درختی ودرختچه ای میشود که بصورت پراکنده در دامنه های شمالی وجنوبی و... می روید.                                                                    

       انواع پوشش نباتی منطقه اعم از درختان میوه ای موجود در باغات، درختان بی ثمر ،انواع سبزیجات وانواع گیاهان خود رو طبی ، انواع گل های پرورشی  وهمچنین انواع درختان خود روی کوهی وجنگلی به شرح زیر بیان میشود:                                                                        

 

انواع سبزیها

انواع گیاهان خودرو

انواع گیاهان خودرو

 

انواع درختان میوه ای

انواع  درختان میوه ای

 

ریحان وغلفه

گنج گوهر

 

 

قارچ

انواع انجیر خشک وتر

خرمالو

 

ترخون ومرزه

الوک(بادام کوهی)

(Medowk)

مدوک

انجیر سبز، سفید وسیاه ،شاه انجیر وانجیر کوهی

لیمو ترش

(Tartizak)

ترتیزک

بنه(پسته وحشی)

کنگر

انواع انار

لیمو شیرین

گشنیز وشملی(شنبلیله) شوید

کلخنگ وکنار

 بی کلوک(Bikalok)

انار خا لص، انار ترش وسبز، انار خفری ،انار رباب وبی هسته و...

لیمو خا رگی

پیاز وسیر وتره

پودنه(پونه)

گم پول

انواع انگور

سیب ترش

نعنا وجعفری

گسه

مورد ونی

انگور بی هسته  وانگور عسکری، انگور ریش با با

سیب گلاب

تربیزه وگندنا، بامیه واسفناج

جاشیر

شیر شیروک

وانگور یاقوتی سیاه، وسفیدو...

بکرایی

ماش، عدس وکنجد

اسپند

کربنجه

انواع پرتقال

توت سیاه

هندوانه، خیارچنبر

گنه بو(عشقه)

سیرموک

پرتقال محلی وپرتقال تو سرخ وتامسون و...

شاه توت

گوجه وبادمجان، کدو

کهکف

ترشک

گردو

توت سفید

شلغم و سیب زمینی

کاسنی

قضی غو

گلابی

به

فلفل سبز وفلفل هندی

ریواس

شیر ماس

(kel)کل                          

نارنگی

تربیزه سیاه

خرگیدی

خارشتر

گوجه سبز

نارنج

باقلا وکاسنی

کتیرا وگون

کرکو

شفتالو

 

انواع خرما

انواع پرند ه گان

انواع درختان بی ثمر

انواع گلها

انواع گیاهان خودروی دارویی

انواع گیاهان خودروی دارویی

کلاغ وگنجشک وبلبل کبوتر وشانه به سر

چنار وارژن

گل نرگس ،شمعدانی ونیلوفر،میمون

سمبل تیپ ، اولیله وموشکورک

راجونه ورو تربک،گل ختمی،پا سیاه

کوک(کبک)، کل کلاتی ودراج ،سار،تویی

گز وچلال،بیدمجنون،سرو

گل محمدی وانواع گل رزوسوسن

مرمرشک وشیرین بیان،سرزرده،عناب

بارهنگ ،زنیون ،سقز ومرزن جوش

مرغابی ،بلبل هزار،جغد ویا کریم

سفیدار

گل همیشه بهار،یاس سفید ونسترن

خاک شیر ،تو دورو وتوله ،بابونه،مشک  

اوشن (آویشن)پهن وباریک

کا کلی ودال ،شاهین وبلبل خرما،دمیل،قمری

کاج وجغ

گل شب بو، تاج خروس ،شقایق

النگو وملنگو ،شاه تره وگنجه

فرنجی مشک ومهک ،

اسطوخودوس ودریمه

 

 

 

 

سگ

یوزپلنگ

شغال

               مارمولک

انواع جانوران

موش

راسو

شب گرد

سگ تور

چوله

کفتار

سمور

لاک پشت وحشی

سگ آبی

مار کورومار معمولی

خرگوش

گرگ

گاو

مار آبی

خار پشت

هزار پا ورتیل

بزدوشک            

 

سه گرگ وخوک

گوسفند

خرچنگ

پلنگ

عقرب زرد وسیاه

گراز

روباه

 

ویژگیهای انسانی واجتمایی بخش سیمکان:                                                

جمعیت:                                                                                              

      بنا بر سرشماری مرکز آمار ایران جمعیت بخش سیمکان جهرم در سال 1385 برابر با بوده است ولی در حال حاضر جمعیت این بخش با مهاجرتهای زیا د 20150 هزار نفر است. که دارای 37  1724روستا ویک نقطه شهری می باشد . درصد رشد جمعیت در بخش پیش پر 74/.1 درصد  می باشد

گویش ولهجه ونژاد ودین:                                                                        

         اکثریت اهالی  سیمکان به زبا ن فارسی صحبت میکنند از لحاظ گویش نیز اکثرا بیشتر کلمات را ماننده هم تلفظ میکنند ولی هر 37 روستای سیمکان لهجه ی خاص خودشان را دارند وبیشتر لهجه ها مشخص کننده ی افراد یک روستاست . در گفتگوهها (که معمولا خاص افراد قد یمی وتا حدودی بی سواد است)                                                                                                          

"ر" تبدیل به "ل" می شود مثل :غربال=غلبال  یا دیوار=دیوال وبرگ=بلگ .                              

"آوالف" در میان کلمات به " او "تبدیل می شود مثل آفتاب=افتو، ناودان=نودون چاووشی=چووشی، آب=او                                                                                                              

 

"پ"تبدیل به "ف " می شود ولی نه همیشه :سپیدار =سفیدار وسوپ= سوف   

یا سپیده صبح=سفیده صبح واسفناج= اسپناج یا اصفهان= اصپهان     

"ب"ماقبل مفتوح تبدیل به"اُ"    

  می شود ماننده: شب=شو ، لب=لو ،تب =تو

وگاهی اوقات که (الف وب) کنار هم قرار می گیرند چنین حالتی دارد که هرگاه پیش از الف بیاید الف را به " اُ " تبدیل می کند مثل :گاو= گو                                                                               

در بعضی مواقع "ن" آخر بعضی کلمات را به "د"اضافه می کنند مثل:

سن=سند یا فن=فند وهمچنین "ه"چسبان آخر مانند اسامی ایام هفته =شنبد و یکشنبد و...

کلمات معرفه را اعم ازاینکه اسم باشد یا فعل همانند بیشتر شهرستا نهای استان فارس به "اُ  " ختم می کنند:                                                                                                                 

خونو=خانه(خانه ای که تو می دانی کدام است)                                                                 

کوچو= کوچه(کوچه ای که تو می دانی کدام است وکجاست) وبه همین ترتیب لبا سو،کتابو،بچو و...    

بعضی اوقات "چ"تبدیل به "ش" می شود قاچ=قاش بیشتر اوقات "ق"و"خ" جایشان را جا به جا به کار می برند.                                                                                                             

ملخ=ملق، وقت=وخت،فرسخ=فرسق

واومفتوح قبل از"ر"تبدیل به"ب" می شود: ورچید =برچید ،وردار=بردار ورداشت=برداشت.           

بیشتراوقات "غ"دروسط بعضی کلمات حذف می شود مثل چغندر=چند ر                                    

را مفعولی را هیچگاه به کار نمی برند و"اُ  "معرفه کار آن را انجام می دهد مثلا خانه را فروختم چنین تلفظ می شود =خونو فروختم یا در را ببند=درو ببند، لبا س را شستم =لباسو شستم .                      

همچنین کوچک کردن اسامی نیز جزء گویش فراموش نشده ی مردم ماست ماننده:                          

فاطمه =فاطی وفاطویا فاطمو،زهراو، الهامو، ممد(محمد)،رضو(رضا) ایمید(امید) و...                    

عده ای نیز بخاطر مهاجرت یا ازدواج به زبان ترکی صحبت می کنند. تمام مردم سیمکان از نژاد فارس وهمچنین پیرو دین اسلام وشیعه ی اثنی عشری می باشند.                                                    

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:30  توسط ستاره  | 


 قشربندی اجتمایی:                                                                       گروهها واقشار: معمولا روستا با فرهنگ مهمان نوازی ومرد م دوستی اجتمایی شکل گرفته است لذا به جهت فرهنگ سنتی مشترک عموما پایبند به اعمال نیک ، گفتار نیک وپندار نیک هستند. وبر این اساس در کلیه مراحل شادی وغم همد یگر خود را سهیم می دانند.                                               همچنین روابط خو یشا وندی نسبی وسببی موجب مزین شدن وآذین شدن روابط غلیظ تر اجتما یی ونوع دوستی گردیده است.واگر مشکلی بین افراد روستاهها  پیش آید توسط ریش سفیدان حل و فصل می شود وجدیدأ در مراحلی که درصد اختلاف بالا باشد با پا در میانی شوراها ی محل وشورای حل اختلاف رفع می شود.                                                                                                                    ملاک قشربندی در روستا های سیمکان بیشتر بر اساس درآمد وثروت ،احترام و حیثیت اجتمایی،علم وآگاهی وتحصیلات است.                                                                            بخش سیمکان عمد تا ازدو قشر اصلی سنتی تشکیل شده است :                                                -قشر اول زمینداران یا صاحبان نسق که دارای آب وزمین می باشند و آباء و اجدادشان به کشاورزی مشغول بوده اند .                                                                                                     قشر دوم : که به خو ش نشین معروفند. در اصطلاح وعرف محل خوش نشین به افرادی می گو یند که فاقد آب وزمین کشاورزی می باشند واز راههای دیگری مثل دامداری،کارگری در مزارع و یا اجاره کردن مزارع زمینداران و یا به شغل های آزاد دیگر می پردازند.                                                  در قدیم نیز اقشار دیگری غیر از این دو قشر در روستا ها وجود داشت مثل:                                جارچی، گاوبان، کدخدا، رعیت، نماینده مالک ودلال که در حال حا ضر از آنها اثری نیست.               طبقات اجتمایی:                                                                                      اهالی روستاها در قدیم به شش طبقه تقسیم می شدند که عبا رتنداز:                                            ما لک:                                                                                                                       که درواقع جزء اهالی به شمار نمی رفت در کل تافته جدا با فته ای بود که در اماکن آباد یا در شهرهای دور ونزدیک ساکن بودند وبه طور مستقیم وغیرمستقیم براملاک خویش نظارت می کردند. مالکین از نزدیکان حکومت بودند وخود را صاحب مطلق آب وزمین روستا میدانستند .                        غا لبا منافع اقتصادی خود را در نظر داشتند وحقوق روستا ئیان چندان اهمیتی برای آنها نداشت در  بعضی روستاها مالکینی مثل رضا خان مبین وهوشنگ خان وابوالحسن افشاروخسرخان و ... بودند که تمام محصولات کشاورزی مردم را به زور می گرفتند و به آنها ظلم می کردند.                             کد خدا:                                                                                                               فردی از اهالی بود که که از طرف ما لک انتخاب می شد ووظایف متعددی را به عهده داشت. که اصلی ترین وظیفه او نظارت بر املاک ودارایی مالک در روستا بود و کمک به مباشرین یا نمایندگان مالک درامر حدود اراضی مربوط به مالک ومسائل دیگر.                                                                  کدخدا علاوه بر همکاری با مالک با مامورین د ولت درامر سربازگیری ونزاع ودرگیری های محلی نیز همکاری میکرد. .در مسائل سیاسی مثل انتخابات ومراسم رای گیری نیز فعالیت داشت. بعضی از کدخداها از هیچ ظلم وستمی نسبت به مردم دریغ نمی کردند برخی نیز عدالت را رعایت می کردند که دربرابر گروه اول بسیار ناچیز بودند.                                                                رعیت:                                                                                                                   کسانی که با برخورداری از یک یا چند عامل کاری مثل گاو، خیش وسایر ابزارهای کشاورزی  بر روی قسمتی از اراضی مالک کار می کردند ودرآمد حاصله ومحصولات خود را با ما لک تقسیم می کردند وکسانیکه بدون داشتن ما لکیت زراعی از حق نسق برخوردار بودند نیز رعیت می گفتند.   حق نسق یا نسق زراعی حقی بود عرفی وسنتی که هر رعیتی با چند سال کار روی زمین ارباب صاحب آن می شد.                                                                                                            برزگر:به افرادی اطلاق می شد که دارای ادوات ووسایل کشاورزی نبودند  درواقع با کار روی زمین رعایا در پایان کمتراز یک پنجم از محصول را بر می داشتند.                                                      درآستانه اصلاحات ارضی برزگران به گروهی از خوش نشینان اطلاق می شدند که نه مالک زمین ونه عوامل دیگربودند .تنها یک نسق زراعی که صاحب یک عامل یعنی کار است در اختیار داشتند ودر مقابل انجام کار زراعی یا آبیاری برای مالک یا رعایا به صورت روزمزد محصولی دریافت می کردند گروه  د یگری که یا به طور مستقیم با کد خدا وما لک درارتباط بودند یا به طور غیر مستقیم طیف مشخصی به شمار می آمدند عبارت بودند از : دشت بان ، میراب، قلعه بان،آب پا و کاسبکارانی که حقوق آنها زیر نظر کدخدا پرداخت می شد وبه نحوی وابسته به نظام ارباب ورعیت بودند مثل نجار ،آهنگر،سلمانی و... در نظام حاکم بر روستاهها کلیه گروههای وابسته به کدخدا ومالک غالبا حقوق خود را یکجا وبه صورت غیر نقدی (جنسی) دریافت می کردند حقوق آنها معمولا تابع میزان محصولی بود که از دسترنج رعایا عاید می گشت. به این معنی که در هنگام برداشت محصول حقوق کدخدا ودشت بان ومیراب و... در نظر گرفته واز کل محصول کسر میشد ودراختیار آنها قرار می گرفت واما دراین میان حقوق زارعین که رعایا بودند وما لکین که دارنده ی آب وزمین بودند جدا از کسر حقوق سایرین (دشت بان،میراب و...)از محل درآمد زراعت آبی یک سوم متعلق به رعایا ودو سوم متعلق به مالک بود در بعضی از روستاها نیز ما لکین علاوه برآب وزمین بذر مورد نیاز زارعین را نیز فراهم می کردند که به همین جهت دو سوم آنها به سه چهارم افزایش ویک سوم زارع به یک چهارم کاهش می یافت. با از بین رفتن اقتدار مالکان وکدخدایان ایجاد طرح انجمن های روستایی در دهه ی 1350 و شوراههای اسلا می روستا یکبار در دهه ی 60 ودر اواخر دهه ی 70 نیز نتوانست مسئله مدیریت روستا را که دچار مشکل بود حل کند. مواردی ماننده:                                                                                           افزایش اختلاف ها ودرگیریهای بین شخصی وبین خانوادگی در روستاها                                    - کاهش فعا لیتهای دسته جمعی مورد نیاز در تولید کشاورزی در نظام سنتی                                 - فقدان انتظام در زما نبندی عملیات استفاده از ماشین در مراحل کاشت و برداشت                           - تشدید مهاجرت های روستایی در نتیجه ی کاهش انسجام اجتمایی در روستاهها                             -  وهمچنین  نبود مدیریت اجتما یی و تولیدی در روستا هها وفقر وجوانی جمعیت،عدم تعادل عرضه وتقاضای نیروی کار،سالخوردگی نیروی کار دربخش کشاورزی ،پایین بودن سطح رفاه اجتمایی ومسئله دهقانی که ظاهرا چهار دهه پس از اصلا حات ارضی به قوت خود باقی است.                               تحرک اجتمایی:                                                                                               تحرک اجتمایی در قدیم مشکل بود زیرا فرزندان کشاوزان به کشاورزی می پرداختند اگر زمین داشتند  درغیر این صورت به کارگری در زمینهای ثروتمندان مشغول می شدند ودیگر اقشار نیز به همین ترتیب شغل پدریشان را ادامه می دادند . اما اکنون با توجه به فعالیتهای آموزشی وروی آوردن  جوانان به تحصیل وکسب دانش تحرک اجتمایی، شغلی وحتی طبقاتی به سهولت امکان پذ یر است ودیگر فرزندان مجبور نیستند به شغل پدریشان بپردازند.                                                                 اخلاق وروحیات مردم :                                                                                                    مردم سیمکان عموما مردمانی فعال وبا پشتکار،صبوروساده دل ومهمان نوازهستند وبا وجود نا ملایمات وخشکسالیهای پی درپی واز دست رفتن محصو لات زراعیشان چشم به آسمان دوخته تا شاید دسترنجشان به بار نشیند . مردم سیمکان از نظر حس نوع دوستی وابراز همدردی وتعاون بی نظیرند چنانکه در تمامی مراسم همد یگربدون داشتن توقع وانتظاری اختلا فات را کنار گذاشته وبه کمک هم می شتابند.                                                                                                                         مردم ما به خاطر اینکه مورد کم لطفی وبی توجهی مسئولین قرار گرفته انداکثرا و مخصوصا جوانان بسیار نا امید هستند وبا بیکاری واعتیاد و دیگر مشکلات عدیده ای که بر سر راهشان وجود دارد زندگیشان را می گذرانند.                                                                                                   معمولا ملاک ومیزان  تمدن هرجامعه ای برمبنای پیشرفت فرهنگ وتعداد افراد تحصیلکرده آن می دانند والا داشتن ساختما نهای باشکوه ویا ثروت ومکنت فراوان نمی تواند دلیلی بر پیشرفت مردم آن جامعه باشد .بنابراین وقتی دیده می شود که لیسانسه های بخش سیمکان با وجود خرجهای زیاد برای تحصیل بیکار هستند ویا به شغل آزاد روی می آورند وسازمان وموسسه ای نیست که درآن به کار مشغول شوند و درصورت وجود یک ارگان نیز از نیروهای بومی استفاده نمی شود آیا جای پیشرفت باقی می ماند. واین باعث فقر فرهنگی وهمچنین ازبین رفتن سرمایه واعتماد اجتمایی می شود بسیاری از دکترها و مهندسین ودبیران و... پر افتخار ما که در شهرهای بزرگ و حتی خارج از کشور تحصیل کرده اند در تهران وشهرهای اطراف دارای پست و مقا مند واین باعث افتخار مردم ماست ولی اگر دراین بخش نیز ماننده دیگر شهرها که زمانی هم سطح ما بود ند امکاناتی در حد متوسط بود شاید آرزوی جوانان ما که زمانی در دفتر انشایشان خدمت به جامعه خود را با شوقی وافر فریاد می زدند محقق شود .                                                                                                                 این جوامع بعلت محدود یت خود نمی توانند برای دارندگان تحصیلات عالیه کاری متنا سب فراهم کنند وقدرت جذب آنان را ندارند. بنابراین با آنکه چنین جوانانی باعث افتخار همشهریان خود هستند چون نمی توانند در سرنوشت مرد م خود موثر باشند دیگر به شهر ودیار خود تعلق ندارند. در جوامعی که فقر فرهنگی وفکری وعدم ادراک وشعور اجتمایی به نحو کامل درآنها حکمفرماست اگر افراد تحصیل کرده به عللی مجبور به اقامت شوند درچنین بازار آشفته ای خریداری ندارند مگر آنکه به علت عدم شخصیت ویا حب جاه بافرصت طلبان وخود کامان میان تهی سازگاری کنند وهمرنگ همه رنگان شوند.                    بنابراین وقتی سرنوشت فرهنگی ،اجتمایی،اقتصادی وبهداشتی چنین جوامعی به افرادی سپرده شود که حتی از عهده ی خواندن یک نوشته ی عادی بر نمی آیند دیگر چه انتظاری برای پیشرفت آن اجتماع وجود دارد .در جامعه ای که پولها در بانکها بدون استفاده مانده است وروحیه ی مادی گری در مردم رشد کرده است وهیچ کس برای بهتر شدن پیشقدم نمی شود آیا انتظار پیشرفت وجود دارد. چرا با کارآفرینی وساختن کارخانه دست هزاران جوان سردر گم را نگیریم و به جای خنده براعتیاد وبیکاری جوانان ودیدن رسواییشان، با هم متحد باشیم وبا اتحاد خود جامعه ای درحد لیاقت جوانا نمان بسازیم وکمتر به وعده های چند ین ساله ی مسئولین خودمان را دلخوش کنیم ودرخواب غفلت وبی خبری بمانیم.        مردم ما که قرنها وارث آثار شوم  نظام ارباب ورعیتی  ویادگار اعصار ودوران بی ثباتی بو ده اند. که تا قبل از استقرار خاندان پهلوی وبعد از آن زجرها کشیده اند آیا می توان انتظار بهبود را داشت زیرا هنوز باز ماند گان دوران های اربابی  منتهی با ماسک وقیافه ی مدروز وجود دارند وهر روز این بت های عیار به رنگی در می آیند وبا زر و زوری که از طریق عمال خود به دست می آورند حق وحقوق مردم را پایمال کرده اند وبه ما که می رسند ادعای برگشت حقوق از دست رفته ی مارا دارند وباز وعده می دهند . در این گونه تحولات افراد تحصیلکرده وبیدار مطیع این افراد نمی شوند وتنها افراد کم شخصیت وضعیف النفس را به همکاری انتخاب می کنند وبازار چاپلوسی رواج می گیرد وباب روز می شود. در جامعه ای که اکثریت افراد آن ازنعمت سواد ورشد اخلاقی محروم بوده اند وسالها در دریای جهل و نادانی  دست وپا زده اند در محیطی که مردم آن غرق زندگی مادی بوده ومفهومی جز جان کندن وزحمت کشیدن برای زندگی نمی یابند شیادان وطراران ماهر وخود کام که مقصودی جز جمع مال وحب جاه ندارند به دیگران زور می گویند وریاست می فروشند ومی کوشند که مبادا این مردم خواب آلوده بیدار شوند و بساط آقایی آنان برچیده شود درچنین جامعه ای است که دزدها وغارتگرها ،جاه طلبها بازار پر رونقی دارند وآزادگان وروشنفکران چون تاب تحمل این ناروائیها را ندارند گوشه گیری می کنند یا دم فرو می بندند و محیط آلوده ی خود را ترک می گویند.                                    آموزش وسواد:                                                                                           از نظر جامعه شناسی نقش آموزش وپرورش آماده سازی نسل جوان جهت اهداف از پیش تعیین شده ی اجتماع است.این نقش یا رسا لت در هر دوره ای به یک شکل خاص ایفا می شود ولی اغلب مشاهده می گردد که نظامهای آموزشی آگاهانه یا ناآگاهانه از این رسالت خود به دور افتاده اند. در بخش سیمکان اداره ی آموزش وپرورش وجود ندارد وتنها یک نمایندگی آموزش وپرورش وجود دارد دراین بخش مدارس از نظر تدریس از کیفیت مطلوبی برخوردار نیستند وهنوز هم در مدارس تنبیه بدنی جزءاصول فراموش نشده ی مدیران ومعلمان است که بیشتر اوقات با ترک تحصیل دانش آموزان همراه است بعضی از آنها برای ادامه ی تحصیل دررشته های بهتر وهمچنین کارایی بهتر آموزشی  به شهرها مهاجرت می کنند. نهضت سواد آموزی نیز با کیفیت خوبی برخوردار نبود وتعداد کمی از زنان تا کلاس پنجم درس خواندند.                                                                                                نظام آموزشی قدیم:                                                                                          بررسی های تاریخی نشان می دهد که دراکثر نقاط تعلیم وتربیت ازآنجا آغاز می شود که اسلام درآن منطقه حضور می یابد واز ابتدای حضور به لحاظ نیاز دینی وآموزشی درآنجا آموزش شروع می شود. در منطقه سیمکان نظام آموزشی قد یم تحت تاثیر دو عامل گسترش پیدا کرده است که عبارتند از: وجود روحانیت ومشا هیر در منطقه ودوم دایر بودن مسجد ومحفلهایی که این مشاهیر در آنجا احتمالا حوزه تدریس داشته اند. علما ومشاهیر به دو روش دراعتلای سطح آموزش جامعه روستایی موثر بوده اند:                                                                                                                    1)تعلیمات مقدماتی وزمینه سازی جهت جوانان برای کسب علم                                 2)ایجاد جو آموزشی در اثر نشستهای بزرگان                                                    تاسیس مکتب خانه وترویج آموزش:                                                                مرحله بعدی تاسیس مکتب خانه بود که ایجاد آن گامی فراتر از مساجد ومحافل جهت رشد و گسترش تعلیم وتربیت بود .                                                                                                            شرط ورود به مکتب خانه فقط این بود که کودک از عهده ی شستشو وطهارت برآید. معمولا طفل را از5 سالگی به مکتب می فرستادند.دوره ی تحصیلی معین ومشخصی نبوده است. هرکسی بنا به توانایی واستعداد ذاتی طفل خود را به مکتب خانه می فرستاد تا مقدار معینی از قرآن را بیاموزد. مواد درسی که شامل آموختن الفبا،قرائت سوره هایی ازقرآن که از جزء یک شروع میشد و اصول دین ونماز خواندن بود بعداز ختم قرآن کتابهایی مثل حافظ،،فلک ناز،شاهنامه ،خرم وزیبا وناصر خسرو،حیدربک وشیرویه بود که به بچه ها آموزش می دادند و تا چند سال این کتابها را با زبان محلی  به صورت شعر می خواندند. تمام سوره های قرآن را از بزرگ به کوچک می خواندند به بعضی از سوره ها که می رسیدند و کودک آن را یاد می گرفت باید برای مکتب دار(ملا) هدیه می آورد مثلا به سوره ی یاسین که می رسیدند با شعر می گفتند اسب یا زین،به سوره ی تبارک که می رسیدند می خواندند دو بند خارک و به همین ترتیب با رسیدن به هر سوره ای برای مکتب دار انعام می آوردند. مکتب خانه معمولا یک خانه قدیمی بود که با یک زیلو یا گلیم فرش می کردند وکودکان روی آن می نشستند مکتبدار نیز روی یک سکو می نشست وکسانی که تنبل بودند را  فلک میکرد، هر کودک جلو می آمد پس از دریافت تکلیف برجای خود می نشست ودرس خود را با صدای بلند می خواند ودیگران تکرار می کردند .                      مکتب داران قدیم معتقد بوده اند که بلند خواندن باعث می شود که اولا شاگردان تلفظ کلمات را یاد بگیرند وثانیا حواس خود را متمرکز ومتوجه تکلیف درسی خود نمایند. مکتب پنج تا ده سال طول می کشید ولی زمان آن بستگی به هوش دانش آموز داشت،نمره وسیستم نمره دادن مرسوم نبود قضاوت والدین شرط بود که آیا کودکشان دانش ومعرفت عمومی را فرا گرفته است یا نه .                                                 لوحی از چوب برای نوشتن درست می کردند وگچهای سفت را داخل یک کاسه ی سفالی به نام(کل) می سا بیدند وبا این گچ ها بر تخته سیاه می نوشتند .بچه ها نیز با قلمی از نی خط می نوشتند خطهای قدیمی عبارت بودند ازترسلی دو خط یا خط مکتوبی که مکتبداربه آنها درس می داد برای هر کاری که می خواستند انجام بد هند اجازه می گرفتند مثلا برای آب خوردن می گفتند اُشرب یا برای بینی پاک کردن می گفتند اُنفق و...                                                                                                اوقات تدریس مشخص نبود وکلاس بنا به میل استاد تشکیل می شد مکتبدار دارای دستمزد نبود بلکه هر دانش آ موز بر حسب استطاعت مادی خود هدیه می آورد.مکتب خانه ها وبه زبان محلی کُتب خانه تا سال1318 دایر بود وحتی با تاسیس مدارس جدید نیز به کار خود ادامه می دادند وکارکرد مفیدی داشتند بعداز مدت کمی مکتب خانه ها از رونق افتادند ومدارس جدید پا به عرصه گذاشتند  .             نظام آموزشی جدید:                                                                                           از اوایل قرن اخیرنظام اجتمایی ایران تغییرات شدیدی به خود دید که در اثر آنها بسیاری ازنهاد های اجتمایی خصوصا نهاد آموزش وپرورش متحول شد ومدرسه کودکان هفت ساله به بالا را در خود جای داده وبه آنها دانایی عمل کردن می آموزد ابتدا مدارس در شهر ها تاسیس ودایر گردید ومدتها روستائیان وعشایر مورد فراموشی قرار گرفتند.                                                                 تاسیس دبستان در بخش سیمکان:                                                                            اولین دبستان دربخش سیمکان در اکثر روستاهای بزرگ درسال 41 آغاز به کار کرد. که معلمان آن گروهی از کادر آموزشی به نام سپاه دانش بودند (سرباز معلم امروزی). اکثر این مدارس از سنگ ساخته شده بود. دانش آموزان از سن هفت سالگی شروع به تحصیل کردند وتا کلاس ششم درس می خواندند مواد درسی که در مدارس تدریس می شد عبارت بودند از تاریخ ،جغرافیا ،ریاضی،هندسه و... کلاسها مختلط بود وشش ماه به شش ماه امتحان می گرفتند هرکس قبول می شد به کلاسهای بالاتر می رفت وبرای ادامه تحصیل نیز به شهرهای اطراف می رفتند. طبق آمارهای داده شده از نمایندگی بخش سیمکان این منطقه ازنظر مراکز آموزشی وتعداد دانش آموزان وبا سوادان در سطح نسبتا مطلوبی قرار دارد. این بخش دارای 38 مرکز ابتدایی،11 مرکز راهنمایی و7مرکز دردوره ی متوسطه می باشد.                                                                                                                     هفت مرکز متوسطه شامل موارد زیراست:                         -مرکز شبانه روزی دبیرستان دخترانه  مرضیه(کوشکسار)       -هنرستان کارودانش پسرانه تلاشگران (دوزه)                     -دبیرستان پسرانه شهید مدنی دوزه ،نشاط بهجان وادیب جرمشت -دبیرستان دخترانه امام علی(ع) بهجان                               -هنرستان کارودانش دخترانه امام حسن(ع) کوشکسار             در دوره ی راهنمایی نیز 5 مرکزدخترانه به شرح زیر می باشد:                                              (عترت آرجویه،هاجر1و2 کوشکسار ،مطهره جرمشت،صدیقه طاهره بهجان)                               و6 مرکز راهنمایی پسرانه نیز عبارتند از :( عمار آرجویه،سید جمال الدین اسدآبادی دوزه،قائم کوشکسار،ارشاد آغان،هدایت جرمشت ومسلم بهجان) تعداد کادر متوسطه وراهنمایی حدودا 200 نفر که سطح تحصیلات آنها اکثرا لیسانس وبالاتر می باشد . تعداد کادر ابتدایی نیز 86 نفراست که مدرک تحصیلی آنها نیز فوق دیپلم ولیسانس است. با احتساب دانشجویان که در حال حاضر مشغول به تحصیل می باشند حدودا سه هزار نفر از مردم سیمکان دارای مدرک لیسانس وبالاتر می باشند . حدود 50 نفر از معلمان شاغل در بخش از افراد بومی می باشند که بیشتر در دوره ی راهنمایی وابتدایی تدریس می کنند با احتساب بالاتر از 1000 نفر لیسانس بیکار در بخش .                                                            بخش سیمکان دارای دو مرکز آموزش فنی وحرفه ای می باشد که با توجه به وجود مشکلات عدیده بازدهی آنها قابل توجه نمی باشد البته در هنرستان دخترانه بهتر از هنرستان پسرانه می باشد درکل علاقه به تحصیل در رشته های فنی وحرفه ای پیشرفت قابل توجهی داشته است دراین هنرستانها آموزش کامپیوتر،جوشکاری ،حسابداری،خیاطی ونقشه کشی داده می شود. در این بخش 1340 نفر دانش آموز در دوره ی ابتدایی(592 دخترو748 پسر)تحصیل می کنند. در دوره ی راهنمایی 806 نفر(405 دخترو406 پسر) مشغول به تحصیل می باشند. در دبیرستانهای متوسطه نیز 601نفر(285دخترو316 پسر) تحصیل می کنند. در هنرستان نیز 143 نفر(92دخترو51پسر)مشغول به تحصیل می باشند. در مجموع 3890دانش آموز(1374دخترو2516پسر)در بخش سیمکان مشغول به تحصیل می باشند بخش سیمکان تقریبا 80 درصد باسواد دارد که بیشترین باسواد دانشگاهی در روستای اسفل ،شهر دوزه وروستاهای بهجان وبادمجان می باشد..                                                                             بهداشت ودرمان:                                                                         مفهوم بهداشت ودرمان وبیماری:                                                                  بهداشت:مجموعه فعالیتهای انفرادی ودسته جمعی است که موجب ارتقاء سلامت افراد می گردد.          درمان:فرایندی است که طی آن بیماری را کنترل ویا ازبین می برد.                                           بیماری:هر چیزی که موجب انحراف شخص از حالت سلامت می شود.                                     تاسیسات بهداشتی موجود در بخش:                                                                       در بخش سیمکان هفده خانه ی بهداشت،یک واحد اورژانس،یک آزمایشگاه، زایشگاه،سه درمانگاه و یک درمانگاه در حال احداث،سه داروخانه و... وجود دارد که به هیچ عنوان پاسخگوی مردم ما نیست.                                                                                                                 امراض شایع در بخش:بیماری فشار خون،دیابت،حیوان گزیدگی و بیماریهای اسهالی است.             میانگین سرویس های بهداشتی و توالت های روستایی در کل روستاها 4/73 درصد می باشد.           امکانات و خدمات بهداشتی:اورژانس تمام وقت،تسهیلات زایمان تمام وقت، بهداشت محیط و اقدامات پیشگیری از بارداری رایگان                                                                                     دفع زبا له:ده روستا تحت پوشش جمع آوری زبا له توسط دهیاری ها می با شند و شش روستای دیگر نیز در حال اضافه شدن است.                                                                                      وظایف بهداشت محیط:بازد ید از اماکن عمومی واماکن تهیه وتوزیع و طبخ مواد غذایی،پیگیری وضعیت محیطی روستا علی الخصوص فاضلاب و زباله،توزیع مصالح جهت بهسازی توالت های روستایی،بازدید از کارگاه ها وتاسیسات بهداشت حرفه ای و شغلی و پیگیری و نظارت بر وضعیت آب آشامیدنی.                                                                                                             نیروی انسانی بهداشتی:تقریبا در این بخش نزدیک به 100 نفر در سه درمانگا ه بخش سیمکان مشغول به کارند.                                                                                                              میزان توزیع و باروری:18/10 درصد است.                                                                   نسبت سنی 53/26در صد می باشد.                                                                             نسبت جنسی:نسبت تولد پسر به دختر07/109درصد می باشد.                                              میزان مرگ و میر:49درصد می باشد.                                                                              فعالیت واشتغال:                                                                                  شغل اکثر مرم بخش سیمکان کشاورزی ،دامداری وباغداری است وتعدادی نیزبه کارهای خدماتی واداری اشتغال دارند . با خشکسالیهای پی در پی عده ی بسیاری به تولید زغال وتولید بشکه آب پرداخته اند که در شهرها واستان های اطراف از کیفیت بسیا ر مطلوبی برخوردار است که تولید زغال در بسیا ری از روستاهها با آلودگی محیط زیست همراه است .خشکسالی های اخیر عده ی زیادی را مجبور به مها جرت به شهرهای اطراف کرده است ،در کل وضع اشتغال وسطح درآمد مردم این منطقه در حد بسیار ضعیف است بیکاری وعدم امکا نا ت مردم این بخش رازیر فشار بسیار زیادی گذاشته است که برای کسب وکار بهتر مهاجرت می کنند.این بخش بخاطر کوهستانی بودن منطقه قشلاق عشایر است و قطب دامداری شهرستان جهرم می باشد .زنان این بخش نیز عده ای به فعالیتهایی مثل قالی بافی وخیاطی وجاروبافی ودر بیشتر موارد همراه با شریک راهشان برای امرار معاش خانواده تلاش می کنند.          خانواده وازدواج:                                                                                بعد خانواده در این بخش 5نفر می باشد که عمدتا اکثر خانواده ها پدر سالار هستند اغلب مردم در روستاهها با هم خویشاوند هستند و بیشتر ازدواجها درون گروهی است .تقریبا شصت درصد خانواده ها در این بخش هسته ای هستند وبقیه به صورت گسترده زندگی می کنند.                                              در قدیم بیشتر ازدواجها با انتخاب خانواده همراه بود ولی امروزه پسران ودختران شریک زند گیشان را انتخاب میکنند ولی هنوز ازدواجهای اجباری رواج دارد که بیشتر با اختلاف و جدایی همراه است. بیشتر خانواده هایی که ازنظر مالی ویا دربیشتر اوقات فقر فرهنگی روبه رو هستند د ختران کم سن وسال خود را با تفاوت سنی بسیاربه ازدواج مجبور می کنند .سرعت ازدواج نیز در بسیاری از روستاها رو به فزونی است ولی درروستاهای بزرگتر ویا شاید بافرهنگ بالاتر به خاطر تحصیلات دختروپسرسن ازدواج بالا رفته است و  متا سفانه به خاطر اعتیاد آمار طلاق رو به افزایش است.         شیوه ی سکونت ومسکن:                                                                                         در قدیم اکثر خانواده های روستایی درمجاورت قلعه ها یی که در روستاهها وجود داشت زندگی می کردند که عموما بافت خانه ها از خشت وگل وچوب بود وطویله ی حیوانات نیز درمجاورت خانه ها بود در بسیاری از خانه ها جوی آب وجود داشت که از آن استفاده می شد بیشتر خانه ها به هم متصل و زمین های مورد استفاده اهالی بسیار وسیع بود طوری  که اکثر خانواده ها با عروس و دامادو...در اتاق های بسیاری که در حیاط یک خانه وجود داشت زندگی می کردند. قسمتی از حیاط را جهت نگهداری علوفه وحیوانات اختصاص میدادند .امروزه در بعضی از روستاهها این شیوه سکونت هنوز متداول است .دراکثر روستاهها خانه ها با مصالح ساختمانی بسیار مرغوب وطرح جدید ساخته شده است ومحل نگهداری حیوانات از منازل جدا شده است. بیشتر خانه ها دارای باغ است که تقریبا شکل ویلایی به خود گرفته است.                                                                                                          امکانات موجود در بخش:                                                                                                  این بخش از لحاظ امکانات در حد بسیار پایینی است واین بخاطر لطف بسیار زیاد مسئولین است که با وعده های چند ین ساله این بخش را فاقد هر امکاناتی که حق مرد م ما بود کرده اند. این بخش 20150هزار نفری از لحاظ امنیتی دارای یک پاسگاه انتظامی است ،بخشداری وسه درمانگاه ،شرکتهای تعاونی وشورای حل اختلاف ،نمایندگی آموزش وپرورش ،بانک کشاورزی ، لوله کشی آب واتفاقات برق ،پایگاههای بسیج وسپاه و مساجد وحسینیه و... است که متاسفانه این امکانات کمی هم که وجود دارد پاسخگوی نیازهای مردم نیست.                                                                                    سا ختار اقتصادی:                                                                        کشاورزی وباغداری:                                                                                        به جهت مناسب بودن شرایط آب وهوایی کشاورزی در سیمکان رونق فوق العاده ای دارد به طوریکه از کل جمعیت حدود 60 درصد درامر کشاورزی وباغداری اشتغال دارند. که درآمد اصلی آنها ازاین طریق حاصل می شود. اراضی کشاورزی وباغداری در روستاهای پل به بالامخصوص  کشت برنج ،درختان انگور(اکثرا با چاه آبیاری میشود)و در ختان لیمو می باشد. در روستاهای پل به پایین وپشت پرنیز محصولات کشاورزی شامل انواع مرکبات، خرما و کشت برنج گندم وجو وحبوبات می شود.                                                                                                                   کشاورزی منطقه به دو نوع صورت می پذیرد:                                                                  -نوع اول : غرس مرکبات،سیاه درخت ودرخت خرما                                                  نوع دوم:زراعت گندم،جو،برنج وحبوبات                                                               درنوع اول بدیهی است که مرکبات وسیاه درخت به صورت پیوند قلمه وغرس انجام می گیرد. ودرخت خرما رابا غرس هسته ی آن ویا جدا کردن (بچ) از درخت مادر پرورش می دهند.                         در نوع دوم ،زراعت به دوشیوه عملی انجام می شود:                                                          شیوه اول:کشت زمستانی،که بیشتر شامل گندم وجوبوده که به صورت د یم وآبی به عمل می آید.         شیوه دوم :کشت تابستانی، که شامل برنج وحبوبات می باشد.                                                 از محصولات عمده ی این بخش در درجه ی اول مرکبات است که کشت آن در دهها هکتار خود گویای غنی بودن منابع آب آن است که شامل :پرتقال ،نارنگی،لیموترش و... می باشد.                              بعداز مرکبات ،سیاه درخت ازقبیل انگور، خرما، انجیر، سیب ترش و... در مقام دوم می باشد. درصدی برنج، گندم وجونیزمی توانیم جزء تولیدات وصادرات منطقه به حساب آوریم.                                       بنابراین درآمد بیش از نیمی از مردم منطقه از طریق کشاورزی تامین می گردد که این خود تنها به جهت تنوع آب وهوایی وشرایط خاکی مناسب است که باعث گردیده این نقطه از خطه فارس محیط مناسبی برای تولید محصولات مختلف کشاورزی ،وپرورش انواع درختان گرمسیری وسرد سیری باشد. دامداری:                                                                                              این منطقه به سبب پوشش گیاهی مناسب ووجود دشتها ومراتع وچراگاههای مناسب میتواند بهترین شرایط جهت دامداری داشته باشد. وهمین عوامل دامپروری را ازلحاظ اقتصادی مقرون به صرفه می کند. دراکثرروستاهای سیمکان دامداری رواج دارد وازاین طریق امرار معاش می کنند. علوفه مورد استفاده این دامها راگیاهان خودروی منطقه وعلفزارهای مراتع تشکیل می دهد وبه همین جهت هزینه دامداری در این منطقه بسیار پایین است وعلوفه زمستانه دامها نیز همین گیاهان است به طوریکه در تابستان وپاییز علوفه های سبز را می برند ودر انبارهای علوفه ذخیره می کنند ودر زمستان برای استفاده جلوی دامها میریزند. از فراورده های دامی می توانیم ماست،کره،دوغ،شیر، کشک ،گوشت،پشم نام ببریم. که علاوه بر مصرف داخلی به مقدار قابل توجهی به شهرستانهای مجاور صادر می گردد. ولی هنوز در این بخش دامداری به صورت سنتی است.                                                                             زنبورداری:                                                                                                 نقاطی ازاین منطقه نیز به جهت وجود انبوه درختان سردسیری وگرمسیری ودارا بودن پوشش گیاهی ودرختچه ها ودرختان کوهی وگل های گوناگون برای پرورش زنبور عسل مناسب است. علاوه بر مردم منطقه تعدادی از مردم شهرها واستانهای مختلف نیز هر ساله به مدت چهار ماه زنبوران خود را به این منطقه انتقال می دهند .که معمولا اوایل بهمن همزمان با فرا رسیدن گلها می آیند واواخر اردیبهشت نقل مکان می کنند. زنبورداری نیز در این بخش به صورت سنتی ادامه یافته است.                صنایع دستی:                                                                                          حدودا 20 درصد از زنان منطقه سیمکان در بخش صنایع دستی به فعالیت مشغولند                        . صنایع دستی منطقه عبارتند از:                                                                                   1)فرش اعم از قالی ،که شامل قالی های ریز باف،ابریشمی که بیشتر به صورت تابلو و گبه می باشد(قابل ذکراست که در شهر دوزه درسال79 قالیچه ای ابریشمی با طرح گفتگوی تمدنها بافته شد که جوایزی ارزنده از دیگر کشورها به خود اختصاص داد).                                                      2)کفش های معروف به ملکی که بسیار محکم وبادوام است که در بسیاری از روستاهها جزء منبع درآمد زنان محسوب می شود که از جنس نخی به نام (ریوار) استفاده می کنند ملکی کفشی مردانه بود که امروزه خیلی کم ازآن استفاده می کنند.                                                                             3)زنان ودختران زیادی نیز به خیاطی، گلدوزی وسرمه دوزی و...روی آورده اند که بیشتر به فروش می رسد ومنبع درآمدی برای زنان می باشد.                                                                 4)ساختن جاروهای پیشی وخنگی (برگ ودرخت خوشه خرما)                                               5)نخ ریسی که به ندرت انجام می گیرد وبیشتر خاص عشایر است که در منطقه ییلاق وقشلاق دارند.  6)آسک سنگی که برای آرد کردن گندم وجو ومحصولاتی از این قبیل استفاده می شود  وهنوز هم زنان ازآن استفاده می کنند مخصوصا برای آسیاب کردن نخود در عروسی ها ونذری ها که کارایی بسیار زیادی دارد.که در قدیم توسط مردان سنگ تراش ساخته شده است.                                            7)دنگ دستی یا جوغن:تکه سنگی به شکل مکعب مستطیل یا استوانه به اندازه تقریبی 70،قطر50 و محیط  آن 110 سانتی متر است که  درون آن حفره ای به عمق 35تا40 وعرض 20 سانتی متر ایجاد شده است.دو دسته ی چوبی دارد که میان آن به اندازه ی 20 سانتی متر نازکتر از دو طرف آن است وجای دست محسوب می شود.                                                                                      که بیشتر برای کوبید ن الوک، آبغوره،ومواردی از این قبیل مورد استفاده قرار می گیرد.                  8)شیر سنگی وسنگ قبر :که توسط سنگ تراشان بر روی قبر افراد شجاع ساخته اند .که هر کدام از این شیرها افزون بر 2000 کیلو وزن دارد در اغلب روستاههای این منطقه شیرهای سنگی دیده می شود وبا توجه به استقامت آنها در برابر باد وباران و...همچنان بدون هیچ تغییری باقی مانده اند.         عوامل تولید:                                                                                           زمین کشاورزی:که مهمترین عوامل تعیین کننده ی وضع اقتصادی،منزلت اجتمایی وقدرت سیاسی خانوارهای روستایی است. زمین وآب دو عاملی هستند که در امر زراعت لازم وملزوم یک دیگرند وکمبود یکی باعث عاطل ماندن دیگری می شود.افزایش یا کاهش سطح زیر کشت با فراوانی یا کمبود آب ارتباط دارد. تعداد کشاورزانی که در روستاهها فعا لیت دارند هر کدام برابر با عرف محل صاحب یک گاو آب وزمین هستند .کشاورزانی که صاحب آب وزمین هستند صاحب نسق محسوب می شوند و واحدی که برای اندازه گیری زمین به کار می برند قویض است که برابر با یک هزار متر مربع زمین زراعی می باشد . زمینهای زراعی موجود در بخش سیمکان هم برای کشت دیم وهم برای کشت آبی مناسب است .نیمی اززمین های آبادی متعلق به زارعین ونیمی دیگر مربوط به مالک آن است. زمین های زراعی بیشتر به صورت مشاع بین زارعین تقسیم می شوند وهر کدام اززارعین علاوه بر زمین های آبی که دراختیار دارند به کشت محصولات د یمی هم می پردازند .ولی با وجود خشکسالی فقط روستاههایی که آب دارند به کشت محصول می پردازند وبقیه ی زمینها به باغ تبدیل شده اند که البته با حفرچاه آب با هزینه زیاد آبیا ری می شوند ،بقیه نیز کاملا خشک شده است ،وامهای خشکسالی نیزمتاسفانه  در جیب عده ای فرصت طلب می رود                                                             . منابع آب کشاورزی:                                                                                        آب مورداستفاده ی کشاورزی در بخش سیمکان از رودخانه ی سیمکان ورود خانه ی قره آغاج وتعدادی نیز از چشمه وقنات تامین می شود. برای آبیاری زمینها مردم جمع می شوند سالی یکبار جوی روستا را که برای هر روستایی مشخص شده بود را به کمک داس وکلنگ لجن بری می کردند و به اصطلاح محلی بند جوی رااز رودخانه می گرفتند وآب وارد روستا می شد آب را هر کس به اندازه ی زمین و باغی که در اختیار داشت تقسیم می کردند که بیشتر وقتها با دعوا وجنجا ل های بسیاری همراه است آبیاری به نوبت در شبانه روز انجام می شود ولی به جهت خاکی بودن کانال آبرسانی و وجود علفهای هرز ه در مسیر عبور آب مقداری از آن هدر می رفت . هر یک هزار متر قویض وهر پانصد متر سه کف می نا میدند. چهل روز بعد از عید نوروز بذر را آماده می کردند پیش از ریختن بذر داخل زمین آن را به مدت هفت روز در ظرفی به نام سله می کردندوداخل آب رودخانه می انداختند تا سبز شود بعدآن را داخل زمین ریخته وبه مدت40 روز آبیاری می نمودند تقریبا 75 روز بعد از عید آن را برای نشاء به تدریج از آب بیرون می آوردند وچیزی به نام دسته درست می کردند وبا لومبون آن را می بستند وداخل وسیله ای به نام لوده بار الاغ می کردند وبه زمینی که با گاو شخم زده اند می برند بعد آن را می کاشتند که این کار بیشتر توسط مردان ود ر بعضی ر وستاها بوسیله زنان صورت می گیرد.      ابزار تولید کشاورزی:                                                                                       ابزار عمده ی تولید در خانواده ی روستایی از قدیم الایام جفت گاو محسوب می شود که هر یک از کشاورزان از یک جفت گاو نر اهلی میانسال که اورا برای شخم زدن آموزش داده اندزمین را شیار می کنند،تکه چوبی رابر گردن یک جفت گاو بوسیله طناب می بند ند وآن دو را به یکدیگر متصل می کنند که به زبان محلی جو نام دارد وقطعه چوب دیگر که آهن تیزی را به آن متصل کرده اند بوسیله یک دستگیره آن را در دست وسر دیگر آن را به  جومتصل می کنند که خیش نام داردوبه وسیله آن زمین را شیار می کنند.البته در حال حاضر تراکتور جای جفت گاو را گرفته است .                                   در گذ شته عوامل کشاورزی عبارت بودند از :گاو،الاغ، خیش،بیل، داس(برای لجن بری)،کرو، اُوسی(پاک کردن شلتوک،گند م و...)،جوبیز،خورجین،لوده،لومبون، اره،منجیل و...که بعضی از این موارد استفاده می شود.                                                                                              نیروی انسانی کشاورزی:                                                                                   نیروی کار انسانی از مهمترین عوامل زراعت وکشاورزی محسوب می شود. درواقع به وسیله ی همین عامل است که عوامل زراعی دیگر بهره برداری می شوند.نیروی انسانی هرواحد زراعی تابعی است ازمقدار زمین آن ،وسعت زمین نیز میزان احتیاج به نیروی شخم را مشخص می کند. هر جفت گاو کار به یک نفر احتیاج دارد که برنامه ی روزانه ی کار را تنظیم نماید ومسئولیت نگهداری گاوها را به عهده گیرد. بنابراین اهالی روستا در فعا لیتهای کشاورزی ،دامداری،باغداری شرکت می کنند وتنها کودکان از فعالیتهای سنگین کشاورزی به دور هستند. زن ومرد درروستا پا به پای یکدیگر به کار کشاورزی در کارهای سخت وطاقت فرسا مثل نشاء برنج ،دروکردن،چیدن محصولات باغی ،پرورش دام وطیور  همکاری می کنند کارهای اهالی روستا محدودیت زمانی ندارد واز صبح به اصطلاح خروس خوان کارآنها با بیرون کردن حیوانات از منزل به طرف چراگاه شروع وتا ساعتی پس از غروب آفتاب ادامه می یابد                                                                                         مراحل اصلاحات ارضی:                                                                                     تا پیش از اجرای اصلاحات ارضی نظام ارباب رعیتی بهره ی کمر شکنی از دهقا نان می گرفت وعوارض مالکا نه ی متعددی به بها نه های مختلف وبا زوراز مردم اخذ می کرد ند سلطه ی مالکان بر روستاههای ایران وتعدی وتجاوز آنان در طول تاریخ این سرزمین سبب انزجار روستا ئیان از ارباب ونظام اربابی شده بود رشد آگاهی روستائیان باعث تسریع اصلاحات ارضی شد وهمچنین تزلزل سیاسی حکومت وناتوانی آن در مخالفت با مبارزات ضد فئودالی نیز بی تاثیر نبود حکومت ایران برای تثبیت پایه های ضعیف خود وهمچنین تقویت آن با اصلاحات ارضی موافقت کرد که درایران 4 دوره برای اصلاحات ارضی به ترتیب زیر شروع شد.                                                                      1)دوره ی اول در دی ماه 1340 تصویب واز سال 41 13 به اجرا درآمد .مالکان باید اراضی خود را دراقساط 15 ساله به دولت می فروختند. دولت نیز این زمینها را پس از اضافه کردن10درصد سود دراقساط 15 ساله به رعایا می فروخت. دراین مرحله زمین به کسانی داده می شد که زارع بودند وحق تقدم با گاوداران بود وپس از آن صاحبان نسق ودهقا نان کارگردر مراحل بعدی بودند. تمام کسانی که صاحب زمین می شدند باید به عضویت شرکتهای تعاونی روستایی درمی آمدند.                            2)مرحله دوم در27 دیماه 1341 شروع ودر 13خرداد1343 به اجرا درآمده که این مرحله شامل کسانی می شد که خرده مالک بودند وشش دانگ زمین داشتند وهد ف از این مرحله مشخص کردن املاکی بود که در مرحله ی اول مشمول مقررات نشده بود ند اساسیترین کار اجاره بود که حدود 72 درصد املا ک رادر بر می گرفت درنتیجه نظام اربابی به نظام اجاره کاری تبدیل شد.                                       3)مرحله سوم با تصویب قانون تشکیل شرکتهای سهامی زراعی درسال 1346 و تصویب قانون تقسیم وفروش املا ک اجاره ای به زارعین مستاجر دربهمن ماه47 شروع واز اسفندهمین ماه به اجرا درآمد. دراسفند 1349 نیز قانون مواد الحاقی به قانون بهمن 47 به تصویب رسید وآخرین مهلتی که برای اجرای مواد این قا نون تعیین شده بود طبق آخرین قانون تصویب شده روز31 شهریور 1350 بود .در این مرحله کلیه ی اراضی باقی مانده وکلیه ی واحدهای اجاره وواحدهای سهامی زراعی مشمول فروش یا تقسیم شدند.                                                                                                         4)دراین مرحله نیز دواقدام اساسی انجام گرفت که عبارتند از:                                                 -فروش موقوفات عام وخاص باقی مانده به زارعان سهمبری که روی این زمینها کار می کردند.اینکار با تصویب قانون اجازه ی تبدیل به احسن وواگذاری دهات و مزارع موقوفه ی عا م دراردیبهشت 1350 آغاز گردید.                                                                                                         -از میان بردن نظام سهمبری در مورد باغها ،قلمستا نها ونخلستا نهایی که در مراحل سه گانه پیشین مشمول قانون اصلاحات ارضی نشده بودند.لایحه ی قانونی مربوط به این امر در1351تهیه شد واز 1352 به اجرا در آمد. دراین بخش نیز خانهای زورگو تمام اموال  مردم را می بردند در صورت امتناع از دادن وسایل به عمال زورگو فلک می شدند از هر هزار متر زمین 320 کیلو شلتوک از طرف زارع به خان وما لک داده می شد بعداز اصلاحات ارضی زمین بین مردم تقسیم شد  وکشاورزان صاحب تمام دسترنج خودشان شدند.                                                                                             
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:27  توسط ستاره  | 

ساختار فرهنگی:                                                                                    

 

فرهنگ عامه یا فولکلور:                                                                                        

 

        سنتها وآداب زندگی جوامع بشری را می توان یکی از معتبرترین معیار تشخیص طوایف دانست. ازآنجایی که زندگی مجموعه ای است از سنجش وارزیابی وانتخاب ،لذا آداب و سنن مؤید وجود گونه های مختلف زیست محیطی محسوب می گردد.                                                                 

         آداب ورسوم دارای دو گونه بارز ملی ومذهبی از جمله مراسم چهار شنبه سوری جشن نوروز باستانی، برپایی مراسم مذهبی و... که هرکدام یادگاری از نیاکان پاک نهاد ما می باشد وتداعی کننده اصول اعتقادی ومیهنی ماست. فرهنگ مردم در واقع به مجموعه ای ازآداب ورسوم ،اصطلاحات محلی ،اشعار عامیانه،افسانه ها،آهنگ های محلی،معماها،وضرب المثل های یک قوم ویک کشور گفته می شود  به معنی مردم وLORE,FOLK   واصطلاح امروزی زبان ما یک لغت مرکب انگلیسی که از دو واژه

  است که با توده شناسی یا ادبیاFOLK LORE علم تشکیل شده  برگزیده اند.که این دو واژه روی هم

ت عامیانه مترادف می شوند. و از آنجا که فولکلور اساسی ترین اندیشه های فکری یک ملت را تشکیل می دهد همواره بایستی در حفظ ونگهداری آنها کوشید. هدف فصل حاضر گردآوری آثار فولکلوری مردم منطقه سیمکان می باشد                                                                                    

     

مراسم ازدواج:                                                                                       

           در گذشته ازدواج در منطقه سیمکان بیشتر به صورت درون گروهی بود. وبه ندرت دختر وپسری باغریبه ازدواج می کردنداغلب دخترهای فامیل برای پسر عمو یا پسر خاله و...در بدو تولد ناف بر می شدند.این مسئله برای آنها اهمیت به سزایی داشت وحتی در این مورد اعتقاد داشتند که عقد دختر عمو وپسر عمو ها را در آسمان بسته اند وهیچ کس وهیچ چیز نمی تواند مانع آن شود. اما امکان دارد که مادری برای پسرش دختری را ناف بر نکرده باشد و پسر نیز موقع ازدواجش باشد دراین میان قاصدی را در وهله ی اول به خانه ی یکی از فامیل یا اهالی محل می فرستد تا ازدختر ایشان برای پسرش خواستگاری کند ومی گوید من از طرف فلان خانواده برای امر خیر آمده ام تا پسرایشان را به غلامی قبول کنید اگر جواب مثبت بود که روزی را معین می کنند ولی اگر جواب منفی بود مسئله فیصله پیدا می کند. که بیشتر به قول مردم سیمکان که می گویند طرف باید هم سر وهم کله ی (هم شان) ما باشد تا با ازدواج آنها موافقت شود. خواستگاری در منطقه سیمکان از قدیم الایام شب هنگام صورت می گیرد که خانواده پسر با جمعی از بزرگان به خانه عروس رفته وبعداز تعارفات معمول وبا استناد به سخنان خداوپیغمبر (ص)به تدریج وارد بحث خواستگا ری می شوند.پدر وبزرگان خانواده عروس  سخنانی مطرح می کنند که با قبول خا نواده پسر شیرینی می خورند وبعداز آزمایش خون یک جلسه را برای مشخص کردن مهریه ،شیربها،باشلق و زمان عقد وعروسی تعیین می کنند. بعداز گرفتن جواب مثبت خانواده پسر با شیرینی،یک کله ی قند،قواره ای پارچه ویک انگشتر دختر را برای پسرشان نشانه یا کفش وانگشترمی کنند مهریه را امروزه با چشم وهم چشمی های بسیار در حد سال تولد دختر وگاهی بعضی خانواده ها ارزش دخترشان را با 2تا3 هزار سکه نشان می دهند یا با زمین و باغ و سفرهای زیارتی تعیین می کنند  بعد نوبت به باشلق (وسایلی که خانواده پسر باید زمان عروسی به خانواده عروس بدهند) که همه ی این موارد در  بعضی روستاهها در زمان عقد توسط بزرگان دو خانواده بر

روی دوتکه کاغذ برای دو خانواده می نویسند ولی در دیگر روستاهها یک هفته قبل از عروسی باشلق را تعیین می کنند. که این نیز شامل وسایل منزل است که دختر وپسر باید بخرند که بعضی روستاهها پول می گیرند وبعضی دیگر خرید وسایل بزرگ را بر عهده ی پسر می گذارند. یک روز قبل از  برای برای خانواده عروس می آورند که شامل لباس برنج barozi عروسی ودر بعضی نقاط صبح حنابندان  

،گوشت، سیگار وهیزم و...میشود که این مراسم به طرز بسیار زیبایی بر گزار می شود به این طریق که چمدان را گلکاری کرده وبقیه ی وسایل نیز داخل سینی گذاشته وبادستمال های رنگارنگ تزئین کرده وبر سر جوانان فامیل ودوستان داماد می گذارند وهمه ی اهالی نیز با شادی وهلهله آنها را همراهی می کنند.یک هفته قبل از عروسی برای هیزم آوردن به کوه می روند وزمان برگشت با رقص وشادی و شیرینی از آنها پذیرایی میکنند ومادر داماد به آنها هدیه می دهد.همه ی همسایه ها برای کمک به خانواده دختر وپسر می روند کارهایی مثل برنج پاک کردن ،سبزی پاک کردن ونان پزی و... درزمان نامزدی نیز وسایلی ماننده باروزی برای دختر می آورند .شب قبل از حنابندان دربعضی روستاهها به دست وپای داماد حنای دزدی می بندند که با ساز ودهل وشیرینی خوران  جلسه تمام میشود فردای حنابندان تمامی کوچه وخانه ی عروس وداماد را آذ ین  بندی می کنند.عصر مراسم در اصطلاح محلی با حنا شل کن شروع می شود. به این ترتیب که ظرف پراز حنا با شیرینی وپول ،گل وبرگ نارنج تزئین می کنند و با دستمالی آن را پوشانده وبر سر یکی از جوانان گذاشته که یکی از مردان آن را با آب گرم شُل میکند بعد شیرینیهای داخل را به اطراف می ریزد وپول را به عنوان انعام برمی دارد.که این مراسم با رقص زنان ومردان فامیل شروع ودر بعضی روستاهها که همه ی اهالی با لباسهای محلی به رقص وپای کوبی می پردازندهمراه است. بعد به خانه ی عروس رفته وهمین مراسم را انجام می دهند.بعداز شام که همه ی اهالی ودوستان وآشنایان دعوت هستند تا ساعت 12تا یک با رقص زنان وترکه بازی مردان مراسم حنا بندان شروع می شود که با حنای تزئین کرده به خانه عروس می روند ومقداری حنا با پول کف دست عروس وداماد می گذارند در این شب در بعضی روستاهها رسمی به نام تو مشتی دارند به این صورت که مادر داماد باید قطعه ای طلا به عروس بدهد که با آواز دختران همراه است . صبح حنا بندان داماد به حمام می رود وزنان فامیل با واسونک خواندن منتظراو می مانند بعد به همه شربت می دهند.عصر عروسی نیز مراسمی تحت عنوان سرتراشان وشربت خوران برگزار می شود که مردا ن در کوچه به ترکه بازی می پردازند البته  با ساز ونقاره.وزنان نیز با لباسهای زیبای محلی با ارگ می رقصند دربعضی مناطق داماد را به مکان مقدسی به نام دومادرو می برند وآنجا لباس می پوشد ودو رکعت نماز می خواند کسی که لباس داماد را بر تنش می کند ادکلن داخل چمدان را به اطرافیان می پاشد وبعد آن را برای خودش بر می دارد. بعد درمراسمی که در خانه ی داماد برگزار می شود بزرگی بر تختی نشسته یا فرش می اندازند ومردم برای شاباش دادن جلو می آیند وبعد شربت خوران آغاز می شود در بعضی روستاهها عروسی ساعت 5 عصر تمام میشود ولی بقیه روستاهها تا پاسی از شب ادامه می یابد زمانی که داماد به دومادرو می رود اهالی بر روی ماشین عروس وداماد شیرینی میریزند وجلوی آنها شربت می گیرند وتیر اندازی می کنند دراین مراسم ماشین حامل عروس وداماد با ماشین های زیاد که اکثرا نیسان است و ترانه خوانی دختران وپسران همراه  می شود . درخانه عروس نیز مراسم شاباش برپاست که باآواز دختران همراه است. که از شاباش دهنده تشکر می کنند.بعد عروس را زیر قرآن رد کرده که قبل ازآن پدر داماد با کسب اجازه از پدر عروس وآوردن عقدنامه عروسش را به خانه می برد.زمانی که به در خانه ی داماد می رسند اقوام عروس یک صدا خواستار پاندازون می شوند ونمی گذارند عروس پیاده شود تا اینکه پدر داماد مقداری زمین یا باغ به عروس هدیه دهد  بعد از این مراسم برادر عروس تا جلوی حجله با آینه اورا همراهی می کند وپدر داماد نیز جلوی او گوسفند قربانی می کند در حجله که بسیار زیباتزئین شده وکف آن با مورد (زیر فرش) پوشانده شده است عروس وداماد نماز می خوانند. فردا صبح داماد برای دست بوسان به خانه ی پدر زنش می آید .در بعضی روستاهها جهیزیه را همان شب عروسی می برند وبعضی نیز بعد از سه روز می آورند .البته تا سه روز وظیفه مادر عروس است که نهار عروس وداماد را بدهد کسانی که در مراسم عروسی شاباش نداده اند برای عروس وداماد هدیه میاورند بعد از هفت روز مراسم حجله باز کن توسط فامیل انجام می گیرد قبلا در این مراسم مادر عروس نهار می داد ولی این مراسم دیگر برگزار نمی شود (در بعضی روستا هها) وفقط عصر با شیرینی وشربت از آنها پذیرایی  می شود وزنان بعد از دادن کادو وباز کردن سوزن قفلی هایی که برای تزیین پارچه درحجله استفاده شده است برایشان آرزوی خوشبختی می کنند. بعداز حجله باز کن مراسم پاگشا شروع می شود که خانواده عروس ،دختر ودامادشان وخانواده ی اورا دعوت می کنند وجلوی او گوسفند قربانی می کنند وبه او کادو می دهند. بقیه فامیل نیز به همین ترتیب آنها را دعوت می کنند مراسم ازدواج در قدیم به این صورت بود که پدر پسر به خانواده ی دختر می رفت واو را برای پسرش خواستگاری می کرد اگر جواب مثبت بود بعد از گرفتن شیربها وتعیین مقدار کمی مهریه ،با مقداری وسایل وهلهله وشادی به خانه ی دختر می رفتند وتا شب عروسی حق نداشتند همدیگر را ببینند.برای عروس زیورآلاتی مثل اشرفی، مقداری وسایل آرایشی ولباس محلی ،یل مخمل وکلاه با تزیین مهره های زیبا ومیخک می بردند.بعد مشاته مقداری از موی (چرد)او را می چیدواو را آرایش میکردو داماد نیز به وسیله ی دلاک موهایش را کوتاه می کرد ولباسهایی مثل جلیسقه ،ارخالق،شال و کفش ملکی ودر بعضی مواقع کلاه دوگوش می پوشید ومراسم سر تراشان با شاباش دادن مردم تمام می شد بعد با اسب داماد را به دومارو برای زیارت میبرد ند وبعضی مواقع مراسم سر تراشان آنجا برگزار می کنند. در بعضی روستاهها شب آخر مراسمی تحت عنوان جُنک بازی داشتند به این ترتیب که یکی از مردان لباس زنانه می پوشید به نام جُنک ویک نفر هم به نام مبارک ویکی نیز اکبر بگ، آخوند به روی هم آرد می پاشیدند ویک نفر به نام کفتار ،یکی دکترومریض و... از هر یکی کاری که خواسته بودند انجام می دادند وهمه سرگرم بودند واز خرج های گزاف امروز خبری نبود.                                                           

 بعد موقع بردن عروس مقداری نان ونمک در تکه پارچه ای قرار می دادند ودور کمر عروس می بستند ویکی از بزرگترها عروس را به خانه داماد می آورد وداماد حق نداشت به خانه ی عروس بیاید و او را ببرد.زمانی که به خانه داماد می رسیدند داماد از روی پشت بام بر سر عروس پول وشیرینی می ریخت بعد اورا از اسب پایین آورده واورا بغل می  کرد ودر بین هلهله وشادی وتفنگ سر پر اورا به حجله می برد. پاندازون عروس که توسط پدر داماد داده می شد شامل یک نخل خرما یا یک درخت دیگر تعیین می شد.یک نفر را مسئول بریدن مورد برای حجله می کردند وحجله را باپارچه تزیین وبا هسیل خرما فرش می کردند ویک سر قند به کسی که مورد آماده کرده بود  داده وگوسفند قربانی را نیز به نقاره زن می دادند .بعد از حجله باز کن همه به خانه ی داماد رفته ونهار را آنجا می خوردند بعد مورد خشک را جمع وبه کسی که آن را به آب می ریخت یک سر قند هدیه می دادند تا عروس وداماد خیر ببینند.        

مراسم عزاداری محرم:

        مردم سیمکان از گذشته های بسیار دور به اصول اسلام معتقد وپیرو مکتب پیامبراسلام وقرآن کریم بوده اند. مردم ما نیز مانند ه دیگر مناطق ایران ماه محرم را محترم شمرده ومراسم عزاداری ابا عبدالله (ع) را هرچه باشکوه تر برگزار می کنند . بر سر در تمام مساجد وحسینیه ها پارچه های مشکی وپرچم هایی با طرح های زیبا وعباراتی در وصف ائمه(ص)نصب می کنند.وهمه با شور وهیجان در این مراسم شرکت می کننداین مراسم از اول محرم تا شب یازدهم با نوحه خوانی ،سینه زنی و زنجیر زنی شروع می شود وهمه ی مردم ،پیرو جوان ارادت خاص خودشا ن را به سالار شهیدان ابراز می کنند.

        طبقهایی  که به صورتی زیبا تزئین می کنند وحجله ی حضرت قاسم وگهواره علی اصغر (ع)رابه طرزی خاص درست می کنند وروز عاشورا نیز عَلَم درست کرده وبه دوش می گیرند وبا عزاداری به طرف امام زادگان می روند ونماز ظهر عاشورا برگزار کرده وباز با سینه زنی ومرثیه خوانی به خانه برمی گردند.در بعضی روستاهها خیمه های سوری را به آتش می کشند ومردم نیز با یاد آوارگی وآتش زدن خیمه ها ی ائمه(ص) بر سروسینه ی خود می زنند.شب نیز مراسم شام غریبان برگزار می کنند و مرثیه خوانی وسینه زنی در تاریکی می پردازند. مردم مؤمن این بخش در این ده روز در منازلشان مراسم زیارت عاشورا وروضه برگزار می کنند وهمچنین روحانیان مستقر در بخش به سخنرانی می پردازند ودر بعضی روستاهها تعزیه خوانی هم جزء عزاداریهای مذهبی شان می باشد.                   

     

نحوه ی شرکت در مراسم کفن ودفن:     

        در این بخش  وقتی شخصی فوت می کند مردم بنا به وظایفی که د ین مبین اسلام به عهده شان گذاشته اعمال مخصوص به این مورد را انجام می دهند. زمانی که شخصی می میرد مردم روستا در مراسم او شرکت می کنند واو را به  غسا ل خانه می برند وبرای او نماز میت می خوانند اگر متوفی جوان باشد از روستا های دیگر نیز در مراسم اوشرکت می کنند وبا خانواده اش ابراز همدردی کرده  برای او حجله می بند ند وعروسی صوری می گیرند .غذایی که در مراسم افراد جوان وکسانی که صغیر دارند طبخ می شود را نمی خورند.در مسجد مراسم ختم برگزار می کنند وتا روز هفتم همه ی مردم به آنها سر می زنند. مردم نیز به احترام خانواده ی متوفی از برگزاری هر گونه مراسم شادی امتناع کرده وبعد از مراسم نیز خانواده متوفی از مردم تشکر کرده ومردم را به انجام مراسم شا د یشان ترغیب می کنند . وآنها نیز با یک سرقند وچند پیراهن وروسری آنهارا به قولی از مشکی در می آورند. در گذشته اگر کسی فوت می کرد بنا بر شغلی که داشت برسنگ قبر او نشانه ای می گذاشتند مثلا اگر شکارچی بود به زبان محلی می گفتند میر شکال وبر قبر او شکل تفنگ ،برسنگ قبر دلاک شانه می کشیدند ،وبر سنگ قبر چوپان و گله دار نیز چماق وبر قبر افراد شجاع وغیور شیرهای سنگی می گذاشتند. وبه همین ترتیب قبر هرکسی نشانه ای داشت. دربعضی مناطق نیز قبرهایی وجود دارد که به قبر گبر(زردشتی)مشهور است که روی آنها به جای خاک سنگ می ریختند وبا زیورآلات دفن می شدند.  

 

اعیاد ملی ومذهبی:                                                                                              

         مردم سیمکان عید نوروز را گرامی می دارند چون عید نوروز یک سنت دیرینه و مهمترین وبزرگترین عید ملی است .همه ی مردم با فرا رسیدن بهار شاد و خرسند ند.آنها15 تا 20 روز قبل از سال نو به تهیه شیرینی جات وتنقلات وخانه تکانی و... می پردازند.                                         

        آنها با کمک هم برنجک ،نان شیرین،وسمنو می پزند. نان شیرین را معمولا با آرد،شکر،شیر،گلاب وهل ودارچین  آماده می کنند به این ترتیب که همه ی مواد را با هم مخلوط وبه شکل خمیر نرم در می آورند وبا استفاده از چوبه و تخته ی نان پزی آن را آماده کرده وبر تابه ی نان پزی می گذارند ومقداری شکر، دارچین نیز موقعی که از حالت خامی جدا شد وسط نان ریخته وآن را می پیچند بعد با قیچی ویا کارد آن را به اشکال مختلف در می آورند و بر روی پارچه ای تمیز ریخته تاخشک وخنک شود بعد داخل کارتن برای عید نگهداری می کنند. بعد ازآن برنجک را آماده می کنند به این ترتیب که برنج را آبکش کرده وآن را بدون نمک روی پلاستیک بزرگی درآفتاب می پاشند بعداز خشک شدن مقداری نمک را داخل تابه ای که برآتش قرار دارد می ریزند تا کاملا داغ شود وهر دفعه مقداری برنج داخل آن ریخته و فورا آن راالک می کنند وبعد از خنک شدن آن را داخل ظرفی نگهداری می کنند در بعضی مناطق مقداری گندم بوداده وشاهدانه هم داخل برنجک می ریزند. ازدیگر رسومات این  بخش شیرین کردن الوک(بادام کوهی) است که بعد از چند روز آن را در آب خیسانده وبا هفت آب شیرین می کنند ونباید در این هفت بار کسی آن را بچشد چون معتقدند تلخ می شود.بعضی از زنان نیز الوک را مغز کرده وآن راشیرین وبا کنجد مخلوط می کنند بعد سمنو وسبزه آماده می کنند ومعتقدند نباید چشم ناپاک سمنورا نگاه کند. شستشوی فرشها ودیگر وسایل از این قبیل را با کمک هم به رودخانه می برند . بعد که سال تحویل شد به دیدن همدیگر می روند که بعضی اوقات با سوغاتی بردن وعیدی دادن همراه است وهمچنین به زیارت اهل قبور نیز می روند. در دیگر اعیاد نیز ماننده عید قربان همه بعد از نماز عید قربانی می کنند ودر مسا جد  جشن وسروربرگزارو مخصوصا درعید فطر ،غدیر وتولد امامان معصوم بلا اخص در جشن تولد حضرت مهدی (عج)حضوری پرشور دارند وهمه جا را چراغانی کرده وشیرینی می دهند.                                                                                                 

آداب زیارت :                                                                                       

       زمانی که شخصی می خواهد برای زیارت مکه ی مکرمه وعتبات عالیات و... برودتمام اهالی روستا اورا همراهی می کنند ویکی از اهالی برای او چووشی می خواند.بعضی نیز مقداری پول به عنوان فتح راه به می دهند .زمان برگشتن از زیارت نیز همه به دیدن او می روند وبرای او سوغاتی می برند واونیز به آنها هدیه ای به عنوان تبرک می دهد.                                                          

ارزشها وباورها:                                                                                    

باورهها واعتقادات جزءفرهنگ مردم می باشند که آنها را می توان به د و گونه تقسیم کرد.             

1-اصول بنیادی یا اصول اعتقادی که تسکین دهنده ی واقعی روح وروان انسا نها ست که بشر با اتکاء به قدرت حق به خود می قبولاند که با اطاعت از فرمان خدا ورسیدن به درجه ی والا ی انسا نیت چگونه زیستن را خواهد آموخت.                                                                                          

2-باورهای غیر بنیادی که تعیین کننده ی صحت وسقم آن،مشاهدات عینی است. پیرامون باورهای مردم این بخش ذکر این نکته ضروری است که همه ی این باورها وخرافات اکنون رایج نیست. بلکه زمانی رونق داشته ونسل جدید این باورها را قبول ندارد ودیگر اینکه آداب ورسوم هر مللی در شرایط مختلف اجتمایی دستخوش تغییر وتحول می گردد. در اینجا نمونه هایی از باورهای مردم سیمکان را ذکر می کنیم.                                                                                                                 

      مردم سیمکان هر اتفاقی را خواست خدا می دانند ودل خویش را پس از وقوع حادثه با یاد خدا آرام می کنند ومی گویند" خدا خواسته است" یا می گویند تا خدا نخواهد برگی از درخت نمی افتد براین باورند که هر کاری را باید با نام خدا شروع کرد وبرای ورود به هر جایی باید بسم الله الرحمن الرحیم بگویند. به دعا وهمچنین چشم زخم خیلی اعتقاد دارند . معتقدند اگربخواهند کاری را انجام دهند و آدم اخمووحسود جلویشان سبز شد باید از انجام آن کار صرفه نظر کنند . اگر هوا آفتابی باشد وباران بیاید می گویند گرگ می زاید.                                                                                          

 

زمانی که می خواهند آب جوش روی زمین بریزند یا اگرآب روی خاکستر وآتش می ریزند باید بسم الله الرحمن الرحیم بگویند چون معتقدند جن وپری نفرین می کنند.                                               

معتقدند که هرجاآهن باش اجنه به آنجا وارد نمی شود به همین خاطر درگهواره بچه تفنگ  وچاقومی گذارند تا اجنه آن را نبرد یا عوض نکند.                                                                        

وهمچنین می گویند زن زائو،بچه تازه به دنیا آمده،وعروس داخل حجله را نباید تنها گذاشت چون اجنه به آنها آسیب می رساند.                                                                                               

اعتقاددارند که در خرابه ها،خانه ها وحمام های قدیمی ودر شب نیز زیر درخت سبزوکنار آبهای تنها باید  با نام خدا وارد شد.                                                                                                 

نمونه ای از اجنه" آل" است که می گویند دشمن زن زائویا نوزاد اوست وبه آنها آسیب می رساند ودر بعضی مواقع ممکن است دل وجگر زائو راببرد پس اورا تنها نمی گذارند.                                  

        برای زنانی که باردار نمی شونددعا می گیرند وبه اصطلاح چله بری می کنندوآن را به پهلوی او می بندند .در گذشته کمر زن را قفل می کردند تازمانی که بچه متولد شود تا چهل روزبه خاطر اجنه زائو را تنها نمی گذاشتند بعد ابریشم آتش می زدند وخاکسترآن را داخل آب می ریختند وبا برگ هفت درخت سبزمثل مورد،نارنج،سیب،اکا لیپتوس و...اورا غسل می دادند وکسانی را که بچه دار نمی شوند نیز با او به حمام برده وازآبی که زن زائو غسل کرده بر سر او نیز می ریزند.                            

       حد یث حضور وحمله ی از ما بهترانها در بخش سیمکان بسیار زیاد است از جمله کسانی که شب هنگام برای آبیاری باغشان می روند می گویند اجنه آنها را برای عروسیشان می برند. یا اینکه شب لباسهای داخل چمدان را اجنه برای عروسی می برند وصبح می آورند. پیرزنی که تعریف می کردمردی به دنبالش آمده واورا برای زایمان زنش می برد در آن زمان متوجه می شود که پاهایشان سُم دارد وقتی بچه به دنیا می آید مقداری طلا به او می دهند زمانی که از آنها دور می شود متوجه پوست انار درد ستش است آن را به دور می ریزد خودشان پشت سر او آن را جمع می کنند. باورها واعتقادات درمورد درختان نیز صدق می کند مثلا بعضی از درختان را مقدس می دانند وقطع شاخه یا برگ یا تنه آنان موجب نابودی فردی که آن عمل را مرتکب شده است میشود مثل درخت کنار ،که مردم وقتی حاجتی دارند زیرآن درخت نذری می دهند ویا به آن پارچه سبز می بند ند. اگر کسی در خواب ببیند که دندانش افتاده است برای او مصیبتی پیش می آید.                                                                        

اگر در خواب مرده به کسی چیزی بدهد خوب می دانند واگر برعکس باشد بد است.                       

آب قلیان را جلوی در می ریزند که سحروجادو باطل شود                                                     

کهنسالان معتقدند که رعد وبرق(غرتراق) صدای پای اسب حضرت عباس(ع) است که از میان ابرها تاخت وتاز می کند.                                                                                                  

اگر غذا در گلوی کسی گیر کند می گویند کسی گرسنه است. واگر کسی زبانش را گاز بگیرد می گوید کسی در مورد من صحبت می کند.                                                                               

از دیگر باورها این است که در هنگام سفر یا بیرون رفتن از خانه اگر کسی عطسه کند سه صلوات می فرستد واندکی مکث می کند بعد کارش را انجام می دهد ولی اگر عطسه سه بار پی درپی باشد از انجام آن منصرف می شود.                                                                                              

اگر آب نخواهی وشخصی برایت آب بیاورد معتقدند که آب نطلبیده مراداست یعنی آرزویت برآورده می شود.                                                                                                                 

اگر کف دست راست خارش داشته باشد معتقدند که سوغاتی برای آن شخص می آورند ولی اگر برعکس باشد برای او شری به وجود می آید.                                                                             

اعتقاد دارند که اگر خواب بدی دیدید برای آب روان تعریف کنید .وخواب زن نیز چپ می دانند.یا اگر در خواب بد خون ببینند آن خواب باطل است.                                                                   

زمانی که کله پاچه رانصف می کنند معتقدند که اگر دستمال داشته باشد(سر شاخش گوشت باشد) دختر است ولی اگر کچل باشد پسر است.                                                                              

نگهداری کبوتر وحیوان زبان سفید را در خانه بد یمن می دانند.                                              

اگر قند در چایی بیفتد می گویند برای صاحب خانه میهمان می آید.                                           

اگرکسی سوت بزند معتقدند که شیطان را صدا می زند. واگر کف پای شخصی خارش داشته باشد معتقدند که راه می طلبد یعنی به مسافرت می رود. وهمچنین معتقد ند که اگردرآسمان ستاره بسوزد عمر یکی تمام می شود.                                                                                                  

از دیگر اعتقادات این است که اگر شغال(سگ تور)ناله بزند باید دمپایی وکفش را برگرداند وگرنه کسی می میرد اگر از طرف قبرستان باشد، در غیر اینصورت زن باردار وضع حمل می کند. یا اگر آینه ی عروس یا هر وسایلی از عروس که بشکند یا در ماه قمر در عقرب ازدواج کند سیاه بخت می شود.     

در خانه ی نو وقبل از عید نیز شکستن وسایل منزل رابد یمن می دانند. یا اگر درحال  صحبت از شخصی باشند اواز راه برسد می گویند حلال زاده است. یا اگر در جای بلندی نشسته باشی  وپاهایت را تکان دهی می گویند دعوا می شود.                                                                               

اگر کودکی به دنیا آمد وکسی از اعضای خانواده او بمیرد به او لقب کله خور می دهند. معتقدند اول صبح از کاسب نباید نسیه گرفت چون تا عصر کسی به سراغش نمی آید ولی اگر کسی دستش خوب باشد او را خوش یمن می دانند وهمیشه منتظر او هستند.                                                             

سیمکانی ها معتقدند برای کودک زیبا وشیرین زبان باید مقداری نمک واسفند وزاغ در پارچه ای قرار دهند وگوشه ی لباس وکلاه او وصل کنند تا چشم نخورد.                                                      

اگر برای کسی خطری پیش آمد واز آن خطر جان سالم به در بردباید گوسفندی قربانی کند وبه مردم بدهد ویا زمانی که شخصی ماشین یا خانه می خرد باید گوسفندی قربانی کند .                                     

برای اینکه کسی به حریم شخص تجاوز نکند چند سنگ را روی هم می گذارند   وبه خاطر احترام به نام کیله حضرت عباس (ع) آن شخص از انجام کارش منصرف می شود وازاین کار بیشتر زمان آبیاری باغات وزمینها استفاده می کنند.                                                                                  

برای مشخص شدن خوبی یا بدی کاری یا مثلا موفقیت در کاری با یک چوب کوچک روی زمین خط می کشند ویکی را خیر ودیگری را شر می نامند .                                                            

 

بعضی وقتها نوزادی را روی دست می گیرند اگر پای راستش را بلند کرد خوب است وحاجت فردی که نیت کرده برآورده می شود واگر برعکس پای چپ را بلند کند بد می دانند.                                 

موقع غروب آفتاب وپس از اذان مغرب از خانه شان سفیدی بیرون نمی دهند مثل ماست وشیرو... در صورت بیرون بردن این موارد باید حتما به جای آن چیز سفیدی مثل نمک وقند بیاورند چون آن را بد می دانند.                                                                                                            

در روزشنبه گرفتن مراسم ختم و عروس به حجله بردن وهمچنین تشییع جنازه را خیلی بد می دانند.      

اگر رنگین کمان در آسمان بزند اعتقاد دارند زیر آن گنج است.                                                

زمان زمین لرزه معتقد بودند که زمین روی شاخ گاو است وموقع جابجایی زمین می لرزد.               

اگر شخصی در خواب ببیند سگ به او حمله کرده است در آن روز یا نباید بیرون برود یا مواظب زبانش باشد چون معتقدند برایش شر می شود.                                                                           

اگر قد خودت را اندازه بگیری آن را بد می دانند.                                                              

بریدن مورد وپر سیاوشان را بد می دانند. واگرکلید در دستا نت بچرخانی باعث دعوا می شود.          

گنجشک خودش را درآب بشوید معتقد ند باران می آید.                                                       

کلاغ روی پشت بام صدا بدهد قوم نزدیک به خانه می آید.                                                  

اگربچه ی کوچک جارو به دست گیرد وجارو کند حتما میهمان می آید.                                     

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:26  توسط ستاره  | 

ضرب المثل ها:                                                                                    

ادبیات شفاهی آن نوع ادبیاتی است که دهان به دهان وسینه به سینه نقل می شود. بی آنکه معلوم باشد چه کسی گوینده است، علاوه بر قصه ،شعر وداستان و... ضرب المثل نیز درفرهنگ آنان جایگاه ویژه ای داشت واغلب به صورت جملاتی کوتاه ،سرشارازنکته سنجی ،زیبایی و شیرینی است که گاهی یک جمله کوتاه یا یک اشاره طنزآمیزدرلباس ضرب المثل چنان تاثیری دربیان مفاهیم واندیشه خواننده یا شنونده می گزارد که شاید تاثیر دهها جلد کتاب به اندازه آن نباشد.                                                    

دراین تحقیق سعی بر این شده که ضرب المثل های رایج در بخش سیمکان راکه دراکثر شهرهای ایران نیز رایج است بیان می  کنیم                                                                                       

ازاین ستون به اون ستون فرج است

از جای خود در رفتن

ازاین گوش گرفتن واز آن گوش در کردن

از خر شیطان پیاده شدن

از دعای گربه سیاه بارون نمی یا د

از کیسه خلیفه می بخشد

ازهر طرف که باد بیاد اوسی می اندازد

از دماغ فیل افتادن

اگر هوس است یکبار بس است

از گل نازکتر به کسی نگفتن

اگر نخورده ایم نان گندم دیده ایم دست مردم

استخوان لای زخم گذاشتن

دختر برزگر پیشه تو کجا قیلون وشیشه

اگر لباس خارا بپوشی همون کنگر کن دارگ فروشی

بادمجان بم آفت ندارد

با سیلی صورت خودش را سرخ کرده است

باد آورده را باد می برد

به در می گم تا دیوار بشنود

زن وشوهر دعوا کنند ابلهان باور کنند

به روباه گفتند کو شاهدت گفت دمم

بند دلش پاره شد

جیب خالی ُپز عالی

پول علف خرس نیست

پیرهن عثمان پوشیده است

پشت وروش یکی نیست

تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزها

تا تنور گرم است نان را بچسبان

دست دست می شوید دست بر می گردد رو می شوید

کاسه ای دارم ارک پرک توپُرکنی مو پُر ترک

دست کار می کنه چشم می ترسه

با هر دستی بدی با همون دست پس می گیری

همنشین تواز توبه بایدتا تو را همنشین خود سازد

دوتا گاو پیش هم ببندی همکول نشن هم زور میشن

سبک منشین چو پنبه در ترازوچو در قیمتی همتای زر باش

تف سربالا بر می گرده به ریش صاحبش

تخم مرغ دزد شتر دزد می شود

اگه نون داریم نون خور هم داریم

آبی که رود رود خانه خویش خورد بعض بیگانه

علف باید به دهن بزی شیرین بیاد

پات به اندازه گلیمت درازکن

بچه ی مرده تو بغل آدم می زارن

از ما نخور ده باشی

به کور می گن ماه چند شبه

تعارف آمد و نیامد دارد                                                                                          

جنگ اول بهتر از صلح آخر است                                                                               

جواب ابلهان خاموشی است                                                                                        

جورش را نمی توان کشید                                                                                         

چرا غی که به خانه رواست به مسجد حرام است                                                              

چاه نکن بهر کسی اول خودت دوم کسی                                                                        

چند مرده حلاج بودن                                                                                              

حرف راست را باید از بچه شنید                                                                                

جوجه را آخر پائیزمی شمرند                                                                                    

خدا درد داده درمان هم داده                                                                                     

خر همان خر است پالانش عوض شده                                                                           

دل به دل راه دارد                                                                                                

دری به تخته خورده وچیزی به شما رسیده است                                                               

رنگ به رنگ شدن                                                                                                

زبانم مو در آورد                                                                                                  

زن با لبا س سفید میاد با کفن می رود                                                                           

سال به سال گفتم یاد پارسال                                                                                      

سحر خیز باش تا کامروا باشی                                                                                     

اگه سر چشمه بره چشمه خشک می شه                                                                         

سر کسی را با پنبه بریدن                                                                                          

سقف آسمان ترکیده طرف افتاده پائین                                                                            

سنگ کسی به سینه زدن                                                                                           

شا هنا مه آخرش خوشه                                                                                            

حنا یش رنگی ندارد                                                                                                

بشکنه دستی که نمک ندارد                                                                                       

خدا از دها نت بشنود                                                                                              

خدا خر دیده که شا خش نداده                                                                                     

وعده ی سر خرمن دادن                                                                                         

خانه ات را بپا همسایه ات را دزد نکن                                                                         

حسنی به مکتب نمی رفت وقتی می رفت جمعه می رفت                                                      

سلام لر بی طمع نیست                                                                                            

زیربغل کسی هندوانه گذاشتن

ذاتش خراب است

رگ دیوانگیش گرفته است

خدا را چه دیده ای

خرش از پل گذشت

خر نخریده آخرش نبند

دیوار موش داره موش هم گوش داره

دست رد بر سینه کسی زدن

دست به دامن کسی شدن

راه از چاه شناختن

زبان چرب ونرمی داشتن

ریش وقیچی دست شما

راه پس وپیش نداشتن

زبان سرخ سرسبز می دهد بر باد

روده درازی کردن

زمستان رفت وروسیاهیش بر زغال ماند

زنی که جهاز نداره این همه ناز نداره

سر وگوش آب دادن

کاسه ای زیر نیم کاسه است

زهر خود را ریختن

سالی که نکوست از بهارش پیداست

 سخن حق تلخ است

سر پیری ومعرکه گیری

سایه کسی را با تیر زدن

شکم خود را صابون زدن

هر کی سوخته اون برشیده(برشته شدن)

سفره اش همیشه پهن است

شنیدن کی بود ماننده دیدن

صد تا سر رود خانه می بره تشنه بر می گردونه

سرد وگرم روزگار چشیده

شتر در خواب بیند پنبه دانه

نفسش از جای گرم بلند می شود

فردا را کسی ندیده است

سرش بره قولش نمی ره

همه شان سر وته یه کرباسند

طلایی که پاکه چه منتش به خاکه

سری که درد نمی کنه دستمال نمی بندند

پشت سر کسی صفحه گذاشتن

سفره د لش پیش همه باز است 

سیر تا پیاز گفتن چیزی

لوطی بازی در آوردن

قربون بند کیفتم تا پول داری رفیقتم

فکر نان کن که خربزه آب است

صلاح مملکت خویش خسروان دانند

جلوی ضرر از هرجا بگیری منفعت است

عیسی به دین خود وموسی به دین خود

صدتا چاقو بسازه یکیش دسته نداره

عاشق چشم وابروی کسی نبود ن

فیلش یا د هندوستان کرده است

کار را به کاردان باید سپرد

عشق پیری گر بجنبد سر به رسوایی زند

عقل جن هم به این کار نمی رسه

کلاه خود را قاضی کردن

عقلش پاره سنگ برمی داره

فلفل نبین چه ریزه بشکن ببین چه تیزه

عقل به کوچکی وبزرگی نیست

فاتحه کسی یا چیزی را خواندن

کاچی بهتر از هیچی

کسی نمی گه ماست من ترشه

دهان مردم را نمی توان بست

کاری بکن بهر ثواب نه سیخ بسوزد نه کباب

قند توی دلش آب شده است

کارد دسته ی خودش را نمی برد

گر صبر کنی زغوره حلوا سازی

لام تا کام حرف نزدن

گاوش زائیده است

فضول بردند جهنم گفتند هیزمش تر است

کار هر کس نیست خرمن کوفتن

کفگیرش به ته دیگ خورده است

کم بخور همیشه بخور

قیامت به پا کردن

آردمان را بیختیم والکمان را آویختیم

لقمه را از پشت سر به دهان گذاشتن

کور از خدا چی می خواد دو چشم بینا

تو که لالایی بلدی چرا خوابت نمی بره

کجا خوش است آنجا که دل خوش است

فردا را کسی ندیده است

کلاه خود را قاضی کردن

کوه به کوه نمی رسه آدم به آدم می رسه

گز نکرده پاره نکن

کی کار شیطان است

گناه کسی را پای دیگری نمی نویسند

مارا به خیر وشما را به سلامت

کف دستم را که بو نکرده بودم

گربه را در حجله باید کشت

کینه شتری داشتن

خودم هیچی نیستم ولی پسر عموی رشیدی دارم

منع کن منع می کنه بدی خودش جمع می کنه

کنگر خورده ولنگر انداخته است

گندم از گندم بروید جو زجو

اگر نان داری قوم هم داری

گل پشت ورو نداره

شما هم شهرآباد کن نیستید

همه را با یک چشم نگاه کردن

گردن من از مو باریکتر

گورم کجا بود که کفنم کجا باشد

مار از پونه بدش میاد در لونه اش سبز مشود

هم خدا می خواد هم خرما

نو که میاد به بازار کهنه می شه دل آزار

هیزم تر به کسی فروختن

این عیدم واین نوروزم این قبا کهنه ی هرروزم

گرگ زد به گله دارون وای از یکی دارون

نماز جعفر طیار خواندن

مال بد بیخ ریش صاحبش

وقت سر جنباندن نداشتن

ریشش را در آسیاب سفید نکرده است

مکوب در کسی تا درت نکوبند                                                                                   

یک کلاغ را چهل کلاغ کردن                                                                                    

مار گزیده از ریسمان سیاه وسفید می ترسد                                                                       

دلش مثل سیر وسرکه جوشیدن                                                                                    

من که نگفتم بالای چشمت ابروست                                                                               

ماهی را هر وقت ازآب بگیری تازه است                                                                        

مگر کشتی هایت غرق شده است                                                                                 

کبوتر با کبوترباز باباز   کند همجنس با همجنس پرواز                                                         

ماه همیشه پشت ابر نمی ماند                                                                                      

مثل کبک سرش را زیر برف کرده است                                                                         

سه دزد بی صدا دارم الهی   حاجی ومشهدی وکربلایی                                                        

مرگ یک بار شیون هم یک بار                                                                                  

هنوز دهنش بوی شیر می دهد                                                                                     

اگر گاوت خوش خوراک شد سرت را بگذار بخواب ولی                                                      

اگر زنت خوش خوراک شد جلت وبرداروبرو                                                                   

مثل سگ موس موس کردن                                                                                       

برنج می ره پیش خدا می گه چرا ترکا به من میگن دیگی                                                    

خدا میگه در جایی که به من میگن تاری تو چه گله داری                                                     

هفت کفن پوسانده است                                                                                            

نخود همه ی آشی بودن                                                                                             

مثل دزد سر گردنه                                                                                                  

مرغ یک پا دارد                                                                                                     

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:23  توسط ستاره  | 

 

آداب سربازی:

        در گذ شته وقتی زمان سربازی کسی نزدیک می شد .شخصی از حوزه ی نظامیه شیراز می آمد ومد ت یک ماه در مرکز بخش می ماند ، به روستاهای اطراف نیز قاصد می فرستاد که تمام جوانان را معرفی کنند واین جزء وظایف کدخدا بود .کسانی که پول داشتند سربازیشان را می خریدند ولی بقیه باید همراه شخص نظامی می رفتند که بیشتر با گریه وزاری مادران همراه بود این مورد بیشتر به خاطر ارزش جنس مذکر در خانواده روستایی بود امروزه نیز این سنت کاملا در بین مردم رواج دارد .برای سربازان آش پشت پا درست می کنند همه ی فامیل نیز به او مقداری پول می دهند واو را میهمانی می کنند.                                                                                                                 

گذران اوقا ت فراغت:                                                                                              

      در گذشته مردم این بخش با شب نشینی وشاهنامه خوانی،قصه گویی ، ودر روز نیز بعد از کار روزانه در دالان های تو در توی قدیمی تعریف می کردند زنان ریوار می بافتند ونخ ریسی می کردند وبه این طرق اوقات فراغتشان را می گذراندند.                                                                 

      جوانان نیز به بازیهایی مثل چالک بازی ،قلعه سنگ بازی،پول بازی و... ودختران هم یا قطور بازی می کردند ویا بازیهایی مثل قایم باشک ویا با عروسکهای پارچه ایشان مشغول بودند.                 

       ولی امروزه کودکان ونوجوانان در فصل تابستان به کلاسهای قرآن واحکام می روند بعد از آن به فوتبال ،بازیهای کامپیوتری و... می پردازند وجوانان هم با تشکیل تیم های فوتبال والیبال ودو میدانی اوقات خود را می گذرانند.دختران نیز به کلاسهای آموزشی مثل گلسازی، خیاطی و...می روند.زنان ودختران با پیاده روی به زیارت امام زادگان می روند وگاهی نیز از طرف بسیج به کوه نوردی می روند. در فصل زمستان زنان برای چیدن سبزی،بابونه به کوه می روند .در بعضی از روستاهها نیز برای چیدن الوک وبنه به کوه می روند . امروزه با وجود ورزشهای سالم به علت بی کاری اکثر جوانان در کوچه ها نشسته یا تعریف می کنند ویا بساط قلیان وپاسور در شب نشینی ها یشان برپاست ،بعضی از آنها نیز کبوتر بازی میکنند . در بعضی روستاهها زنان در کوچه ها می نشینند یا قلیان می کشند یا به همسایه در پاک کردن سبزی کمک می کنند. در فصل تابستان نوجوانان وجوانان به چشمه ی آب گرم و یا به سرچشمه ی سیمکان ورود خانه های روستا یشان برای شنا می روندیا ماهیگیری می کنند. وهمه ی اهالی جدید وقدیم به این طریق اوقات فراغت خود را می گذرانند.                                            

بازیها :

بازیهای محلی:

-ترکه بازی که بیشتر مخصوص عروسی هاست.

-چالک بازی،پول بازی،تخم مرغ بازی،کلاغ پر

-قلعه سنگ بازی،قطور بازی(سنگ بازی)

لپر بازی،گله(گاو ،گوساله،پنیر) واسم وراس

-تیرکمون بازی،هفت سنگ،سنگ چل چل مچلو،چُر

-سنگ نشانه،بندک سر گاو،سنگ کِله،لال بازی

- بشکل بشکلو،گنجک بالا گنجک،چشم بگیرو

-عمو زنجیر باف،قایم باشک بازی

بازیهای جدید:

        فوتبال، والیبال،تنیس روی میز ،فوتسال، دوچرخه سواری ،دو ومیدانی،چهارخونه پاسور بازی ،آتاری بازی،چاپ بازی، همه ی این بازیها که در گذشته ودرحال حاظر رواج دارد طرفداران بسیاری دراین بخش داشته ودارد وسرگرمی سا لمی برای اکثر مردم وخاص این منطقه می باشد.                         

چگونگی به وجود آمدن نام خانوادگی:                                                           

         تا سال 1312 هیچکس فامیلی نداشت بعد از آن چند برگ کاغذ به وجودآمد که سجل(سُجلد) می نامیدند. به هرکس بر حسب اسم پدرش فامیلی می دادند، برای مثال کسانیکه سید بودند با اسم جدشان ودیگران نیز اگر نام پدرشان رستم،احمد،قاسم و... بود فامیل رستمی ،احمدی ،قاسمی می گرفتند . هیچکس سن واقعی خودش را نمی دانست زنان سن خود را کم ومردان سن خود را زیاد میکردند واین بخاطر ارزش واحترامی بود که جوامع روستایی برای کهنسالان قائل بودند.                                

آسیاب کردن گندم وجو در گذشته:                                                                

          در آسیاب های قدیمی وسیله ای به نام تارونه بود که آب داخل آن می ریختند وبوسیله ی تکه چوبی که زیر سنگ آسیاب به نام میرلنگ نصب بود آسیاب را به حرکت در می آوردند . مردم روستا گندم وجو خودرا با گرک دون ،خوره یا جوال به آسیاب می بردند. بعدآن را آرد می کردند. آسیابان ده یک آرد را برمی داشت به نام مُشتک،ومقداری گندم هم به نام رَشتک برای خودش وصاحب آسیاب بر می داشت. امروزه برنج را به آسیا ب می برند  وبه آسیابان پول میدهند وبرنج در 3 مرحله آماده می شود .                                                                                                                 

ظواهر زندگی:

نوع پوشش:

ایجاد لباس ناشی از احتیاج انسان به دفاع از عوارض طبیعی بخصوص در مقابل سرما بوده است.

لیکن لباس نیز مثل هرگونه وسیله زندگی پا از دایره رفع احتیاج ابتدایی بیرون می گذارد وحالت تفننی به خود می گیرد ودر طول زمان از صورت ابتدایی خود بیرون آمده است . اقوام مختلف روی زمین هر یک بنا به مقتضیات اقلیمی ،آداب ورسوم ودرجه فرهنگ وتمدن خود به ایجاد لباس های گوناگون پرداخته ودر دوخت ،شکل وتزیین آن ابتکارات گونا گون به وجود آوردند بطوریکه لباس نیز مثل تمام وسایل زندگی جلوه گاه ذوق وهنر بشری گردیده ومظهر لطافت ،ذوق وتکامل سلیقه اقوام ملل شده است.( ذ کاء،یحیی،1336)                                                                                                 

پوشاک زنان ومردان در بخش سیمکان:

        در این بخش لباس زنان قدیمی وکهنسال در اکثر روستا ها محلی است که به لباس قری معروف است که از جامه،زیرجامه وچرقد نازک توری تشکیل شده است. ودر بعضی روستاها از روسری جرجه استفاده می کنند. که بیشتر این لباسها خیلی گران است ودختران جوان نیز در عروسی ها از لباس قری استفاد ه میکنند .بقیه زنان نیز از لباسهای امروزی مثل مانتو وشلواریا بلوز ودامن استفاده میکنند در گذشته زنان ازیل،ارخُلق کوتاه،روسری نازک وکلاه مهره دوزی شده استفا ده میکردند. لباسهای مردان نیز معمولی است واکثرا کارگران از شلوار کردی استفاده می کنند. پیر مردان از کلاه کُرکی وکلاه نمدی وکفش ملکی استفاده می کنند.                                                                                     

لوازم مورداستفاده درمنزل:

       وسایل منزل در گذشته عبارت بودند از هسیل خرما،گلیم،جاجیم،زیلو،مشک آب،پاتیل(دیگ بزرگ)،تشت،وسایل نان پزی،کلوک روغن و... ولی امروزه کمتر خانه ای بدون وسایل برقی از قبیل تلویزیون،کامپیوتر،یخچا ل،و...دیده می شود. اکثر مردم از وسایل منزل در حد نیاز وگاهی بیشتر نیز بر خوردار هستند.                                                                                                      

غذاهای محلی:

        در گذشته مردم به خاطر فقر نان گندم ونان جو می خوردند زنان گندم وجو را با آسک سنگی آسیاب می کردند وبعد به شکل خمیر در آورده وروی آتش می پختند وبا مواد لبنی که ازگاو وگوسفند شان به دست می آمد زندگی را می گذراندند. بعضی وقتها با خمیر نانی به نام کُلَک درست می کردند وبا روغن حیوانی می خوردند یا خمیری که به چوبه ی نان پزی گذاشته بودند را در آب حل می کردند وبر تابه ی نان پزی می ریختند به نام شُلشُلک که بیشتر برای صبحانه استفاده می شد. این طریقه نان پزی در روستاهایی که نانوایی ندارند هنوز به قوت خود باقی است . غذاهایی که در این بخش توسط زنان طبخ می شود وجزءغذاهای محلی است عبارتند از:                                                            

انواع آشها ماننده: آش بنه ،آش غوره ،آش دوغ،آش رشته،آَش ماشکی(ماش)که  برای سرما خوردگی استفاده می کنند.آش گندم، آش تیتلو،آش ا لوک که مخصوص شب یلدا است.وشیر برنج. زیرتو(دوای گرم) د نگرو(آش دند ونی) ،آب پیازک یا اشکنه،                                                               

انواع پلو ها:باقلا پلو،سبزی پلوی (پلو سوزی ) عدس  ولوبیا پلو،شوید پلو،کشمش پلوومرغ شکم پرکه با دانه های کوبیده انار وبنشه وسیب ترش خشک شده وکشمش و... طبخ می شود.                           

توله،کاشنی دوغ، کنگر ماست ،گنابو،وانواع تلیت ها ماننده:

تلیت آب انار،تلیت آب پاریز(نارنگی) وتلیت دوغ وآب غوره.

دراین بخش آش را شُله وپلو را آش می خوانند .

دوبیتی ها (شروه ها):

شروه ها گونه ای از اشعار است که با آهنگ لا لا یی ادا می شود و خواننده در واقع شرح حال خود را فریا د می زند.

 (دراین بخش معنی اکثر کلمات در اصطلاحات محلی ذکر می شود)

واین گروه از اشعار به ترتیب زیر ذکر می کنیم.

عزیزم غم نخور د نیا همینه            که دولت سایه ی صبح وپسینه.

سر کوه گُتو(بلند) دیگی به باره      برنج غل می خوره دل بی قراره

                   برنج غل می خوره با شیر میشون    که مهراز ما بریده قوم وخویش

                                                                                 *

          گلی که مو بداد م پیچ وتابش          باآب دیدگانم دادم آبش

به درگاه الهی کی روا بود          گل از مو د یگری گیرد گلا بش

                                                                                     *                       

سر کوه بلند تشت طلایه           خودم ابریشم وبختم سیاهه

                                                                                       *                     

بهار آمد به صحرا ودر ودشت      جوانی هم بهاری بود وبگذشت

سر قبر جوانان لاله روید           دمی که مهرشان آیین گل گشت

                                                                                    *

سرم درد می کنه از بی نوایی     بیا ای ضامن آهو کجایی

تو که ضامن شدی در کهساران    به نزدما غریبان کی میایی

                                                                                     *

زدست دیده دل هردو فریاد     که هرچه دیده بیند دل کند یاد

بسازم خنجری نیشش زفولاد    زنم بر د یده تا دل گردد آزاد

                                                                                     *

تو که بربوم ومن روی زمینم    تو نارنج طلا من در کمینم

تو نارنج طلا دست بزرگون      به دستم کی رسه ای نازنینم

                                                                                      *

سر کوه گُتو نی می زنم نی     شتر گم کردم وپی می زنم پی

شتر گم کردم وبا بار کاشی      گلی گم کرده ام شاید تو باشی.

                                                                                   *

خدایا داد ازاین دل داد ازاین دل    که یک دم مو نگشتم شادازاین دل

چوفردا دادخواهان داد خواهند     بگویم صد هزارون داد ازاین دل

                                                                                   *

شبم اومد که من تابم نیومد       نشستم تا سحر خوابم نیومد 

نشستم تا سحر با چشم گریون    گل زار وفادارم نیومد

                                                                                    *                             

دلی دارم خریدار محبت       کزاو گرم است بازار محبت

لباسی بافتم بر قامت دل      زپود ومحنت تار محبت

                                                                                      *

مو که افسرده حالم چون ننالم      شکسته پروبالم چون ننا لم

همه گویند فلانی ناله کم کن        تو آیی درخیالم چون ننالم

                                                                                    *                             

شبم گریه کنم روزم بخندم       که تادشمن ندونه حا ل دردم

اگر دشمن بدونه حال درد م     برم زیر زمین که برنگردم

                                                                                      *                           

  دوتا لیمو فرستاده گل مو     برای صبروآرام دل مو

که عاقل بوده ودستش مریزا    گل با لا بلند عاقل مو

                                                                                       *

بزن بارون که باریدن ثوابه    بچر گله که چوپون درعذابه

بزن بارون سر قبر حسینه     حسینه مرده وزینب کبابه

                                                                                      *        

فلک کور شی تو کور کردی چراغم     تو بردی بلبل خوش خوان باغم.

                                                                                  *  

بیا مادر بکن شیرت حلالم         دو پستونت بکن سنگ مزارم

به دور پستونت نقره بگیرم       برودست خدا کارت ندارم

                                                                                   *

غریبی رو نهادم با دل زار       زد ست قوم د ون ناسزاوار

غریبی حالت خوبی نداره         اول مهر است وآخر هم جدایی

                                                                                      *

ول(یار) بالا بلند ارغوانی      مرا همراه ببر گر می توانی

مرا همراه ببر قربان خود کن      که شاید در سفر تنها بمانی

                                  *

ببندم شال ومی پوشم قدک را      بنازم گردش چرخ وفلک را

بگردم آب دریاها سراسر          بشویم هردودست بی نمک را

                              *

الهی دشمنت را خسته بینم       بسینه اش خنجری تا دسته بینم

سر شوآیم احوالش بپرسم       سحر آیم مزارش بسته بینم

                                                                                     *

به صبحگاهی مشغول نمازم     به قبله رد شده آن سرو نازم

زبان قل هوالله یادم رفت         خدوندا گنهکارم چه سا زم

                                                                                       *

اگر دستم رسد بر چرخ گردون     ازاو پرسم که این چونست وآن چون 

یکی را داده ای صدگونه نعمت    یکی را قرص جو آلوده درخون 

                                         *   

خودت دور،راه دورو منزل دور     اگر اسمت برم گریم شب وروز.

                                                                                 *    

به کوه لار چوپانی کنم من                به دلبر آی مهمانی کنم من

بگیرم غوچی از سردار غوچا            به پای کفش دلبر قربانی کنم من

                                         *

مو که دور گل لبخندم امروز            به زندان بلا در بندم امروز

اگر پرسید به احوال پریشون            بگو در بندر نوبندم امروز

                                        *

اول یاد ودوم یاد وسوم یاد                چهارم منزلم بید(بود) حاجی آباد *

بسازم شونه ای از چوب شمشاد          که دلبر سرزنه بر من کنه یاد*

یکی درد ویکی درمون پسنده             یکی وصل ویکی هجرون پسنده

مو از درمون ودرد ووصل وهجرون     پسندم آنچه را جانون پسنده

                                     *

پسینی الوداع کردم ورفتم           دل ازمادر جدا کردم ورفتم

نداشتم توشه ی راه غریبی         توکل بر خدا کردم ورفتم

                                   *

شبی از سوز دل گفتم قلم را      بیا بنویس غم های دلم را

قلم لغزید وگفتا ای برادر         ندارم طاقت این بار غم را

                                  *

خوشا روزی که باهم می نشستیم    قلم بر دست وکاغذ می نوشتیم

قلم افتاد وکاغذ بر هوا شد         مگر خط جدایی می نوشتیم

                                 *

کجا رفتی گل آفتاب پرستم            کجا رفتی نگین هر دو دستم.

                                     *

نوشتم نامه ای کس نیست بیاره      به قاصد که بدم کی می رسونه

                به بلبل که بدم شیرین زبونه

                                  *

بیا مرغ سفید خونه ی من           حلا لت باشه آب ودونه ی من

به هرجا می روی منزل بگیری    بکن یاد از دل دیوونه ی من

                                   *

سر کوه بلند الماس الماس        مرادمو بده یا حضرت عباس

مرادمو بده که بی مرادم           دوتا شمع طلا نذر تو دارم 

                                    *

از اینجا تا به سرحد لاله کاشتم     میون لاله ها سیبی گذاشتم

تو که راه می روی سیبم نچینی    که اسم یار جونیم روش نوشتم

                                      *

عزیزم بد نکن تا بد نبینی          درخت بد نشون تا بد نچینی

درخت بد صدو سی ریشه داره   فلک از دست زن اندیشه داره

                                    *

سر کوچه پسندت کردم ای ول    کوتاه بودی بلند ت کردم ای ول

ترش بودی مثال آب لیمو         مثال خورده قندت کردم ای ول

                                *

لب تختم نشستم خوابم آمد       محبتهای مادر یادم آمد

شدم بیدار چشمم آب آمد       که روزهای جدایی یادم آمد

                                  *

چه سازم که زمونه مفلسم کرد       طلا بودم به مانند مسم کرد

                                *

جدایی من نمی خواستم خدا کرد   نمی دونم کدوم کافر دعا کرد

                                    *

تو دلم، صحرای د لم ،غصه ی چنئون شد دلم      دست قوم ناسزاوار شهر غربت منزلم

                                   *

سر کوچه نگاه کن آمدم من                دو دستت پر حنا کن آمد م من

برو دستمال بده به مشتلق چی            برو شکر خدا کن آمدم من

                                            *

تو که رفتی نگفتی چه کنم من           دراین محله نگاه بر کی کنم من

دراین محله نگاه با چوب شیدا           که هرجا سی(نگاه) کنم نیستی توپیدا

                                        *

به قربون قدو بالای شلیلت(قشنگ)    تموم عا شقون آیند به سیلت

بیا کج بنشین راستش به مو گو        بگو بینم به کی برگشته میلت

                                                                              *      

اگر دردم یکی بیدی چه بیدی        اگر غم اندکی بیدی چه بیدی

حالا که وُجدم(صورت)از پیری فتاده    به کنجشکون بباره بردباریم

                                                                                 *    

خداوندا نمی دونم چه سازم          برم درآسمون خونه بسازم

برم درآسمون هی دو سه سالی     که این دنیا نداره اعتباری

                                                                                *     

سه ول دارم که هر سه پیرهنش گل    یکی کبک ویکی تویی وبلبل

به دست کردم که تویی را بگیرم      که کبک از کوه رمید وبلبل از گل

                                                                                 *    

گل سرخم چرا رنگت  شده زرد      مگر باد خزون برتو گذر کرد

من از باد خزون گله  ندارم          که هر چی برسرم آمد خدا کرد

                                                                                   * 

ول با لا بلندم کی میایی            رفیق روز تنگم کی میایی

توگفتی گل درآید مو میایم         گل عا لم تموم شد کی میایی

                                                                                    *          

ایا حیدر بک نامی کجایی         مرا بنگر به روز بی نوایی

چرا فرمون حیدر بک نبردم      به زیر سم اسبش مو نمردم

                                   *

به شیراز می برند یار عزیزم      برم در رختخوابش گل بریزم

بیا یارم رکابت را بگیرم          خدا مرگم بده تا موبمیرم

                                                                                     *         

نویسم نامه ای از برگ چایی      ببندم بر پر مرغ هوایی

                   که هروقت می خوری یادم بیایی

                                       *

ولم می رفت وسیل پس نمی کرد        بغیراز من نگاه برکس نمی کرد

                                          *

نه سردارم نه سامان ونه لنگر         بَوه پیرهن کتونیم مونده بندر

                                       *

فلک داد وفلک صد داد و بیداد        فلک چون تاج وتختم دادی بر باد

                                    *

مسلمانان بدید کاردی به دستم        زنم بر شکم غصه پرستم

                                      *

نه تب دارم نه جایم می کنه درد      همی دانم که رنگم گشته بود زرد

                                      *

دگر شو شد که مو جانم بسوزد       گریبان تا به دامانم بسوزد

برای خاطر یک سبز رنگی              همی ترسم که ایمونم بسوزد

                                                                               *      

مو آن انگشت نمای روزگارم          که دور افتاده از یار ودیارم

ند ونم قصد جان کردم به ناحق       به جزءبر سر زدن چاره ندارم

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:16  توسط ستاره  | 

                                                                                

واسونک ها(آسونک ها):

یکی دیگر از بخشهای فرهنگ مردم،خواندن واسونک ها موقع عقد وعروسی است که اجرا وترویج آ ن بیشتر به عهده ی زنان است. این واسونکها انواعی دارد که هرکدام ازآن را با توجه به مناسبت آن می خوانند. که بیشتر به صورت تک خوانی وبا کف زدن وکل زدن دیگران همراه است. انواعی از واسونکها که به صورت جمعی یا فردی در زمان های مختلف خوانده می شود که گاهی شبیه جواب دادن خانواده عروس وداماد به همدیگر است به شرح زیر بیان میکنیم                                             

جینگ جینگ ساز میاد واز بالای شیراز میا د

150 گوهر برقصن که عروس با ناز بیاد

                      *                                   

هرچی دارم سی تو دارم توعزیز خونمی

سر سینه ات گل بکارم تو بوته راجونمی 

                       *          

از خدا صد وایه دارم باد روی دریا بیاد

کاکا جونیم بره حجله شاد وخرم دربیاد 

                         *                                

من منم ومن منم وخواهر داماد منم  

هرچی خواهی توطلب کن بنده ی فرمون برم 

                          *                        

گل تویی بلبل منم گل مو مشتاق توام  

گل نرو اندر غریبی گل خریدارت منم 

                        *      

چرقد زرد وزری زیر مقنعه ی فوفلی

 هر که به دولت می نازه ما به عباس وعلی 

*                          

ای خدا وای کریم واین خدا کرده نصیب 

            چشم آخوند بشه کور که بخت مو بست به غریب

*

یک درختی لب دریا ثمرش مرواریده  

              قربون کاکام بشم که فامیلش ...

*

هلی کوپتر تو هوا کاغذ پرونی می کنه 

            شازده داماد توی حجله بوسی بر گل می کنه

*

جونمی ایمونمی امشو د یگه مهمونمی  

        فرداشب می برنت سرو میون خونمی

*

ای حیا واو حیا ومردمون بی حیا    

            یه کمی مهلت بد ید تا باباجونش هم بیاد

*

گل پاشو چادر به سر کن گل هوای رفتنه

           گل می گه مو پا نمیشم خونه ی بابام بهتره

*

این کوچه که میری بالا کوچه ی فرد وسیه  

    در خونه ی شازده داماد جلسه ی عروسیه

*

چشم های خانم عروس چشمهای بلبله     

        پیرهنش باباش خریده چادرش باغ گله

*

هرکه شاد شاد بشه هرکه نشاد ه شاد بشه

                در عروسی شازده داماد چشم دشمن کور بشه

*

ننه جونم ،ننه جونم آخرم کردی جدا

                       زیر قرآن تو ردم کن تا برم دست خدا

*

ایری(این)قلعه ،اوری (اون)قلعه کشت وکار ذرته    

   قدو بالای شازده داماد همه میگن نمکه

*

شب یک ومنزل هزارو چشم داماد انتظار    

            خیر ببینی بابای عروس این گل از خونت درآر

*

مرغ سبز پرپری دور حجله می پرید    

                د ست کردم مرغک بگیرم شازده داماد از خواب پرید

*

یک سوزن کله ی سرم ویک سوزن بهره ی ننم  

    من که رفتم درغریبی کی کند کار ننم

*

یک اتاق خالی کنید وفرش وگل کاری کنید  

          گل میاد خونه ی شما از گل نگهداری کنید

*

گل پاشو چادر به سر کن، گل هوای رفتنه   

        قوم وخویشونت خبر کن حالا وقت بردنه

*

من نمی رفتم به غربت تو فرستادی مرا   

        گر بمیرم شهر غربت آه من گیرد تورا

*

سه برارم ،سه برارم،سه تفنگ بر دوششه    

     سه فتیله ابریشمی خان نو مهمونشه

*

ما دو تا د ختر ملا ما د و تا تنگ طلا       

         جای ما بندازید بالا اصل ما پیش از شما

*

چه خوشه گو(گاو)بند کنی زمینای نم دار 

           چه خوبه زن بگیری شخص پدر دار

*

چو داریم چولو داریم،عروس کوچولو داریم   

   شمع داریم ،لاله داریم ،داماد 20 ساله داریم

*

گل به رختش بزنید قیچی به رختش بزنید   

      سکه ی آل محمد روی رختش بزنید

*

خواستگاری،خواستگاری از درد دند ون بدتره 

 روزی که سوغات می خوردی حالا وقت بردنه

*

جینگ،جینگ ساز میاد از بالای شیراز میاد  

    شازده داماد غصه نخور خانمت با ناز میاد

*

گل بباره کوچتون ،گلدون بباره کوچتون   

      هر طرف سی می کنم تاکسی سواره کوچتون

*

در خونه ی شازده دامادیه بوته ی نارنگیه 

   قدو بالای شازده داماد لاله ومردنگیه

*

بابای دوماد،بابای دوماد شونه ی ریشت طلا

     تو که زن دادی به بچه ات جای تو،تو کربلا

*

شاه شاهون ای دوماد وماه تابون ای عروس

   زنده باشید هر دوتا تون گل بچینید باغتون

*

شازده داماد سواره وای ماشاءالله رفتنش

 د ستمال سبز کلاغی بسته دور گرد نش

*

ای حنا بند ای حنا بند یه حنای رنگی ببند

داغ فرزندت نبینی مورد بیار حجله اش ببند

     *

در خونه ی شازده داماد آب رُکنی رد میشه   

                   گچ بیا رید پل ببندید خانم عروس رد بشه

                                                                               *     

راه ما کوچه ی شما وپول ما کیف شما   

                        راه بدید عروس ببریم روزیه بچه ی شما

*

حنا کوفتم ،حنا بختم گرد حنا روم نشست 

                        صندلی بالا گذاشتم خانم عروس روش نشست

*

دو تا ماهی لب حوضه داره چشمک می زنه  

                  هر که بد خواه دوماد ه تشه برقش (رعد) بزنه

*

چه کنم چه چاره سازم همرفیقم می برن     

                    بند کفشش شل کنم تا راه دورش نبرن

*

گل گرونه ای دوماد گلدون گرونه ای دوماد       

              قدر نومزاد ت بدون که زن گرونه ای دوماد

*

رو به الله میکنم در چمد ون وا می کنم         

                  میل والماس درمیا رم د ست عروس میکنم

 *

شازده داما د روی تخت وخانم عروس پای تخت      

         زنده باشن صدو بیست سا ل گل بچینند از درخت*

باد اومد بارون گرفت وآب اومد دالون گرفت             

       ای ما شا ءالله شازده داماد دختر از قوما ش گرفت

*

برق برق چادرش،پشت بومها منزلش                          

ما که بردیم د خترش تنها می مونه مادرش

 *

خوش به حاله ننه عروس پشت کفشش مخمله

              میره تو شربت بیاره تا کمربندش زره

*

ننه دوماد ،ننه عروس دیدنش در دکون      

                می خریدن یل مخمل مروارید دامنشون

*

شازده داماد توی حجله تنگ شربت دستشه     

            نه میخوره ،نه میریزه انتظاره زنشه

*

خانم عروس گریه میکرد من هماروس ندارم     

             شازده داما د خنده میکرد من خودم دوست دارم

 *

این برنجای کیلو،کیلو موچیطو پاکش کنم             

         این عروس نازی،نازی موچیطو خوابش کنم

 *

خواهر شوهر یاری بکن با ما وفاداری بکن        

           یه گلی از ما گرفتی خوب نگهداریش بکن

 *

سرما سنگین تره سفره ی ما رنگین تره           

            به عروستون ننا زید د وماد ما قشنگتره

*

کاسه چینی لب تاقچه بانگ بلبل میزنه       

                 خوش به حاله شازده داماد بوسه برگل میزنه

*

ای حمومی،ای حمومی آب حموم تازه کن    

                 شازده دامادمیره حمام شربتش آما ده کن

*

شب بگفتم،روز بگفتم خونه داری خوب بکن     

           با مادر شوهر بسازوچشم دشمن کور بکن*

ما همه خوان وخواییم ماهمه خوان زاده ایم      

          جای ما بندازید بالا ماکلونتر زاده ایم

 *

شازده داماد نمکه بند گلوی همکه             

               شب جمعه میره حجله عروسیش مبارکه

*

گل آورد یم داداشی سنبل آوردیم داداشی

                        تا بخوای خبر بشی عروس آوردیم با ماشین

 *

هوار، هوار آورد یم گل بی قرار آوردیم   

                    عروس آقای .......... با افتخار آوردیم

*

پاتو رونعنا نذار نعنا حرارتش میشه   

                       زن قوم وخیش شدی ایشاءالله مبارکت باشه

 *

سینی وسفره بیارید تا برنجا بکشیم         

                  قاشق وچنگال مهیا تا خجا لت نکشیم

*

موتور 100هم داریم 125 هم میخریم       

              ازهمه بالاتریم اماتکبر نداریم

 *

منم خواهر داماد بلا گردون داماد                  

          گل میخک میشم من میریزم سر داما د

 *

ماشین ازگاراژ دراومد سه برادر شد سوار        

      ازمیون سه برادر......آقا شد دو ما د

 *

حنا حنا می بند یم به دست وپا می بند یم       

            اگر حنا نبا شه دل به خدا می بندیم

 *

پاتو رو نعنا نذار نعنا حرارتش می شه        

            با غریبون ازدواج کن وصله ی تنت بشه

 *

پروانه پرواز کن بشین وبرام ناز کن         

             پروانه رنگا رنگه عروس خودش قشنگه

*

کی تو حجله،کی تو حجله شازده داماد بازنش  

         کی بگرده دور حجله خواهر کوچکترش

*

این تشک مال کیه که صبح تاشب برق میزنه   

         شازده داماد روش نشسته با زنش حرف میزنه

 *

گل،گل افشون کردورفت مارو پریشون کردورفت

        جای دیگر درنظرکرد جای خوب ول کرد ورفت *

زلف بور خا نم عروس من خودم فِر میزنم      

          درحجله که رسیدیم من خودم کِل میزنم

 *

حجله بستم،حجله بستم حجله ی سی وسه رنگ   

        توی حجله ی شازده داماد خوابیده شیرو پلنگ

*

کاسه، چینی پر شکر بالای رف خونه ی پدر         

        چه خوشه خونه ی پدر کاشکی نمی رفتم به در

*

شازده دوماد شش دونه ،شش میلیون داده خونه    

       این ورش گل،اون ورش گل ،وسطش حجله خونه

*

گل مینا،گل سوسن،حیاط گلکاری کنید                         

از میان گل مینا خانم عروس رد کنید

 *

خانم عروس،جونم عروس تا میتونی ناز بکن      

          تا میارن میل والماس قرص ماهت باز نکن

*

هرچی گشتید شهرتون دختر نشد پسند تون  

               دختر از ماها گرفتید مثل ماه آسمون *

 

آسمون اختری وسیمکون یک دختری        

               ای ماشاءالله شازده داماد میلیون دادو خرید

 *

در خونه ی شازده داماد زده مبل وصندلی     

             طایفه عروس ،طایفه داماد یک به یک خوش آمدید

*

کاکای دوماد چایی آورد ،گفت دیگه من خستمه      

         بعداز عروسی کاکام دیگه نوبت منه

 *

یک نفر توی حموم ،سیصد نفر دور حموم           

         لاله ها روشن کنید تا بیاد سرو روون

 *

بابای دوماد قسم خورده غوچ گله می کشم                   

چه بکشم چه نکشم خرج طایفه ام می کشم

*

چشم تو چشم شکال فرقی نداره ای عروس    

              صورت پرگل تو جای بوس نداره ای عروس

*

صورت برگ گلت لازم به آرایش نبود      

                    این چشای مست که داری لازم سورمه نبود

*

ای ماشاءالله خانم عروس ای ماشاءالله قرص ماه    

       ای ماشاءالله شازده دوماد که پسند کرده شما

*

بالا خونه ی رو به قبله خشت ونیم خشتش طلا       

       هر زنی که کِل نزنه واگذارش با خدا

*

شب شد و عروس نیومد ای چراغ تا صبح بسوز     

       قرص ماه خانم عروس شب شده ماننده روز

*

این همه طلا که داری مگه بابات زرگره  

 این همه جهاز که داری مال کویت وبندره   *                   

میل پهن آورد ه ایم ومیل باریک هم داریم   

                  از همه بالاتریم اما تکبر نداریم

*

چرقد زرد وزری وبرسر حوروپری           

                 هرکه به دولت بنازه ما به عبا س وعلی

*

شازده داماد زد به دریا زین اسبش آب گرفت    

            ازوجود شاه چراغ کار خیرش روگرفت

 *

شازده داماد نمکه نمکد ونه طلا می خواد        

           اول از جشن عروسیش کمک از خدا میخواد

 *

قربون بالای بلندت توکجا خواندی نماز         

             شال ترمه گل مینداز ،تا بیارم جانماز

*

تف به قوم پدری ،لعنت به قوم مادری  

                    دختر دسته ی گلش داده به شهر دیگری*

کیسه داره پر میشه دوماد داره هول میشه      

           دوماد شغلت وعوض کن برو زرگری باز کن

 *

از خدا صد وایه دارم که بشم خواهر شوهر     

          کیف سبزی دست بگیرم بشینم بالای دست *

غبار، غبارامشب ،گردوغبار امشب                     

پونصدی و هزاری  توجیب دوماد نذارید

ریال ریالش کنید خرج عیالش کنید       

                  باهم میرن ماه عسل به نیت پنج تا پسر

سعید و وحید ویدالله ،مملی ومش سیف الله*

هل ومیخک توتشه ننه ی عروس قیلون کشه           اگه قیلون نباشه سیگار ولستون می کشه*

لالایی ها:

مادران یا مادر بزرگان زمانی که می خواهند فرزندان یا نوه های خود را به خواب بسپارند آوازهایی را سر می دهند که بسیار آرمبخش ودلنشین است . این آوازها را که لالایی می گویند زمانی سروده می شود که مادران پای گهواره کودک خویش نشسته وهمچنان که آن را تکان می دهند می سرایند. بیشتر این لالایی ها آهنگ حزن انگیزی دارد ومادران ضمن خواب کردن کودکشان دل خود را نیز تسکین می دهند. انواعی از این لالایی ها که امروزه  کمترازآن استفاده میشود را بیان میکنیم.                       

لالا لالا گل اوشن

کاکا ت رفته چیشم روشن

*

لالا لالا گل خشخاش

کاکات رفته خدا همراش

*

لالا لالا گل زیره

بچه م آروم نمی گیره

*

لالا لالا گل پسه

بابات اومد دیگه بسه

قبای زرد زنگاری تنش بید

تفنگ لول برنو برکولش بید

*

لالا یت میگم خوابت نمیاد

بزرگت میکنم یادت نمیاد

بزرگت میکنم صد ساله باشی 

 غلام حضرت معصومه باشی

*

لالا لالا گلم باشی ،بزرگ شی همد مم باشی

خداوندا تو پیرش کن،زیارتها نصیبش کن

*

خداوندا تو ستاری ،همه خوابن تو بیداری

به حق خواب وبیداری ،عزیزم را نگهداری

*

سرراهت نشینم تا بیایی ،

به قربونت کنم هرچه بخواهی

به قربونت کنم هم مال وهم جون

رودم،شرطی که خود تنها بیایی

*

لالا یت میگم شالله (انشاءالله) خو(خواب) نباشی

بمیره دشمنت تو زنده باشی

*

کلاغ سرسیاه ،گنجشک نیلی

همی راه میروی بَوه ی مو نیدی(ندیدی)

همی راه میروم بوه ی(فرزند) تو دید م

کتابش بسته بید(بود) می رفت غریبی

*

بخوس،بخوس،بخوس(بخواب) که صبح پاکه

که بد خواه عزیزم زیر خاکه

لالایت میکنم که ماه بزنه ،که بدخواه عزیزم مار بزنه *

پزشکی سنتی:

      مردم این بخش اعتقاد بسیار زیادی به گیاهان دارویی دارند واین بیشتر دربین کهنسا لان که در قدیم باانواع بیماریها دست وپنجه نرم کرده اند. رواج دارد از اعتقادهایی که به داروهای گیاهی دارند وواقعا خیلی مفید تر از داروهای شیمیایی است وبسیار مورد استفاده قرار میگیرد عبارتند از:                   

-از بارهنگ ونبات برای  کسانی که طبیعت سرد دارند وسرما خوردگی استفاده می کنند-از تودورو،مرمرشک،ریحان،پا سیاه،گل ختمی ،ریشه ی محک و وهفت تخم برای سرما خوردگی وگلو درد استفاده می کنند.                                                                                                    

-از زنیون برای ترش کردن معده واز راجونه برای حالت تهوع استفاده می کنند. اوشن باریک و اوشن پهن که به ترتیب طبیعت گرم وسرد دارند برای چربی وقند خون استفاده می کنند. از بیکلوک برای معده درد،از مدوک برای قند خون استفاده می کنند.                                                                

از قند وگینجه وقند وراجونه برای دل درد نوزاد استفاده می کنند.                                             

از اولیله،کلکُتی و سیاه دانه برای زنانی که بچه دار نمی شوند و همچنین از سرزرده،تخم شوید،نعنا وگل محمدی برای دل درد استفاده می کنند.                                                                          

از گل گاوزبان ونبات برای بیماریهای اعصاب وقلب استفاده می کنند.                                       

از شیرخشت وتلنجوی برای زردی نوزاد واز خاکشیروتخم شربتی برای گرما زدگی ،از برگ محک برای رگ به رگ شدن پا استفاده می کنند                                                                     .

از بابونه برای دل درد ودیگر دردهای عضلانی استفاده می کنند.                                            

در این بخش از انواع عرقیات نیز استفاده می شود .ماننده:                                                  

عرق چهل گیاه برای ناراحتی معده ود ل درد استفاده می کنند از عرق شوید برای چربی خون،از عرق برگ گردو وکاسنی برای دیابت استفاده می شود
+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:14  توسط ستاره  | 

اصطلاحا ت محلی:

         در این بخش اصطلاحات محلی زیادی وجود دارد که هر کدام با لهجه ی سی گانه ی سیمکا نیها که ادا می شود ریتمی خاص دارد این اصطلاحات در بیشتر مناطق استان فارس کاربرد دارد ودر این بخش وروستاهای آن گاهی در حد گذاشتن فتحه ،کسره وضمه این اصطلاحات فرق می کند تا جایی که همین تغییرات کوچک مشخص کننده ی افراد یک روستاست .این اصطلاحات را به شرح زیر بیان میکنیم .                                                                                                             

اَ به جای باء اضافه بکار می رود: اَتو گفتُم،اَزت گفتما،گفتومت اِت گفتما،یا اَزِِش گفت که همه ی اینها به تو گفتم معنی می دهد.                                                                                             

،(a)

.اُمشو=امشب (omshow)

اُرسی=کفش .( orsi)

.کفشک= دمپایی(Kafshak)

.اسُم =کفگیر (Assom)

.افتو= آفتاب(Afto)

.سی= برای(Si)

.فضا،فده= حیاط(Faze.Fade)

      یا انسان فاقد هنر وخاصیت. .اوللک =مترسک موجود درمزارع( Ololak)

.اوسا= آنسال،آن موقع،آن وقت(Owsa)

.تش= آتش(Tash)

.اِنگا، مخفف انگار= گویی، مانند،مثل (Onga.Enga)

او=آب.(Ow)

اووتو= مخفف دو کلمه ی آب وتاب.(Ow Tow)

اوسی = چنگال های چوبی بزرگی که برای جداکردن کاه ازدانه به کار میرود..(Owsi)

اوول = د نبال کار بیهوده رفتن.(Ow-vel)

اُلو= سیب زمینی.(Olu)

 ایلون و ویلون= حیران وسرگردان.(Aylun-vaylun)

اُزار= درد ومرض.(Ozar)

بار= دفعه،مرتبه،وسایلی که بر پشت حیوان حمل می کنند،ثمرومیوه.(Bar)

اوسن= باردار،حامله.(Owsan)

بنجشک =گنجشک.(Benjeshk)

 بجیک= فرار کن.(Bijek)

بارو= مرغ خانگی که زمان تخم گذاری او فرارسیده است.(Baru)

بختر= بهتر.(Bekhtar)

باد وم= بادام.(Badum)

                                                       .                               پرافاده باد و=.(Badu)        

با ل= درترکیباتی مثل گوشه قالی ولباس یاقبول هم معنی می کنند.. (Bal)

بامبول در آوردن= حقه بازی ،کاری را انجام ندادن.(Bambul)

بافتو= خودستا.(Bafto)

بوه= فرزند.(Bave)

بنج =زنبور سیاه بزرگ.(Benj)

پشلک = زنبور زرد.(Peshelak)

دُغو= مخلوط آب وسیمان که برای ساخت وساز به کار میرود..(Doghu)

باره= داد وفریاد کردن.(Barreh)

بووه= برای دست نزدن بچه به چیزی به کار میرود..(Boveh)

برِِوبر=خیره خیره.(Ber-Ber)

بخوس= بخواب.(Bokhous)

بون= پشت بام.(Bun)

 بق= قورباغه.(Bagh)

بالشت= متکا ،با لش .(Balesht)

بلیگ= سرازیر شدن آب دهان از گوشه ی لبها.(Belag)

بَر=بر آفتاب =روبه آفتاب.(Bar)

بُر=دسته ،گروه،گله.(Bor)

کوله= تعداد زیاد از چیزی.(kole)

  بُلنگ= خیار سبز.(Bolang )

برم= رودخانه.(Barm)

جزول= جوی آب.(jazval)

بش= زراعت د یم.(Bash)

بیله = طایفه ،گروه.(Bayle)

پائیدن=مواظبت کردن.(Paeidan)

پریگنه،پرینه=پریروز.(Parigne-Parine)

          دینه =دیروز.(Dine(

                                                                                     اُمرو= امروز.(Omru) 

پسین= عصر.(Pasin)

 پیل= پول(دربعضی روستاها استعمال می شود).( Pil)

خین= خون(در بعضی روستاها استعمال می شود).(Khin)

بال نی= قبول نیست.(Bal ni)

 بید= بود. (Bid)

پو تا بریم= پاشوتابریم= بلند شوید تا برویم.(Pota peraym)

شید =شدن .(Shid)

                                                                                   شو=شب ،شوید.(Show)

                                                                            پیله= کا سه       .(Payle)

شرطی= کاسه.(Sharti)

لب تخت= بشقاب .(Labtakht)

پاک =تمام .(Pak)

                                                                                             دوری= بشقاب .(Dowri)

                                                                     پرپیت= پر کندن مرغ.(Perpet)

پَته= نوشته،سفته،آبرو.(Pate)

پَتی=برهنه،لخت،آدم پاپتی وبی شخصیت.(Pati)

 په له مرگ=بی جان،نیمه جان.  (Pelemarg  )

پَرچَل= کثیف.(Parchal)

گَنده=کثیف.(Gande)

            ضف شدن= پنهان شدن .(  Zaf shodan     )

شمه= به آشیانه رفتن مرغ خانگی در شب.(Shame)

شنگل =آدم کوچک اندام ،ظریف،.(Shangol)

شوپا= نگهبان شبانه.(Show pa)

شهله=پاره کردن .(Shehle)

طوم= مزه،طعم.(Tom        )

چرکو=کثیف.(Cherko)

پخه=نشخوار.(Pokhe)

 پخمه=آدم احمق ونادان.(Pakhme )

پُدوز=خرمای نارس.(Poduz)

پرخوردن=پرخیدن به دور خود.(Per khordan)

پرپرکو= فرفره،پرپرک.(Perperako)

پر کردن= هرس کردن درختان.(Parkardan)

پرسم= آردمختصری که درموقع نان پختن روی خمیر میریزند تانچسبد..(Parsom)

ووره=صدا.(Vore)

پریزه=کهنه پارچه ای که درآن چیزی می بندندوپیریزه هم نامیده می شود..(Perize)

پسین=بعدازظهر.(Pasin)

پیشه= شاخه ی درخت خرما.(Pishe)

پینه=پوست اعضای بدن که براثر کار،سخت وستبر شده است..(Pine)

تلپی افتاد=ناگهان افتاد.(Telepi)

شیرگیر= صافی.(Shirgir)

تای هم میان= به هم آمدن .(Taye ham miyan)

تگه=گنده ،بزرگ.(Tage)

گُت= بزرگ.(Got)

دی= مادر.(Day)

تومون= زیر شلواری.(Tomun)

گنا= دیوانه.(Gena)

تیت= توت (در بعضی روستاها).(Tit)

تیله مار =بچه ی مار.(Tile mar)

مخ=درخت نخل.(Mokh)

پلیچ=آدم سمج.(Pelich)

جُل وپلاس= لباس وفرش کهنه ومندرس.(Jolo pelas)

پلاسیده =پژمرده شدن میوه ودرخت.(Pelaside)

گلسیده= پژمرده شدن گیاه ومیوه.( Geleside)

پل پل کردن=دست وپا زدن انسان وحیوان در حال جان کندن.(PelPel kardan)

پلکندن =مخلوط کردن چیزی درخاک یا آرد.(Pelkondan)

پنجیر= نیشگون.(Penjer)

کنجیر= نیشگون.(Kenjir)

پله پله کردن=کاری را بکندی انجام دادن.(Pele Pele )

پنگ=خوشه ی درخت خرما.(Pang)

بُنه=بهانه.(Bone)

پوشن=رختخواب،بستر.(Poshan)

پی= دنبال وعقب چیزی.(Pay)

کهکه=سرفه کردن.(Kohke)

پرسوک=پرستو.(Persok)

توره=شغا ل .(Tore)

 

توله=بچه حیوان،بچه انسان درمقام تحقیر،نوعی گیاه که خواص دارویی دارد..(Tole)

 

ترشک=گیاهی که با آن خورش درست می کنند..(Torshak)

تی= نوک، گوشه.(Ti)

تیلیشه=نوار باریک پارچه.(Tilishe)

تیلیت=ریزه کردن نان درآبگوشت.(Tilit)

 

پلت= تفاله ی چایی.(Pelt)

 

جار زدن= صدا زدن .(Jar zadan)

 

قاره= فریاد بلند.(Ghare)

 

جر کردن= دعوا.(Jar)

 

جر زدن=قبول نکردن چیزی.(Jer)

 

تر زده= خراب کاری کردن.(Ter zade)

 

ترزیدن=سوختن موی سر .(Terzidan)

 

تش= شپش.(Tesh)

 

تکِ دو کردن=دوندگی کردن.(Takedw)

 

تلمپ وگود=هر چیز پست وبلندی دار.(Telamp  o  gowd)

 

ملا=شنا کردن.(Mala)

 

جرجرو=آدم پر سروصدا.(Jarjaro)

 

جیزه= غذای کودک.(Jiza)

 

کلکه=پسر بچه.(Kaleke)

 

جغله=پسر بچه.(Jeghele)

 

جرو= جوراب.(Jeru)

 

نور=گاو ماده.(Novar)

 

چپو=چپاول،غارت.(Chepo)

 

چپیدن=فشار آوردن یا ضربه وارد کردن به چیزی.(Chapidan)

 

سی= نگاه .(Say)

 

بوا= بابا .(Bua)

 

چسک=مقدار خیلی کم از چیزی.(Chosak)

 

چشته خور=کسی که از دیگری به نحوی بهره مند شده وهمیشه همان انتظار را دارد..(Cheshte khor)

 

چقیدن=چیزی از کسی ربودن،در خاک گیر کردن.(Chaghidan)

 

چکنه= چسبنده،چسبناک .(Chekene)

 

 چل = گودی زیر بغل.(Chel)

 

خینه= خانه(در بعضی روستاها).(Khine)

 

چنگ= منقار پرندگان.(Cheng)

 

 چوله=جوجه تیغی.(Chole)

 

خِر=گلو.(Kher)

 

چووه= چوبی که برای نان پختن استفاده می شود..(Chove)

 

خنج=ناخن های بلند وتیز.(Kheng)

 

خو= خواب.(Khow)

 

خنخنکو= قلقلک دادن.(Khenkhenaku)

 

دبه =ظرف استوانه ای شکل مخصوص مایعات  .(Dabe)

 

کلوک=ظرفی شیشه ای واستوانه ای شکل مخصوص روغن حیوانی در گذ شته.(Koluk)

 

بخشه= عطسه.(Bakhshe)

 

دوکو =خم شدن.(Dokow)

 

دمباز=خرمایی که نصفش خرما ونیم دیگر آن نرسیده است..(Dombaz)

 

دمکوپ= واژگون.(Damakop)

 

دنه= دهنه ،ورودی باغچه که آب ازآن وارد می شود..(Dane)

 

 دمب گویی=چماقی که شبیه دم گاو است.(Dumbegowi)

 

 

دمه=هوایی که تولید خفگی می کند.(Damah)

 

رچنه=آدم کوچک در مقام تحقیر.(Rechene)

 

رخت=لباس.(Rakht)

 

رشکو=حیوانی زرد رنگ که دشمن مرغ وخروس است.(Reshko)

 

روند= روش ورفتار ومثل.(Ravand)

 

روکار= روش .(Rukar)

 

 جلکی=به هم ریختگی لباس ها.(Jolaki)

 

 زمسون= زمستان.(Zemesun)

 

توسون=تابستان.(Towsun)

 

گل=خاک .(Gel)

زهره= جرأت.(Zahre)

 

 خارش کردن سر،یا از دست کسی عصبانی بودن وتلافی کردن.(Sar karond)

 

جغند= خارش اعضای بدن.(Joghond)

 

تغرگ= تگرگ.(Tagharg)

 

شپک= دست زدن.(Shpak)

 

شپلاغ= سیلی زدن.(Shapelagh)

 

شر دادن= پاره کردن.(Sher dadan)

 

نوکوه= دمکش.(Nokue)

 

پت=موی سری که ژولیده وناصاف است.(Pet)

 

پتک=صبروحوصله.(Petak)

 

پرند وشنه= پریشب.(Paran dushne)

 

 

تاوندن= پیچ وتاب دادن یا با زبان چرب و نرم کسی را منحرف کردن از موضوعی.(Taundan)

 

تاماضون=شاید،گویا.(Tamazun)

 

سوز= سبز.(Suz)

 

زیده=وضع حمل.(Zaide)

 

 چو= چیزی را به همه فهماندن،.(Chou)

 

چن چیلو= جمع آوری هیزم کم ونازک.(Chan-chilo)

 

درا آمدن =کش آمدن ،دراز شدن .(Dera amadan)

 

زهک= آغوز.(Zahk)

 

سوا= جدا کردن  .(Sava)

 

سهار= بوی چربی نامطبوع از ظروف نشسته شده.(Sohar)

 

سوم= سرمای شدید .(Sum)

                                                              سیمیت =بویی شبیه بوی ماهی.(Simit)

 

خشتک=فاق،شکاف.(kheshtak)

 

فرز=چابک،زرنگ.(Ferz)

 

فسیله=نخل ،درخت خرما.(Fasile)

 

قادمه= ریسمانی که از مو تابیده شده است.(Ghadme)

 

قوله=همراه با قرض می آید..(Ghole)

 

 قی،قیلیغ=مایع گوشه ی چشم در هنگام صبح.(Ghiligh.Ghay)

 

قسیون= استفراغ.(Ghasiun)

 

کپ= دهان.(Kap)

 

کپ=واژگون.(Kop)

 

کت=لانه یا محل اتصال میوه وخیار.(Kot)

 

کرچند ن=جویدن.(Korchondan)

 

کراک کند ن =آروغ زدن.(Kerak  kandan)

 

کرند ن=سخت خاراندن بدن.(Karondan)

 

کرک=دوره ای که مرغ خانگی تخم نمی گذارد..(Korok)

 

کر کرنجی= موی فرفری وپرچین وشکن.(Kerkerenji)

 

کرنجال= خرچنگ.(Kerenjal)

 

کنت=کمر.(Kent)

 

کنس= خسیس.(Kenes)

 

کو=حشره سیاه رنگی که درآردوبرنج است.(Kw)

 

کوروک=هر میوه کوچک ونارس.(Koruk)

 

کهه=چانه،فک.(Kahe)

 

گاسم= شاید.(Gasam)

 

واتینگک= برگشت.(Watingak)

 

شو،شی=پایین.(Shu.Shi)

 

رو=رواج.(Row)

 

گر گرفتن=بهانه جویی کردن.(Gergereftan)

 

 

گر گر کردن=نق نق کردن.(Gerger kardan)

 

مرزنگ=مژه.(Merzeng)

 

پنجه= انگشت.(penje)

 

بالا گیری=از کسی طرفداری کردن

 

بی جهت=حیف

 

بُر زدن=قرعه کشی کردن

 

بِِر شدن=خیره شدن

 

بریدن=مال یا خانه کسی را دزدیدن یا بریدن

 

کپش=کفش

 

پا بها کردن=عوض کردن

 

سرکشی رفتن=پا گشا

 

دق کرد=غصه خورد،مردن از غصه

 

پوکید=فشار زیاد از خستگی و غصه

با هم راه آمدن=سازش کردن طرفین معامله بر سر قیمت

 

پی جور شدن=در تعقیب وجست وجوی چیزی بودن

 

تی او رفتن=دنبال اب یا چیزی دیگر رفتن

 

جیلیز ویلیز کردن=سر و صدای مواد سرخ کردنی

 

شنفتم و اشنفتم=شنیدن

 

تلمبار=هر چیزی که روی هم ریخته شده و به صورت تلی در آمده باشد

 

روغونه=رودخانه

 

تمرگیدن=نشستن،اهانت و تحقیر کسی

 

تو دهن افتادن=زبانزد شدن،به چیزی شهرت یافتن

 

جومه=پیراهن

 

شَمد=چادر

 

چَرقد=روسری

 

جلیسقه=جلیقه

 

جنجال=شلوغ،پر سر و صدا

 

جُنگه=گاو نر

 

چَبش=گوسفند نر

 

کهره=بزغاله

 

جوغن=هاون سنگی بزرگ

 

جوشانده=مایعی که از داروهای گیاهی درست میکنند

 

جیکیدن=فرار کردن

 

جیم شدن=آهسته از مجلسی بیرون رفتن

 

خر=اُلاغ

 

چیکیله=جوجه

 

چوغ=چوب

 

جُلت=جلد کتاب یا هر چیزی

 

سه جلد=شناسنامه

 

چَربُندن=افزودن مقداری کمی به جنس فروخته شده

 

چُرم=آب بینی

 

چیش سفید=آدم بی حیا

 

چال=لانه چیزی

 

چِِِلکُندن=چیزی فشار دادن و له کردن

 

چیل=لب

 

خارک=خرمای نرسیده و زرد رنگ

 

خاگ=تخم مرغ

 

چی دار=متمول،دارا

 

خیمه=هیزم

 

خرف=کم هوش،خنگ

 

خُرگ=زغال آتش

 

غَزوک=سوسک سیاه

 

کلبوک=مارمولک

 

خنج زدن=با ناخن کسی را زخمی کردن

 

خوش و بش=تملق و چاپلوسی

 

خیارزه=خیار چمبر

 

اَنگ=بر چسب وعلامت

 

بَچ=جوانه هایی که از کنار ریشه درخت بیرون می آورند و در جای دیگر می نشانند

 

تُنگ=پارچ آب خوری

 

پیزاده=پسر خوانده و دختر خوانده

 

تَلواسه=اضطراب،نگرانی و بی قراری

 

دده و دادا=خواهر

 

کاکا=برادر

 

خالو و آغا دی=دایی

 

در نرو=کوچه ی بن بست

 

دوشنه=دیشب

 

دروش=ابزار نوک تیزی که کفش دوزان به کار میبرند

 

دروشیدن=لرزیدن

 

دیوال=دیوار

 

د س پاچه شدن=هول شدن

 

د س پلکو کردن=با دست چیزی را زیر و رو کردن

 

د س نخورده=سالم و بی عیب

 

دَ س=د ست

 

د س و د لباز=بخشنده و سخاوتمند

 

د َسه=د سته

 

دَ س خط داشتن=سواد خواندن و نوشتن داشتن

 

دَ شت کردن=اولین معامله کاسب در اول روز یا شب

 

دَ ک کردن=کسی را  به بهانه ای از مجلس بیرون کردن

 

دو کاره=کسی که سنش بین جوانی و پیری است

 

دل دل کردن=مردد بودن

 

دل زده شدن=سیر شدن از چیزی،متنفر شدن

 

دلواپس=نگران و مضطرب

 

دل و دماغ نداشتن=حوصله ی انجام کاری را نداشتن

 

دندون کروچه=ساییدن دندان به هم در موقع عصبانیت

 

دود دل در آوردن=احساس درد کردن،تلافی کردن

 

دود لاخ=گرد و خاک زیا د

 

رشمیز=موریانه

 

از رو رفتن=خجالت زده شدن

 

رود=فرزند

 

روده دراز=پر حرف

 

زُر=سر گیجه

 

زوزو=خار پشت یا تحقیر کسی به  خاطر زشتی

 

زَهری=عصبانی شدن کسی

 

زیر پای کسی نشستن یا کشیدن=کسی را فریب دادن،اغفال کردن کسی

 

سال شدن=خوب شدن محصول زراعی

 

سِِِـد=نردبان

 

صبا=صبح،فردا

 

سراغ=جست و جو،تجسس

 

سیل=تماشا کردن

 

سر کسی را از راه به در کردن=کسی را گمراه کردن

 

سر در گُم=حیران و سر گردان

 

سر پله وسر بُنکی=اُتاقکی که بالای پله در پشت بام های قدیمی می ساختند

 

غُرتُراق=رعد و برق

 

تشه برق=صاعقه

 

تیفون=طوفان

 

باهار=بهار

 

فیکه=سوت زدن

 

قیلون=قلیان

 

پاتول،تشتک=دیگ

 

تو حجله ای=هدیه ای که برای عروس و داماد می فرستند

 

تیتَلو=انجیر های خیلی کوچک

 

تیلیش دادن=شکاف دادن پارچه

 

چاکیدن=زاییدن با زبانی تحقیر آمیز

 

چشم روشنی=هدیه و ارمغانی که برای شخص از سفر آمده یا کسی که دارای نوزادی شده می فرستند

 

چیکلوک=دوغی که پس از پختن داخل کیسه میکنند

 

خاب=پرزهای قالی

 

خوش باش=تملق گویی،چاپلوسی کردن

 

اَنگ در آوردن=عیب و ایراد گرفتن از چیزی

 

سارُغ=دستمال بزرگ،بقچه

 

سُک=گوشه،کنار

 

سُک وپُک کردن=کسی را به کاری یا دعوا ترغیب کردن

 

سُنت کردن=ختنه کردن

 

سو=بینایی چشم

 

سقوس=سبوس

 

قاهام شدن=پنهان شدن

 

شلیته=زن بی حیا و بی قید و ابالی

 

شور واشور=به لباس یدکی اتلاق می شود که چون یکی برای شستن بیرون آورند دیگری را می پوشند

 

پخش کردن=چیزی را همه جا بیان کردن

 

طمع خوم=آدمی که زیاد حرص می زند،طمع کار

 

غُبر=بخار آب گرم،بخار زیاد

 

غُم غُم کردن=ناراحتی از چیزی یا کسی

 

غُم غُمو=کسی که به خاطر هر چیزی از خودش ناراحتی نشان می دهد

 

فیک فیکو=سوت کوچکی که بچه ها با آن بازی میکنند

 

تسمه=کمر بند

 

قر دادن=حرکاتی که با رقص با کمر می دهند

 

قِرسمَک=لکه ای که بر اثر عرق کردن و چربی دور کلاه و یقه لباس می ماند

 

قٌُلُپ=یک جرعه آب

 

قٌُلپیدن=فرو رفتن و گود اُفتادن اجسام فلزی در اثر ضربه

 

قِِم=قیف

 

قٌُمقٌٌمه=ظرف آب

 

کاج=کسی که چیزی را دو تا می کند

 

کارد آمدن=آماده قربانی شدن گاو و گوسفند

 

کَپَر=سایه بانی که با شاخ و برگ درختان در صحرا و باغ ها می سازند

 

صحرا=بیرون

 

کُخ=قوز

 

کس و کار=قوم و خویش

 

کمونتر=کبوتر یا کفتر

 

کُل=کُند

 

کُلکُلتی=پرنده ی کاکلی

 

پُرسه=احوال پرسی از خانواده متوفی

 

کُلَم=سنگ نرم

 

کُلَنتی=بنای مخروبه

 

کولور=ساقه ی خشک بوته ی گندم و جو

 

کُلون=چوبی که در پشت در برای بستن به کار میرود

 

کُم=شکم

 

گاگُله کردن=چهار دست و پا رفتن کودک

 

گُر=در اصطلاح زراعی مدت صبح تا ظهر را گویند

 

زنجفیل=زنجبیل

 

گُرد َک=غلوه،کلیه

 

گُر گرفتن=عصبانی شدن،آتش گرفتن

 

گُشنه=گرسنه

 

کُنگُل=سنگ بزرگ

 

پخشه=پشه

 

رُمبید=خراب شد

 

رُمباند=خراب کرد

 

گوشی=آدم زود باور و دهان بین

 

لا جون=آدم بی بنیه و لاغر و ضعیف

 

لا دادن=از کف دادن

 

لاسیده=پژمرده

 

لُپ=گوشت گونه

 

لِت=قسمت،نصف،نیمه

 

لِکه=پارچه کهنه

 

لَته=زمینی که در آن هندوانه و خیار و... می کارند

 

لَق=آدم جِلف و سبک

 

لَک زدن=با زبان چیزی را لیسیدن

 

لُفت و لیس=ته مانده ی غذا در ظرف را پاک کردن و خوردن

 

چُکُنه=سبد حصیری برای انجیر و انگور

 

دُر=سبد استوانه ای و حصیری برای انجیر

 

لُگاره=خوشه ی خرما

 

لَم دادن=به چیزی تکیه دادن و دراز کشیدن

 

لِنتِرَک=لَگَد حیوانات،در تحقیر بچه ی انسان

 

لُنج=لَب

 

لِنگ=پا و در ترکیب لنگ روز مساوی با نیمه و وسط

 

لَنگ کردن=کاری را متوقف کردن

 

مشت کسی را باز کردن=لو دادن

 

لِه ولَوَرده کردن=خورد و خمیر شدن

 

ماچ=بوسه

 

مارز دادن=سر کوفت زدن به کسی یا شما تت کردن دیگران

 

مُچَنه=مُچاله،تحقیر آدم تنبل

 

محل نهشتن=اعتنا نکردن به کسی،محل نگذاشتن

 

نزوک=نازا و عقیم

 

مَش=مغز سر

 

مُف=آب بینی

 

مِنگ=خرمایی که در سر درخت خشک و فاسد شده است

 

گوک=دانه هایی که روی پوست بدن مخصوصأ پشت دست پیدا شود و آن را زگیل گویند

 

چَک و پوز=اعضای صورت

 

مَلِکی=گیوه

 

مَنگ=زنگ فلزات وآهن

 

قاتغ،قاتق = خورشت

 

نَخش کسی نداشتن= ازکسی متنفر بودن

 

نُخوش=مریض

 

ند ونم کاری=بی تجربگی،بی اطلایی

 

نَنی=گهواره

 

نیس اندر جهان= در جهان نادر است

 

نیش=نوک مداد

 

وارسی کردن=دیدن ونگاه کردن زیاد

 

بی رنگ ورو=ضعیف وزشت در تحقیر انسان

 

وازده = چیزی که مورد پسند کسی قرار نمی گیرد،متاع نا مرغوب

 

واکن= باز کن

 

وایه=حاجت وآرزو

 

وَرچیدن=دانه خوردن مرغان

 

وِل= یار معشوق

 

ولکی =زن هرجایی،آدم ولگرد

 

 

ولنگ وواز=بی قید،لااُبالی

 

گاد ون=طویله ی گاو

 

آغل= جایگاه گوسفند

 

کُله=لانه ی مرغ

 

هاج وواج=حیران وسرگردان

 

هاکَک=خمیازه

 

هَرَجی شدن=بی تاب شدن از تشنگی

هَکال=نوعی قارچ سفید رنگ که به آن دُ نبل نیز می گویند.

 

هَمریش=باجناق

 

هماروس=جاری

 

هَمگل=بستن گلوی د و گاو به هم برای شیار

 

هُندُر کردن=از عهده ی کار مشکلی بر آمدن

 

هواخوری=گردش

 

خاردن=خوردن

 

چُکُل=چوب کوچک

 

هیز=چشم دریده ،بی حیا

 

هیمه=هیزم

 

یتیمک=خورشت بادمجان ریز که فاقد گوشت است

 

یَل=کُت مخصوص زنان

 

 

سُریدن = لیز خوردن

 

نرولاس=نروماه هر حیوانی

 

نار=انار

 

موری= مورچه

 

کول= شانه،کتف

 

گِربه=گریه کردن

 

نیم دری=پنجره

 

دونشت=اسفند

 

چَِِِِِِِِلهَ=قرار دادن سه سنگ کنار هم برای آتش

 

چیش=چشم

 

باپیری=پدر بزرگ

بادزده=مشهور

 

مُشتَلَق= مژدگانی

 

شوگر=شوهر

 

دومن،گودی=پایین

 

ویلنکا=آویزان

 

سر رشته داشتن= دلیر ،زرنگ بودن در هر کاری

 

فَنده= مثل،مانند

 

هوق=استفراغ

 

دُخته=دختر

 

قُشه=نکبت،احمق

 

درد کسی داشتن=بدجنسی در مورد او

 

در بعضی روستاها الف را به اُ تبدیل می کنند.وضمائر

 

(مان،تان،شان)به صورت(مون،تون،شون)در می آورند.

 

مَ گفت=به من گفت.      تَ گفت=به تو گفت.  شَ گفت=گفتش

 

مونِِِِِِِِِ گفت=به همان گفت.      تونِِِِِِِِِِِِِِِ گفت=گفتتان

 

شونِِِ گفت=گفتشان        مونه گفتا ،شونه گفتُما

 

تونه گفتُم

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:13  توسط ستاره  | 

اصطلاحا ت محلی:

         در این بخش اصطلاحات محلی زیادی وجود دارد که هر کدام با لهجه ی سی گانه ی سیمکا نیها که ادا می شود ریتمی خاص دارد این اصطلاحات در بیشتر مناطق استان فارس کاربرد دارد ودر این بخش وروستاهای آن گاهی در حد گذاشتن فتحه ،کسره وضمه این اصطلاحات فرق می کند تا جایی که همین تغییرات کوچک مشخص کننده ی افراد یک روستاست .این اصطلاحات را به شرح زیر بیان میکنیم .                                                                                                             

اَ به جای باء اضافه بکار می رود: اَتو گفتُم،اَزت گفتما،گفتومت اِت گفتما،یا اَزِِش گفت که همه ی اینها به تو گفتم معنی می دهد.                                                                                             

،(a)

.اُمشو=امشب (omshow)

اُرسی=کفش .( orsi)

.کفشک= دمپایی(Kafshak)

.اسُم =کفگیر (Assom)

.افتو= آفتاب(Afto)

.سی= برای(Si)

.فضا،فده= حیاط(Faze.Fade)

      یا انسان فاقد هنر وخاصیت. .اوللک =مترسک موجود درمزارع( Ololak)

.اوسا= آنسال،آن موقع،آن وقت(Owsa)

.تش= آتش(Tash)

.اِنگا، مخفف انگار= گویی، مانند،مثل (Onga.Enga)

او=آب.(Ow)

اووتو= مخفف دو کلمه ی آب وتاب.(Ow Tow)

اوسی = چنگال های چوبی بزرگی که برای جداکردن کاه ازدانه به کار میرود..(Owsi)

اوول = د نبال کار بیهوده رفتن.(Ow-vel)

اُلو= سیب زمینی.(Olu)

 ایلون و ویلون= حیران وسرگردان.(Aylun-vaylun)

اُزار= درد ومرض.(Ozar)

بار= دفعه،مرتبه،وسایلی که بر پشت حیوان حمل می کنند،ثمرومیوه.(Bar)

اوسن= باردار،حامله.(Owsan)

بنجشک =گنجشک.(Benjeshk)

 بجیک= فرار کن.(Bijek)

بارو= مرغ خانگی که زمان تخم گذاری او فرارسیده است.(Baru)

بختر= بهتر.(Bekhtar)

باد وم= بادام.(Badum)

                                                       .                               پرافاده باد و=.(Badu)        

با ل= درترکیباتی مثل گوشه قالی ولباس یاقبول هم معنی می کنند.. (Bal)

بامبول در آوردن= حقه بازی ،کاری را انجام ندادن.(Bambul)

بافتو= خودستا.(Bafto)

بوه= فرزند.(Bave)

بنج =زنبور سیاه بزرگ.(Benj)

پشلک = زنبور زرد.(Peshelak)

دُغو= مخلوط آب وسیمان که برای ساخت وساز به کار میرود..(Doghu)

باره= داد وفریاد کردن.(Barreh)

بووه= برای دست نزدن بچه به چیزی به کار میرود..(Boveh)

برِِوبر=خیره خیره.(Ber-Ber)

بخوس= بخواب.(Bokhous)

بون= پشت بام.(Bun)

 بق= قورباغه.(Bagh)

بالشت= متکا ،با لش .(Balesht)

بلیگ= سرازیر شدن آب دهان از گوشه ی لبها.(Belag)

بَر=بر آفتاب =روبه آفتاب.(Bar)

بُر=دسته ،گروه،گله.(Bor)

کوله= تعداد زیاد از چیزی.(kole)

  بُلنگ= خیار سبز.(Bolang )

برم= رودخانه.(Barm)

جزول= جوی آب.(jazval)

بش= زراعت د یم.(Bash)

بیله = طایفه ،گروه.(Bayle)

پائیدن=مواظبت کردن.(Paeidan)

پریگنه،پرینه=پریروز.(Parigne-Parine)

          دینه =دیروز.(Dine(

                                                                                     اُمرو= امروز.(Omru) 

پسین= عصر.(Pasin)

 پیل= پول(دربعضی روستاها استعمال می شود).( Pil)

خین= خون(در بعضی روستاها استعمال می شود).(Khin)

بال نی= قبول نیست.(Bal ni)

 بید= بود. (Bid)

پو تا بریم= پاشوتابریم= بلند شوید تا برویم.(Pota peraym)

شید =شدن .(Shid)

                                                                                   شو=شب ،شوید.(Show)

                                                                            پیله= کا سه       .(Payle)

شرطی= کاسه.(Sharti)

لب تخت= بشقاب .(Labtakht)

پاک =تمام .(Pak)

                                                                                             دوری= بشقاب .(Dowri)

                                                                     پرپیت= پر کندن مرغ.(Perpet)

پَته= نوشته،سفته،آبرو.(Pate)

پَتی=برهنه،لخت،آدم پاپتی وبی شخصیت.(Pati)

 په له مرگ=بی جان،نیمه جان.  (Pelemarg  )

پَرچَل= کثیف.(Parchal)

گَنده=کثیف.(Gande)

            ضف شدن= پنهان شدن .(  Zaf shodan     )

شمه= به آشیانه رفتن مرغ خانگی در شب.(Shame)

شنگل =آدم کوچک اندام ،ظریف،.(Shangol)

شوپا= نگهبان شبانه.(Show pa)

شهله=پاره کردن .(Shehle)

طوم= مزه،طعم.(Tom        )

چرکو=کثیف.(Cherko)

پخه=نشخوار.(Pokhe)

 پخمه=آدم احمق ونادان.(Pakhme )

پُدوز=خرمای نارس.(Poduz)

پرخوردن=پرخیدن به دور خود.(Per khordan)

پرپرکو= فرفره،پرپرک.(Perperako)

پر کردن= هرس کردن درختان.(Parkardan)

پرسم= آردمختصری که درموقع نان پختن روی خمیر میریزند تانچسبد..(Parsom)

ووره=صدا.(Vore)

پریزه=کهنه پارچه ای که درآن چیزی می بندندوپیریزه هم نامیده می شود..(Perize)

پسین=بعدازظهر.(Pasin)

پیشه= شاخه ی درخت خرما.(Pishe)

پینه=پوست اعضای بدن که براثر کار،سخت وستبر شده است..(Pine)

تلپی افتاد=ناگهان افتاد.(Telepi)

شیرگیر= صافی.(Shirgir)

تای هم میان= به هم آمدن .(Taye ham miyan)

تگه=گنده ،بزرگ.(Tage)

گُت= بزرگ.(Got)

دی= مادر.(Day)

تومون= زیر شلواری.(Tomun)

گنا= دیوانه.(Gena)

تیت= توت (در بعضی روستاها).(Tit)

تیله مار =بچه ی مار.(Tile mar)

مخ=درخت نخل.(Mokh)

پلیچ=آدم سمج.(Pelich)

جُل وپلاس= لباس وفرش کهنه ومندرس.(Jolo pelas)

پلاسیده =پژمرده شدن میوه ودرخت.(Pelaside)

گلسیده= پژمرده شدن گیاه ومیوه.( Geleside)

پل پل کردن=دست وپا زدن انسان وحیوان در حال جان کندن.(PelPel kardan)

پلکندن =مخلوط کردن چیزی درخاک یا آرد.(Pelkondan)

پنجیر= نیشگون.(Penjer)

کنجیر= نیشگون.(Kenjir)

پله پله کردن=کاری را بکندی انجام دادن.(Pele Pele )

پنگ=خوشه ی درخت خرما.(Pang)

بُنه=بهانه.(Bone)

پوشن=رختخواب،بستر.(Poshan)

پی= دنبال وعقب چیزی.(Pay)

کهکه=سرفه کردن.(Kohke)

پرسوک=پرستو.(Persok)

توره=شغا ل .(Tore)

 

توله=بچه حیوان،بچه انسان درمقام تحقیر،نوعی گیاه که خواص دارویی دارد..(Tole)

 

ترشک=گیاهی که با آن خورش درست می کنند..(Torshak)

تی= نوک، گوشه.(Ti)

تیلیشه=نوار باریک پارچه.(Tilishe)

تیلیت=ریزه کردن نان درآبگوشت.(Tilit)

 

پلت= تفاله ی چایی.(Pelt)

 

جار زدن= صدا زدن .(Jar zadan)

 

قاره= فریاد بلند.(Ghare)

 

جر کردن= دعوا.(Jar)

 

جر زدن=قبول نکردن چیزی.(Jer)

 

تر زده= خراب کاری کردن.(Ter zade)

 

ترزیدن=سوختن موی سر .(Terzidan)

 

تش= شپش.(Tesh)

 

تکِ دو کردن=دوندگی کردن.(Takedw)

 

تلمپ وگود=هر چیز پست وبلندی دار.(Telamp  o  gowd)

 

ملا=شنا کردن.(Mala)

 

جرجرو=آدم پر سروصدا.(Jarjaro)

 

جیزه= غذای کودک.(Jiza)

 

کلکه=پسر بچه.(Kaleke)

 

جغله=پسر بچه.(Jeghele)

 

جرو= جوراب.(Jeru)

 

نور=گاو ماده.(Novar)

 

چپو=چپاول،غارت.(Chepo)

 

چپیدن=فشار آوردن یا ضربه وارد کردن به چیزی.(Chapidan)

 

سی= نگاه .(Say)

 

بوا= بابا .(Bua)

 

چسک=مقدار خیلی کم از چیزی.(Chosak)

 

چشته خور=کسی که از دیگری به نحوی بهره مند شده وهمیشه همان انتظار را دارد..(Cheshte khor)

 

چقیدن=چیزی از کسی ربودن،در خاک گیر کردن.(Chaghidan)

 

چکنه= چسبنده،چسبناک .(Chekene)

 

 چل = گودی زیر بغل.(Chel)

 

خینه= خانه(در بعضی روستاها).(Khine)

 

چنگ= منقار پرندگان.(Cheng)

 

 چوله=جوجه تیغی.(Chole)

 

خِر=گلو.(Kher)

 

چووه= چوبی که برای نان پختن استفاده می شود..(Chove)

 

خنج=ناخن های بلند وتیز.(Kheng)

 

خو= خواب.(Khow)

 

خنخنکو= قلقلک دادن.(Khenkhenaku)

 

دبه =ظرف استوانه ای شکل مخصوص مایعات  .(Dabe)

 

کلوک=ظرفی شیشه ای واستوانه ای شکل مخصوص روغن حیوانی در گذ شته.(Koluk)

 

بخشه= عطسه.(Bakhshe)

 

دوکو =خم شدن.(Dokow)

 

دمباز=خرمایی که نصفش خرما ونیم دیگر آن نرسیده است..(Dombaz)

 

دمکوپ= واژگون.(Damakop)

 

دنه= دهنه ،ورودی باغچه که آب ازآن وارد می شود..(Dane)

 

 دمب گویی=چماقی که شبیه دم گاو است.(Dumbegowi)

 

 

دمه=هوایی که تولید خفگی می کند.(Damah)

 

رچنه=آدم کوچک در مقام تحقیر.(Rechene)

 

رخت=لباس.(Rakht)

 

رشکو=حیوانی زرد رنگ که دشمن مرغ وخروس است.(Reshko)

 

روند= روش ورفتار ومثل.(Ravand)

 

روکار= روش .(Rukar)

 

 جلکی=به هم ریختگی لباس ها.(Jolaki)

 

 زمسون= زمستان.(Zemesun)

 

توسون=تابستان.(Towsun)

 

گل=خاک .(Gel)

زهره= جرأت.(Zahre)

 

 خارش کردن سر،یا از دست کسی عصبانی بودن وتلافی کردن.(Sar karond)

 

جغند= خارش اعضای بدن.(Joghond)

 

تغرگ= تگرگ.(Tagharg)

 

شپک= دست زدن.(Shpak)

 

شپلاغ= سیلی زدن.(Shapelagh)

 

شر دادن= پاره کردن.(Sher dadan)

 

نوکوه= دمکش.(Nokue)

 

پت=موی سری که ژولیده وناصاف است.(Pet)

 

پتک=صبروحوصله.(Petak)

 

پرند وشنه= پریشب.(Paran dushne)

 

 

تاوندن= پیچ وتاب دادن یا با زبان چرب و نرم کسی را منحرف کردن از موضوعی.(Taundan)

 

تاماضون=شاید،گویا.(Tamazun)

 

سوز= سبز.(Suz)

 

زیده=وضع حمل.(Zaide)

 

 چو= چیزی را به همه فهماندن،.(Chou)

 

چن چیلو= جمع آوری هیزم کم ونازک.(Chan-chilo)

 

درا آمدن =کش آمدن ،دراز شدن .(Dera amadan)

 

زهک= آغوز.(Zahk)

 

سوا= جدا کردن  .(Sava)

 

سهار= بوی چربی نامطبوع از ظروف نشسته شده.(Sohar)

 

سوم= سرمای شدید .(Sum)

                                                              سیمیت =بویی شبیه بوی ماهی.(Simit)

 

خشتک=فاق،شکاف.(kheshtak)

 

فرز=چابک،زرنگ.(Ferz)

 

فسیله=نخل ،درخت خرما.(Fasile)

 

قادمه= ریسمانی که از مو تابیده شده است.(Ghadme)

 

قوله=همراه با قرض می آید..(Ghole)

 

 قی،قیلیغ=مایع گوشه ی چشم در هنگام صبح.(Ghiligh.Ghay)

 

قسیون= استفراغ.(Ghasiun)

 

کپ= دهان.(Kap)

 

کپ=واژگون.(Kop)

 

کت=لانه یا محل اتصال میوه وخیار.(Kot)

 

کرچند ن=جویدن.(Korchondan)

 

کراک کند ن =آروغ زدن.(Kerak  kandan)

 

کرند ن=سخت خاراندن بدن.(Karondan)

 

کرک=دوره ای که مرغ خانگی تخم نمی گذارد..(Korok)

 

کر کرنجی= موی فرفری وپرچین وشکن.(Kerkerenji)

 

کرنجال= خرچنگ.(Kerenjal)

 

کنت=کمر.(Kent)

 

کنس= خسیس.(Kenes)

 

کو=حشره سیاه رنگی که درآردوبرنج است.(Kw)

 

کوروک=هر میوه کوچک ونارس.(Koruk)

 

کهه=چانه،فک.(Kahe)

 

گاسم= شاید.(Gasam)

 

واتینگک= برگشت.(Watingak)

 

شو،شی=پایین.(Shu.Shi)

 

رو=رواج.(Row)

 

گر گرفتن=بهانه جویی کردن.(Gergereftan)

 

 

گر گر کردن=نق نق کردن.(Gerger kardan)

 

مرزنگ=مژه.(Merzeng)

 

پنجه= انگشت.(penje)

 

بالا گیری=از کسی طرفداری کردن

 

بی جهت=حیف

 

بُر زدن=قرعه کشی کردن

 

بِِر شدن=خیره شدن

 

بریدن=مال یا خانه کسی را دزدیدن یا بریدن

 

کپش=کفش

 

پا بها کردن=عوض کردن

 

سرکشی رفتن=پا گشا

 

دق کرد=غصه خورد،مردن از غصه

 

پوکید=فشار زیاد از خستگی و غصه

با هم راه آمدن=سازش کردن طرفین معامله بر سر قیمت

 

پی جور شدن=در تعقیب وجست وجوی چیزی بودن

 

تی او رفتن=دنبال اب یا چیزی دیگر رفتن

 

جیلیز ویلیز کردن=سر و صدای مواد سرخ کردنی

 

شنفتم و اشنفتم=شنیدن

 

تلمبار=هر چیزی که روی هم ریخته شده و به صورت تلی در آمده باشد

 

روغونه=رودخانه

 

تمرگیدن=نشستن،اهانت و تحقیر کسی

 

تو دهن افتادن=زبانزد شدن،به چیزی شهرت یافتن

 

جومه=پیراهن

 

شَمد=چادر

 

چَرقد=روسری

 

جلیسقه=جلیقه

 

جنجال=شلوغ،پر سر و صدا

 

جُنگه=گاو نر

 

چَبش=گوسفند نر

 

کهره=بزغاله

 

جوغن=هاون سنگی بزرگ

 

جوشانده=مایعی که از داروهای گیاهی درست میکنند

 

جیکیدن=فرار کردن

 

جیم شدن=آهسته از مجلسی بیرون رفتن

 

خر=اُلاغ

 

چیکیله=جوجه

 

چوغ=چوب

 

جُلت=جلد کتاب یا هر چیزی

 

سه جلد=شناسنامه

 

چَربُندن=افزودن مقداری کمی به جنس فروخته شده

 

چُرم=آب بینی

 

چیش سفید=آدم بی حیا

 

چال=لانه چیزی

 

چِِِلکُندن=چیزی فشار دادن و له کردن

 

چیل=لب

 

خارک=خرمای نرسیده و زرد رنگ

 

خاگ=تخم مرغ

 

چی دار=متمول،دارا

 

خیمه=هیزم

 

خرف=کم هوش،خنگ

 

خُرگ=زغال آتش

 

غَزوک=سوسک سیاه

 

کلبوک=مارمولک

 

خنج زدن=با ناخن کسی را زخمی کردن

 

خوش و بش=تملق و چاپلوسی

 

خیارزه=خیار چمبر

 

اَنگ=بر چسب وعلامت

 

بَچ=جوانه هایی که از کنار ریشه درخت بیرون می آورند و در جای دیگر می نشانند

 

تُنگ=پارچ آب خوری

 

پیزاده=پسر خوانده و دختر خوانده

 

تَلواسه=اضطراب،نگرانی و بی قراری

 

دده و دادا=خواهر

 

کاکا=برادر

 

خالو و آغا دی=دایی

 

در نرو=کوچه ی بن بست

 

دوشنه=دیشب

 

دروش=ابزار نوک تیزی که کفش دوزان به کار میبرند

 

دروشیدن=لرزیدن

 

دیوال=دیوار

 

د س پاچه شدن=هول شدن

 

د س پلکو کردن=با دست چیزی را زیر و رو کردن

 

د س نخورده=سالم و بی عیب

 

دَ س=د ست

 

د س و د لباز=بخشنده و سخاوتمند

 

د َسه=د سته

 

دَ س خط داشتن=سواد خواندن و نوشتن داشتن

 

دَ شت کردن=اولین معامله کاسب در اول روز یا شب

 

دَ ک کردن=کسی را  به بهانه ای از مجلس بیرون کردن

 

دو کاره=کسی که سنش بین جوانی و پیری است

 

دل دل کردن=مردد بودن

 

دل زده شدن=سیر شدن از چیزی،متنفر شدن

 

دلواپس=نگران و مضطرب

 

دل و دماغ نداشتن=حوصله ی انجام کاری را نداشتن

 

دندون کروچه=ساییدن دندان به هم در موقع عصبانیت

 

دود دل در آوردن=احساس درد کردن،تلافی کردن

 

دود لاخ=گرد و خاک زیا د

 

رشمیز=موریانه

 

از رو رفتن=خجالت زده شدن

 

رود=فرزند

 

روده دراز=پر حرف

 

زُر=سر گیجه

 

زوزو=خار پشت یا تحقیر کسی به  خاطر زشتی

 

زَهری=عصبانی شدن کسی

 

زیر پای کسی نشستن یا کشیدن=کسی را فریب دادن،اغفال کردن کسی

 

سال شدن=خوب شدن محصول زراعی

 

سِِِـد=نردبان

 

صبا=صبح،فردا

 

سراغ=جست و جو،تجسس

 

سیل=تماشا کردن

 

سر کسی را از راه به در کردن=کسی را گمراه کردن

 

سر در گُم=حیران و سر گردان

 

سر پله وسر بُنکی=اُتاقکی که بالای پله در پشت بام های قدیمی می ساختند

 

غُرتُراق=رعد و برق

 

تشه برق=صاعقه

 

تیفون=طوفان

 

باهار=بهار

 

فیکه=سوت زدن

 

قیلون=قلیان

 

پاتول،تشتک=دیگ

 

تو حجله ای=هدیه ای که برای عروس و داماد می فرستند

 

تیتَلو=انجیر های خیلی کوچک

 

تیلیش دادن=شکاف دادن پارچه

 

چاکیدن=زاییدن با زبانی تحقیر آمیز

 

چشم روشنی=هدیه و ارمغانی که برای شخص از سفر آمده یا کسی که دارای نوزادی شده می فرستند

 

چیکلوک=دوغی که پس از پختن داخل کیسه میکنند

 

خاب=پرزهای قالی

 

خوش باش=تملق گویی،چاپلوسی کردن

 

اَنگ در آوردن=عیب و ایراد گرفتن از چیزی

 

سارُغ=دستمال بزرگ،بقچه

 

سُک=گوشه،کنار

 

سُک وپُک کردن=کسی را به کاری یا دعوا ترغیب کردن

 

سُنت کردن=ختنه کردن

 

سو=بینایی چشم

 

سقوس=سبوس

 

قاهام شدن=پنهان شدن

 

شلیته=زن بی حیا و بی قید و ابالی

 

شور واشور=به لباس یدکی اتلاق می شود که چون یکی برای شستن بیرون آورند دیگری را می پوشند

 

پخش کردن=چیزی را همه جا بیان کردن

 

طمع خوم=آدمی که زیاد حرص می زند،طمع کار

 

غُبر=بخار آب گرم،بخار زیاد

 

غُم غُم کردن=ناراحتی از چیزی یا کسی

 

غُم غُمو=کسی که به خاطر هر چیزی از خودش ناراحتی نشان می دهد

 

فیک فیکو=سوت کوچکی که بچه ها با آن بازی میکنند

 

تسمه=کمر بند

 

قر دادن=حرکاتی که با رقص با کمر می دهند

 

قِرسمَک=لکه ای که بر اثر عرق کردن و چربی دور کلاه و یقه لباس می ماند

 

قٌُلُپ=یک جرعه آب

 

قٌُلپیدن=فرو رفتن و گود اُفتادن اجسام فلزی در اثر ضربه

 

قِِم=قیف

 

قٌُمقٌٌمه=ظرف آب

 

کاج=کسی که چیزی را دو تا می کند

 

کارد آمدن=آماده قربانی شدن گاو و گوسفند

 

کَپَر=سایه بانی که با شاخ و برگ درختان در صحرا و باغ ها می سازند

 

صحرا=بیرون

 

کُخ=قوز

 

کس و کار=قوم و خویش

 

کمونتر=کبوتر یا کفتر

 

کُل=کُند

 

کُلکُلتی=پرنده ی کاکلی

 

پُرسه=احوال پرسی از خانواده متوفی

 

کُلَم=سنگ نرم

 

کُلَنتی=بنای مخروبه

 

کولور=ساقه ی خشک بوته ی گندم و جو

 

کُلون=چوبی که در پشت در برای بستن به کار میرود

 

کُم=شکم

 

گاگُله کردن=چهار دست و پا رفتن کودک

 

گُر=در اصطلاح زراعی مدت صبح تا ظهر را گویند

 

زنجفیل=زنجبیل

 

گُرد َک=غلوه،کلیه

 

گُر گرفتن=عصبانی شدن،آتش گرفتن

 

گُشنه=گرسنه

 

کُنگُل=سنگ بزرگ

 

پخشه=پشه

 

رُمبید=خراب شد

 

رُمباند=خراب کرد

 

گوشی=آدم زود باور و دهان بین

 

لا جون=آدم بی بنیه و لاغر و ضعیف

 

لا دادن=از کف دادن

 

لاسیده=پژمرده

 

لُپ=گوشت گونه

 

لِت=قسمت،نصف،نیمه

 

لِکه=پارچه کهنه

 

لَته=زمینی که در آن هندوانه و خیار و... می کارند

 

لَق=آدم جِلف و سبک

 

لَک زدن=با زبان چیزی را لیسیدن

 

لُفت و لیس=ته مانده ی غذا در ظرف را پاک کردن و خوردن

 

چُکُنه=سبد حصیری برای انجیر و انگور

 

دُر=سبد استوانه ای و حصیری برای انجیر

 

لُگاره=خوشه ی خرما

 

لَم دادن=به چیزی تکیه دادن و دراز کشیدن

 

لِنتِرَک=لَگَد حیوانات،در تحقیر بچه ی انسان

 

لُنج=لَب

 

لِنگ=پا و در ترکیب لنگ روز مساوی با نیمه و وسط

 

لَنگ کردن=کاری را متوقف کردن

 

مشت کسی را باز کردن=لو دادن

 

لِه ولَوَرده کردن=خورد و خمیر شدن

 

ماچ=بوسه

 

مارز دادن=سر کوفت زدن به کسی یا شما تت کردن دیگران

 

مُچَنه=مُچاله،تحقیر آدم تنبل

 

محل نهشتن=اعتنا نکردن به کسی،محل نگذاشتن

 

نزوک=نازا و عقیم

 

مَش=مغز سر

 

مُف=آب بینی

 

مِنگ=خرمایی که در سر درخت خشک و فاسد شده است

 

گوک=دانه هایی که روی پوست بدن مخصوصأ پشت دست پیدا شود و آن را زگیل گویند

 

چَک و پوز=اعضای صورت

 

مَلِکی=گیوه

 

مَنگ=زنگ فلزات وآهن

 

قاتغ،قاتق = خورشت

 

نَخش کسی نداشتن= ازکسی متنفر بودن

 

نُخوش=مریض

 

ند ونم کاری=بی تجربگی،بی اطلایی

 

نَنی=گهواره

 

نیس اندر جهان= در جهان نادر است

 

نیش=نوک مداد

 

وارسی کردن=دیدن ونگاه کردن زیاد

 

بی رنگ ورو=ضعیف وزشت در تحقیر انسان

 

وازده = چیزی که مورد پسند کسی قرار نمی گیرد،متاع نا مرغوب

 

واکن= باز کن

 

وایه=حاجت وآرزو

 

وَرچیدن=دانه خوردن مرغان

 

وِل= یار معشوق

 

ولکی =زن هرجایی،آدم ولگرد

 

 

ولنگ وواز=بی قید،لااُبالی

 

گاد ون=طویله ی گاو

 

آغل= جایگاه گوسفند

 

کُله=لانه ی مرغ

 

هاج وواج=حیران وسرگردان

 

هاکَک=خمیازه

 

هَرَجی شدن=بی تاب شدن از تشنگی

هَکال=نوعی قارچ سفید رنگ که به آن دُ نبل نیز می گویند.

 

هَمریش=باجناق

 

هماروس=جاری

 

هَمگل=بستن گلوی د و گاو به هم برای شیار

 

هُندُر کردن=از عهده ی کار مشکلی بر آمدن

 

هواخوری=گردش

 

خاردن=خوردن

 

چُکُل=چوب کوچک

 

هیز=چشم دریده ،بی حیا

 

هیمه=هیزم

 

یتیمک=خورشت بادمجان ریز که فاقد گوشت است

 

یَل=کُت مخصوص زنان

 

 

سُریدن = لیز خوردن

 

نرولاس=نروماه هر حیوانی

 

نار=انار

 

موری= مورچه

 

کول= شانه،کتف

 

گِربه=گریه کردن

 

نیم دری=پنجره

 

دونشت=اسفند

 

چَِِِِِِِِلهَ=قرار دادن سه سنگ کنار هم برای آتش

 

چیش=چشم

 

باپیری=پدر بزرگ

بادزده=مشهور

 

مُشتَلَق= مژدگانی

 

شوگر=شوهر

 

دومن،گودی=پایین

 

ویلنکا=آویزان

 

سر رشته داشتن= دلیر ،زرنگ بودن در هر کاری

 

فَنده= مثل،مانند

 

هوق=استفراغ

 

دُخته=دختر

 

قُشه=نکبت،احمق

 

درد کسی داشتن=بدجنسی در مورد او

 

در بعضی روستاها الف را به اُ تبدیل می کنند.وضمائر

 

(مان،تان،شان)به صورت(مون،تون،شون)در می آورند.

 

مَ گفت=به من گفت.      تَ گفت=به تو گفت.  شَ گفت=گفتش

 

مونِِِِِِِِِ گفت=به همان گفت.      تونِِِِِِِِِِِِِِِ گفت=گفتتان

 

شونِِِ گفت=گفتشان        مونه گفتا ،شونه گفتُما

 

تونه گفتُم

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:11  توسط ستاره  | 

 

نیم نگاهی به روستاهای سیمکان:

 

       در این قسمت به معرفی تعدادی از روستاهای منطقه سیمکان پرداخته شده است که اهالی وشوراها ودهیاران چند روستا  در این زمینه همکاری کرده ودراینجا از همه ی آنها بخاطر همکاری صمیمانه شان کمال تشکردارم واگر کوتاهی د ر این قسمت مشاهده گردید بخاطر عدم اطلاعات وامکانات دراین بخش می باشد.                                                                                                       

 

شهردوزه:                                                                                          

 

           این شهر در 75 کیلومتری شمال غربی شهرستان جهرم واقع شده است. حدود5/2 کیلومتر مربع مساحت دارد و ارتفاع آن از سطح دریا 1200 متر می باشد که در موقعیت 52 درجه و 57دقیقه طول شرقی  و28 درجه و 42 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است.                                        

از لحاظ موقعیت این شهر ،از سمت شمال وشمال شرقی به کوهستان های اطراف، از طرف جنوب وجنوب شرقی به روستای همنده،از طرف شرق به روستای نوداد ، از شمال غربی به روستای اسفل واز سمت غرب به روستای کاکون محدود می شود.                                                                 

از نظر طبیعی منطقه ای کوهستانی است وپستی وبلندیها وارتفاعات زیادی دارد.از جمله کوه سیم(سور)،در شمال وکوه تنگ اَور در جنوب وتپه های کوچک دیگری مثل تپه پرزرد،تل قلعه،تل خارک،وخرمن کوه در این شهر وجود دارد. آب وهوای این شهر معتدل است وبه صورت طولی کنار خیابان واقع شده است جمعیت کلی این شهر1000 نفر است وتقریبا 211 خانواردارد. شغل اکثر مردم کشاورزی ودامداری وعده ای نیز کارمند می باشند. محصولات عمده ی کشاورزی در این شهر،پرتقال،نارنگی،لیمو وسیب ترش وبرنج و... می باشد. وجه تسمیه ی دوزه:در لغت نامه ی فرهنگ عمید به معنای خارهای فندقی مانند است که در باغهای این شهر به وفور یافت می شود وهمچنین به خاطر وجود انواع درختان گرمسیری وسرد سیری ،دو زندگی نیز معنا شده است. در لغت ترکی دوز به معنای نمک است                                                                                                 

 

 

نحوه ی استفاده مردم از آب آشامیدنی :

          در این شهر دو حلقه چاه وجود داردکه یکی در سال 55 حفرشده وبوسیله لوله کشی مورد استفاده مردم است وچاه دوم نیز در سا ل76 احداث شده است که آب 15 روستای دیگر را نیز تامین می کند. آب مورد استفاده ی کشاورزی در این شهر از رودخانه ی سیمکان تامین می شود. میزان صادرات محصولات آن سیب ترش 500 تن،انواع مرکبات 300تن، برنج200 تن ،خرما 50 تن وبقیه محصولات نیز به مقدار 10 تن صادر می شود. 195 منزل مسکونی در این شهر وجود دارد که 70 درصد آن ازآجر وبلوک است وبقیه ازخشت وگل وچوب ساخته شده است. این شهر از نظر امکانات نسبت به دیگر مناطق سیمکان در وضعیت مناسبی به سر می برد.که این امکانات عبارتند از:            

 

 

-مسجد امام رضا(ع) ومسجد جامع امام حسین (ع) وحسینیه ومصلی نماز جمعه که با خودیاری مردم در حال احداث است .کلیه ی فعالیتهای فرهنگی ومذهبی در مساجد برگزار می شود .وهمچنین سه هیئت عزاداری نیز دارد                                                                                                 

 

مراکز آموزشی :

        مدرسه ی ابتدایی کمیل که در سال 1344 تاسیس شده است .مدرسه راهنمایی پسرانه در سال 1374 ،دبیرستان پسرانه در سال 1374 وهنرستان پسرانه در دهه ی 80 تاسیس شده است بخشداری سیمکان درسال 1323 تاسیس شده وشهرداری شهر دوزه نیز در سال89 به تصویب رسیده است ودیگر ادارات که اکثرا قبل از انقلاب تاسیس شده است وبقیه نیزبعداز انقلاب احداث شده اند شامل:              

 

       پاسگاه انتظامی،شرکت تعاونی وحدت ودهیاران،کتابخانه ی عمومی ، مخابرات وپست بانک،شرکت آبفا،اداره ی برق،مجتمع فرهنگی وورزشی،سالن ورزشی، کارگاه بلوک ساز ی وعرقیات گیری،شرکت شیر،مرکز بهداشتی ودرمانی که قبل از انقلاب ساخته شده است. پمپ بنزین ،پایگاههای مقاومت بسیج، عامل پخش سیمان وکپسول گاز در بخش ،پایگاه اورژانس وزایشگاه،خانه بهداشت،شورای حل اختلاف وبانک کشاورزی و... وبسیاری از دیگر امکانات رفاهی وخدماتی در این شهر موجود می باشد که تمامی روستاها ازاین خدمات  استفاده می کنند. عشایر کوچ رو در این شهر عبارتند از:طوایف گله زن،ایگدر،یلمه ای،گورکانی، جامعه بزرگی،چارده چیرک،مختارخانی و بهمن بگلو .                                                                                                               

 

تقریبا 90 درصد مردم این شهر باسوادند وصد نفر تحصیلکرده ی دانشگاهی دارد که زنان این شهر دربخش سیمکان در تحصیلات دانشگاهی مقام اول را دارا هستند. زبان مردم این شهر فارسی است، 100درصد شیعه ی اثنی عشری هستند. تعدادزیادی از مردم نیز به خاطر خشکسالی مهاجرت کرده اند.

روستای گودزاغ:                                                                                     

 

        این روستا در 77کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است وارتفاع متوسط آن ازسطح دریا1080 متر است وچون درتنگه ها وارتفاعات قرار گرفته است جزء  روستاهای میا ن کوهی است واز روستاهای پل به پایین می باشد. وسعت این روستا 45 هکتار میباشد ودارای آب وهوایی نیمه خشک واستپی است.                                                                                                        

         این روستا500 نفر جمعیت دارد و دارای 140 خانوار است. فعالیت اصلی مردم کشاورزی ودامداری وزنبورداری است وبه علت خشکسالی   میزان درآمد آنها به صفر رسیده است وتعداد زیادی نیز به شغل آزاد روی آورده اند. این روستا دارای یک مسجد ویک مدرسه ی ابتدایی به نام(شهید باقری که در سال64) تاسیس شده و یک حسینیه در حال احداث می باشد. این روستادارای 130 مسکن است و60 درصد مساکن آن از آجروسیمان است وبقیه دارای طرح قدیم می باشد.                               

وجه تسمیه ی روستا:

         چون این روستا گود است ودارای درختان چناربوده وکلاغ ها در آن لانه داشته اند به این نام مشهور گردیده است. کوه پیربنو،وکوه سبزوهمچنین دره گزی ودره تنگ چیکان دراین روستا واقع است. ازتفریحگاههای این روستا:برم جوش گودزاغ،تنگ تارون وباغ وچشمه ی شاه منصور می باشد.         

روستای کلاکلی:

      این روستا از روستاهای پل به پایین می باشد که در 67 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است. ارتفاع متوسط آن از سطح دریا1000 متر مربع است. جمعیت این روستا 860 نفر است با150 خانوار ،جزءروستاهای میانکوهی است. این روستا دارای آب وهوای گرم وخشک است .فعالیت اصلی مردم در زمینه ی کشاورزی،دامداری وباغداری است.                                                                   

 

انواع محصولات : مرکبات،خرما،گندم وجو وکلزا وبرنج است که به علت خشکسالی فقط 50 تن لیمو ترش صادر می کنند.                                                                                              

 

منابع آب کشاورزی این روستا از رودخانه ی سیمکان وبرای باغات از چاه ودو رشته قنات تامین می شود.مدار گردش آب در این روستا قویض می باشد.  دارای 120 خانه ی مسکونی است که اکثر آنها از خشت وگل است. این روستا دارای یک مدرسه ی ابتدایی(قدس) می باشد وهمچنین یک مسجد ویک حسینیه در حال احداث می باشد.                                                                                  

 

عشایر کوچرو این منطقه:گله زن،تیره حیاتی وعلی مردانی است. همه ی اهالی فارسی زبان وشیعه ی اثنی عشری می باشند.                                                                                              

روستای ترمه:

       این روستا در70 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است وجزء روستاهای پشت پر می باشد.آب وهوایی معتدل دارد واز روستاهای میانکوهی است که ارتفاع آن از سطح دریا1150 متر است. این روستا300 نفر جمعیت دارد ودارای 60 خانوار است. شغل اصلی مردم کشاورزی،باغداری ودامداری است وآب مورد نیاز کشاورزی آن از رودخانه وچشمه تامین می شود. نوع محصولات ومیزان صادرات آن: گندم 20 تن وبرنج 50 تن می باشد وهمچنین مرکبات وخرما است. رودخانه ها وکوهها:رودخانه کند یجان ،کوه سور،کوه رشه وکوه نمازگاه عشایر کوچ رو وساکن:گله زن وعقل سرچشمه ی کوه سور جزء تفریحگاههای این روستاست.                                                                                     

این روستا دارای یک مدرسه ی ابتدایی به نام خیام دارد.ویک خانه ی بهداشت که در سال 85 تاسیس شده است.                                                                                                            

 

وجه تسمیه ی روستا: درگویش محلی این روستا ترمه است ولی در اصل به معنای ترمه که یک پارچه ی گران قیمت است، می باشد.                                                                                     

 

روستای جُنبد:

         این روستا در71کیلومتری شهرستان جهرم قرار دارد.جزء روستاهای پشت پر سیمکان می باشد و ارتفاع آن از سطح دریا  1170متر مربع می باشد.دارای آب و هوای معتدل است و از روستاهای میان کوهی می باشد. این روستا 50نفر جمعیت دارد و دارای 20 خانوار است.شغل اصلی مردم آن  کشاورزی،دامداری و باغداری است. وجه تسمیه این روستا گنبد تشییع جنبد یا به معنی امامزاده است.دارای یک مدرسه ی ابتدایی به نام شهید کاووس محمدی است که در سال 82 تاسیس شده است. رودخانه ها و کوه ها:رودخانه ی باغ فسیله،کوه  سور،پر سبز یتیمو و تفریح گاه آن نیز کانال آب تنگه ی دهکُنا ری است. به زبان فارسی و نیم لهجه ی ترکی صحبت می کنند و اکثر خانه های آنها از خشت و گِل و سنگ است و به شکل کومه و کپر نشین می باشد.                                                        

 

 

روستای تیر افجان:

          این روستا در 73 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است و جزء روستاهای پشت پر سیمکان می باشد و ارتفاع متوسط آن از سطح دریا 1220 متر مربع می باشد.دارای آب و هوای معتدل و از روستاهای میان کوهی است. این روستا 250 نفر جمعیت دارد و دارای 55 خانوار می باشد. شغل اصلی مردم کشاورزی و دامداری است و محصولات آن گندم 30 تن و برنج40 تن می باشد.آب کشاورزی آنها از چشمه تامین می گردد و مدار و گردش آب آن دونگ است.                              

وجه تسمیه ی این روستا:نشانه گیری و تیر اندازی شخصی که به هدف خورده است. این روستا دارای یک مدرسه ی ابتدایی به نام دانش است که در سال 70 تاسیس شده است.                                  

تفریح گاه این روستا سرچشمه ی تنگه ی روستا با پوششی از درختان جَغ است و یک دره به نام دره ی دو شلواری نیز در این روستا وجود دارد. عشایر کوچ رو این منطقه نیز طایفه ی گورکانی است .      

روستای دولت آباد:

         این روستا در 64 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است و جزء روستا های پل به بالا است. ارتفاع آن از سطح دریا 990 متر است .دارای آب و هوای گرم و خشک است و از روستاهای کناره ی رودخانه ای- میان کوهی است. جمعیت این روستا 298 نفر است. شغل اصلی مردم کشاورزی و دامداری است. محصولات عمده ی این روستا:برنج،لیمو و خرما است. آب کشاورزی این روستا از رودخانه تامین می شود و مردم به صورت شراکتی باغ ها و زمین ها را آبیاری می کنند. کوه شاه محمدی نیز در این روستا وجود دارد.این روستا دارای مدرسه ی ابتدایی به نام بلال حبشی است و یک مسجد نیز در این روستا وجود دارد. مساکن این روستا اکثرا قدیمی با خشت و گِل چوب است.           

 

روستای شاغون:

 

        این روستا در 63 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است جزء روستاهای پل به پایین ،که ارتفاع آن از سطح دریا 960 متر مربع است. جمعیت کل این روستا 1000 نفر است ودارای 170 خانوار می باشد. شغل اصلی مردم این روستا کشاورزی و باغداری است ودر کنار این دو تعداد کمی هم به دامداری و صنایع دستی می پردازند. منابع آب کشاورزی آن از رودخانه،چشمه،چاه و تلمبه تامین می شود ومدار گردش آب قویض و دونگ می باشد. در این روستا یک مدرسه ی ابتدایی به نام فردوسی و یک خانه ی بهداشت، جهاد کشاورزی و یک حسینیه و مسجد می باشد که همگی بعد از انقلاب تاسیس شده اند. در این روستا 140 واحد مسکونی که اکثرا از نوع خشت و جدید از نوع بلوک است.عشایر کوچ رو در این روستا طایفه ی یلمه ای است که به صورت ییلاق و قشلاق زندگی می کنند.در این روستا کوه کوچکی به نام قلات و چشمه ای به نام خنیق و همچنین قسمتی به نام دالوار جزء تفریح گاه آن است. مکان اولیه ی این روستا در کنار امامزاده شیخ محمد بوده است. تابستان های این روستا گرم و خشک و زمستان های آن نیز سرد و خشک است                                                               

 

روستای آغان:

 

       این روستا در 61 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده و جزء روستاهای پشت پر سیمکان می باشد. ارتفاع آن از سطح دریا 900 متر مربع و از روستاهای دشتی است. دارای آب و هوایی نیمه خشک است و تابستان گرم و زمستان معتدل دارد. جمعیت این روستا 672 نفر و دارای 137 خانوار می باشد.شغل اصلی و عمده ی مرد م کشاورزی است.                                                             

 تامین آب کشاورزی:از رودخانه سیمکان و یک رشته قنات و همچنین از رودخانه ی قره آغاج و همچنین یک چاه پمپا ژ به قدرت آب دهی 6اینچ می باشد یک مدرسه ی ابتدایی به نام شهید محمد روستا، یک مدرسه ی راهنمایی پسرانه به نا م ارشاد ویک مسجد و یک حسینیه و دو پایگاه بسیج از امکانات این روستا است.                                                                                                   

 

روستای نوداد(چیکان):

          این روستا در 81 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است وجزء روستاهای پل به پایین می باشد ارتفاع آن از سطح دریا 1070 متر مربع است و از روستاهای کناره رودخانه- میان کوهی است.آب وهوای این روستا معتدل است.و جمعیت آن 400 نفر می باشد که بیشتر از سادات حسینی می باشند. شغل اصلی مردم کشاورزی و به صورت کمی دامداری است که به دلیل خشک سالی و ناتوانی در تامین علوفه فاقد درآمد و محصول می باشند.                                                                

 

روستای زیغون:

 

         این روستا در 73 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است و جزء روستاهای پل به پایین می باشد وارتفاع آن از سطح دریا 1060 متر مربع است و با آب و هوای معتدل جزء روستاای میان کوهی است. شغل اصلی مردم کشورزی و باغداری است. جمعیت این روستا 305 نفر است ودارای 50 خانوار است و نژاد آنها فارس و ترک است.                                                                    

تامین منابع آب کشاورزی:چشمه تعداد 30 منزل مسکونی که اکثرا قدیمی و ساخته شده از بلوک است.

 

رودخانه ها و کوه ها: رودخانه ی تنگ لیدرو،تنگ زیغون،کوه گود بریده و کوه کِشت موسی. و دو تنگه دارد به نام تنگ بنو و تنگ زیغون جزء تفریح گاه های این روستا است.                                    

در این روستا یک مدرسه به نام ایثار وجود دارد.

عشایر کوچ رو: قزل باش و گرامی زاده

 روستا ی کوشک حسن آباد:

 

       این روستا در 81 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده و جزء روستا ی پشت پر است و ارتفاع متوسط آن 1160 متر مربع است و با آّ وهوای معتدل و کوهستانی از روستاها ی پایکوهی است.       

جمعیت کل این روستا 450 نفر است و دارای 80 خانوار است.در این روستا70 واحد مسکونی وجود دارد که همگی به صورت سنتی و گلی هستند.                                                                   

شغل اصلی مردم کشاورزی،باغ داری،دامداری و زنبورداری است.

      نوع محصولات ومیزان صادرات آن به تُن:گندم و جو 200 تن،لیمو 100 تن  برنج 50 تن و مرکبات،خرما،انار،زرد آلو و سیب و... می باشد.                                                              

تامین منابع آب کشاورزی:چشمه و قنات

مدار و گردش آب :دونگ

در این روستا یک مدرسه ی ابتدایی به نام انقلاب و یک مسجد قرار دارد.

رودخانه ها و کوه ها:خرمن کوه،تُل قلندری،تُل خانه کولی و رود خانه ی شاه ولی و چشمه ی آب بسیار مرغوب ناغده  از تفریح گاه های این روستا است.                                                             

وجه تسمیه: از جایی که این روستا بالای تپه قرار دارد و سه طرف آن را باغ فرا گرفته به نام کوشک یعنی قصر و قرار گرفتن آن در کنار باغ بزرگی که از قدیم الایام به نام باغ حسن آباد بوده است.            

 

روستای کاکون:

      این روستا در 86 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است.جزء روستا های پل به بالا است و ارتفاع آن از سطح دریا 1300 متر است.                                                                       

دارای آب و هوایی معتدل و از روستاها ی پای کوهی است.

جمعیت آن 550 نفر و دارای 130 خانوار است.

امکانات این روستا یک مدرسه ی ابتدایی به نام شهدای کاکون است.

شغل اصلی مردم این روستا کشاورزی است و منابع آب کشاورزی آن از رود خانه تامین می شود

وجه تسمیه:به علت بلندی صعب العبور به آن کاکون می گویند.

روستای کندیجان:

این روستا در 67 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است و جزء روستا های پشت پر می باشد.

از روستا های میان کوهی است وارتفاع آن از سطح دریا 1030 متر مربع است.

جمعیت کل این روستا 278 نفر است و دارای 59 خانوار است.

نژاد مردم این روستا از فارس و ترک است.

شغل اصلی مردم این روستا کشاورزی،باغ داری و دامداری است.

نوع محصولات:گندم و جو،لیمو ترش و خرما

تامین منابع آب کشاورزی:از رود خانه

مدار گردش آب:دونگ

آب و هوای این منطقه گرم و خشک است و کوه های این منطقه کوه ربشه و پر آسیاب و دهانه ی تنگ کندیجان از تفریح گاه های این روستا است.                                                                     

 

در این روستا یک مدرسه ی ابتدایی به نام مهر و یک مسجد وجود دارد.

 

روستای آبشیخ:

این روستا در 73 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است.جزء روستاهای پل به پایین است.ارتفاع متوسط ان از سطح دریا 1140 متر مربع است و از روستاهای سر کوهی است.                          

جمعیت کل روستا 400 نفر است ودارای 80 خانوار است.

شغل اصلی آنها کشاورزی است و آب کشاورزی آن از چشمه تامین می گردد.

در این روستا یک مدرسه به نام کوثرو یک مسجد وجود دارد.

آب و هوای آن نیمه گرمسیری است.

وجه تسمیه ی روستا:نام روستا بر گرفته از دو عبارت آب فراوان و شیخ دفن شده در این روستا است که به صورت آبشیخ منصوب شده است.                                                                         

 

 

روستای بادنجان:

 

       این روستا در 80 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده و جزء روستاهای پشت پر سیمکان است که ارتفاع متوسط آن از سطح دریا 1120 متر مربع است و از روستا های دره ای است.                 

جمعیت کلی روستا 420 نفر است.و دارای 80 خانوار است.

شغل اصلی مردم کشاورزی،دامداری و باغداری است.

نوع محصولات:خرما،مرکبات

تامین منابع آب کشاورزی:رود خانه،چشمه،قنات

امکانات این روستا مدرسه ی شهید موسی حسینی(41)،مخابرات(74)،خانه بهداشت(42)

عشایر کوچ رو:گله زن،حیاتی،گراسگی

وجه تسمیه ی روستا:به علت سوابق تاریخی و شاید هم به روایتی محل کشت بادام و بادمجان بوده است و یا خوش آب و هوا بودن به آن باده جهان می گفتند.

آبق و هوای آن گرم و خشک و تقریبا معتدل است.

رودخانه ها و کوه ها:رودخانه قره آغاج،کوه های سیم،سپیدار و نمک است.

 

روستای درویشان:

این روستا در 69 کیلومتری شهرستان جهرم واقع شده است.که جزء روستا های پل به پایین و میان کوهی است.ارتفاع آن از سطح دریا 1010 متر مربع است. دارای آب و هوهیی گرم و خشک است وکوه آب گرازی در این روستا وجود دارد.                                                                    

 

شغل اصلی مردم:کشاورزی،دامداری،باغداری و لیمو جزء محصولات این روستا است و آب کشاورزی آن از چشمه تامین می شود.

جمعیت کل روستا 150 نفر و دارای 30 خانوار است.

نژاد مردم این روستا فارس و ترک است.

یک مدرسه ی ابتدایی به نام سجاد(1372) از امکانات این روستا است.

وجه تسمیه:به علت اینکه روستای کوچکی بوده و جمعیت کمی در آن زندگی می کردند به این نام مشهور بوده است.

این روستا به دو قسمت تقسیم می شود.از آسیاب به بالا صغاده و از آسیاب به پایین درویشان نامیده می شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تقدیر وتشکر:

 

     سپاس وستایش خداوندی که انسان را آفرید وبه فضیلتهای نطق و بیان تربیت عقل وکمال وعلم اسماء از دیگر مخلوقات تمیز گردانید وبرای راهنمایی وارشاد انسان پیامبرانی با کتاب فرستاد تا خلق را از ظلمت جهل وظلالت نفس برهاند وجهان را به نورعلم ومعرفت و کمالات انسانی منور سازند.                    

    بدین وسیله از سرور ارجمند واستاد بزر گوار خانم مودت که با راهنمایی های ارزشمند خویش  اینجانب رادر انجام این تحقیق یاری نموده اند وهمچنین از پرسنل درمانگاه شهردوزه ،بخشداری محترم، نمایندگی آموزش وپرورش وکتابخانه عمومی دوزه وشوراها ودهیاران وهمچنین اهالی با ذوق بخش سیمکان کمال تشکر وسپاسگذاری دارم واز خداوند متعال سلامت وسعادت وتوفیق روز افزون ایشان رااز خداوند بزرگ مسئلت داریم.                                                                                                       

 

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هشتم تیر 1390ساعت 21:7  توسط ستاره  |